Paglobo ng HIV sa bansa, ‘wag ipagsawalang-bahala

ni Leonida Sison @Boses | May 26, 2026

Hanggang kailan mananatiling tahimik ang marami habang patuloy na tumataas ang bilang ng kaso ng HIV-AIDS sa bansa, gayong malinaw na hindi na lamang ito simpleng usaping pangkalusugan kundi banta na rin sa kinabukasan ng maraming Pilipino? 

Sa panahon ngayon kung saan mabilis kumalat ang impormasyon sa social media at mas bukas na ang talakayan tungkol sa sexual health, tila nakababahala pa ring makita ang patuloy na paglobo ng mga kaso ng HIV, lalo na sa mga kabataan at working-age population na siyang malaking bahagi ng bansa.

Nakababahala ang patuloy na pagtaas ng HIV-AIDS cases sa Baguio City at sa buong rehiyon ng Cordillera Administrative Region, kasabay ng babala ng mga opisyal sa kalusugan na ang Pilipinas na ngayon ang may pinakamabilis na paglobo ng HIV epidemic sa buong Asia-Pacific region. 

Hindi ito dapat ituring na problemang malayo o limitado lamang sa ilang komunidad dahil anumang sakit na mabilis kumalat ay may direktang epekto sa lipunan, ekonomiya, at kabuuang kalidad ng buhay ng taumbayan.

Batay sa datos ng Department of Health-Cordillera at City Health Services Office, umabot na sa 800 HIV-AIDS cases ang naitala sa Baguio City—katumbas ng mahigit kalahati o 56.3% ng kabuuang kaso sa Cordillera. 

Ipinapakita rin ng records na patuloy ang pagdami ng mga kaso sa mga nakaraang taon: 70 bagong kaso noong 2021, 86 noong 2022, 63 noong 2023, 80 noong 2024, at 87 noong 2025. Simula nang magsimula ang monitoring noong 1984, nakapagtala na rin ng 39 na nasawi dahil sa sakit.

Sa national data ng United Nations Programme on HIV/AIDS (UNAIDS), tinatayang nasa 55 bagong HIV infections ang naitatala kada araw sa bansa. Karamihan sa mga apektado ay kalalakihan, habang pinakamataas ang bilang sa edad 25 hanggang 34—isang sektor na aktibo sa trabaho, pamilya, at ekonomiya. Ayon kay Dr. Clement Bilalat ng City Health Services Office, posibleng nasa 1,300 kaso na ang umiiral sa Cordillera, ngunit humigit-kumulang 500 katao pa ang hindi natutukoy o hindi nagpapasuri.

Sa ganang akin, malinaw na hindi sapat ang simpleng awareness campaign kung patuloy pa ring may stigma, takot, at kakulangan sa kaalaman hinggil sa HIV testing at treatment. Mahalagang mas paigtingin hindi lamang ang impormasyon kundi maging ang accessibility ng libreng testing, counseling, condom-use advocacy, at gamutan upang maiwasan ang patuloy na pagkalat ng sakit.

Ang laban kontra-HIV ay hindi lamang responsibilidad ng pamahalaan kundi ng buong komunidad. Kapag mas pinili ng lipunan ang katahimikan kaysa tamang edukasyon, mas maraming buhay ang maaaring malagay sa panganib. Ang tunay na proteksyon ay nagsisimula sa tamang kaalaman, bukas na pag-iisip, at malasakit sa kapwa dahil ang kalusugan ng isa ay konektado sa kaligtasan ng lahat.