top of page
TALKIES - BIMBY, GUSTONG MAG-ASAWA NANG MAAGA PARA MAIHATID NINA KRIS AT BOY SA ALTAR_FB B
Search

Sa gitna ng El Niño, kaligtasan at pagkatuto, parehong protektahan

BULGAR

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | October 27, 2026



Win Tayong Lahat ni Win Gatchalian


Sa gitna ng patuloy nating paghahanda sa mga pinsalang maaaring idulot ng El Niño, inanunsyo kamakailan ng Department of Education (DepEd) ang 4H Framework na magsisilbing gabay sa pagsususpinde ng mga learning activities sa gitna ng banta ng El Niño. 


Sa ilalim ng framework, sususpindihin ang lahat ng physical at home-based learning activities kapag umabot sa 42°C o mas mataas ang heat index Nakikiisa tayo sa hangarin ng DepEd na tiyakin ang kaligtasan ng ating mga mag-aaral at mga guro. Ngunit hindi lamang ang kaligtasan ng mga mag-aaral ang pinagbabantaan ng El Niño, kundi pati na rin kakayahan nilang matuto. 


Kaya naman hinihimok din natin ang DepEd: ating tiyaking ang pagtugon natin sa El Niño ay hindi magdudulot ng paglala ng learning loss o pag-urong ng kaalaman ng ating mga mag-aaral. Binibigyang diin natin ang matagal na rin nating panawagang gawing localized, imbes na blanket o malawakan, ang class suspensions na ating ipapatupad. 


Kailangang tiyakin nating hindi uurong ang kaalaman ng ating mga mag-aaral dahil palalalain nito ang krisis natin sa edukasyon. Ayon sa isang policy note ng Second Congressional Commission on Education (EDCOM II), umabot sa 20 araw para sa pagtuturo ang nawala sa isang pang-karaniwang pampublikong paaralan sa elementarya noong School Year 2025-2026. Dulot ito ng pagsuspinde ng mga klase dahil sa sama ng panahon at iba pang mga panganib. 


Lumabas din sa naturang policy note na sa bawat isang araw ng class suspension, katumbas ng humigit-kumulang 1.4 araw para sa pag-angat ng kakayahang bumasa ang nawala sa mga mag-aaral. Kung ating babalikan ang karanasan nitong mga nagdaang buwan, maraming beses na ring nagsuspinde ng klase sa iba’t ibang mga bahagi ng bansa dahil sa malakas na ulan at matinding pagbaha.


Maliban sa pagkakaroon ng pamantayan ng pagsuspinde o pagpapatuloy ng mga klase, mahalaga ring tiyakin nating may maipapatupad tayong mga hakbang upang makahabol o makasabay ang mga maaapektuhang mag-aaral. Bagama’t tututukan natin ang kaligtasan at kapakanan ng ating mga mag-aaral, patuloy nating titiyaking hindi sila mapag-iiwanan.



May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

 
 

Gobyerno, protektahan ang mga bata, sugpuin ang online grooming

BULGAR

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | October 27, 2026



Win Tayong Lahat ni Win Gatchalian


Nitong nakaraang linggo, nahuli ng mga otoridad ang isang 16-taong gulang na lalaking sangkot diumano sa online grooming at hinihikayat ang iba pang mga kabataan na gumawa ng karahasan. Kasalukuyang nasa kustodiya ng mga social worker ang menor-de-edad.


Ayon sa National Bureau of Investigation (NBI), bahagi ang naturang binatilyo sa isang online group kung saan tinalakay ang mga paksang tulad ng mga armas, pamamaril, at iba pang mga gawain ng karahasan. Nakabase ang binatilyo sa Cebu at ayon sa mga otoridad, administrator ang naturang menor-de-edad ng isang online group. 


Sinimulan ng NBI Special Action Unit sa rehiyon ang imbestigasyon matapos makatanggap ng impormasyon mula sa mga otoridad sa ibang bansa. Bahagi ng natanggap na impormasyon ang isang insidente ng mass shooting na binabalak gawin sa isang paaralan. Nakatanggap din ang mga otoridad ng impormasyon na isang livestream ng karahasan ang binabalak at nakatakdang gawin sa Disyembre o sa Pebrero. 


Nakakabahala ang balitang ito dahil sinasalamin nito ang mga ulat na una nating natanggap noong nagsagawa ng mga pagdinig ang Senado tungkol sa mga karahasang kinasasangkutan ng mga kabataan, pati na rin ang papel ng mga social media at gaming platforms sa mga insidenteng ito. Una nang pinuna ng mga otoridad ang nihilistic violent extremism (NVE), kung saan ginagamit ng mga masasamang loob ang social media at iba pang mga platforms upang i-target ang mga kabataan at hikayatin silang gumawa ng karahasan.


Matatandaang noong unang bahagi ng taong ito, napigilan ng mga otoridad ang isang binabalak na pag-atake ng isang grupo ng mga mag-aaral sa isang paaralan sa Lungsod ng Calamba. Ayon sa mga ulat, naimpluwensyahan ang mga mag-aaral na ito sa mga online gaming platforms kagaya ng Roblox. Nakitaan din ng posibleng kaugnayan ang NVE sa naging insidente ng pamamaril sa Lungsod ng Tacloban noong Hunyo.


Kaya naman isinusulong ng inyong lingkod ang pagkakaroon ng batas na tutugon sa bantang dulot ng NVE. Patuloy din nating isinusulong ang pagsasabatas sa panukalang Safe Media Access and Responsible Technology for Kids in Digital Spaces (SMART KIDS) Act (Senate Bill No. 2424) upang tuluyang ipagbawal ang mga batang wala pang 18 taong gulang sa paggamit ng social media at iba pang high-risk digital services.


Patuloy nating isusulong ang mga programa at polisiya upang sugpuin ang mga pinsala at panganib na hinaharap ng mga kabataan dahil sa social media at iba pang online platforms. Mananatiling prayoridad ang kaligtasan at kapakanan ng ating mga kabataan.



May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

 
 

Kulang na nga ang aklat, babawasan pa ang pondo?

BULGAR

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | October 22, 2026



Win Tayong Lahat ni Win Gatchalian


Noong nakaraang Agosto, iniulat ng Department of Education (DepEd) na nakumpleto na nito ang procurement o proseso ng pagbili ng 105 target textbook titles para sa elementary at secondary schools.


Natapos na rin ang bid opening stage para sa mga textbook at teacher’s manual sa mga core subject ng Senior High School.


Inaasahang makukumpleto ang distribusyon ng mga aklat sa Disyembre 2026.

Ginamit ng DepEd ang mga pondong inilaan sa ilalim ng mga national budget para sa fiscal years 2024, 2025, at 2026 upang maisakatuparan ang procurement ng mga textbook.

Matatandaang noong nanungkulan ang inyong lingkod bilang Chairman ng Senate Committee on Finance, tiniyak nating magkakaroon ng sapat na pondo sa ilalim ng 2026 national budget upang patuloy na matugunan ang kakulangan ng mga aklat sa ating mga paaralan.


Sa ilalim ng pambansang budget ngayong taon, P19.5 bilyon ang inilaan natin para sa produksyon ng mga textbook at iba pang learning materials.


Mahalagang hakbang ito upang makamit ang ating layuning 1:1 textbook-to-learner ratio, kung saan magkakaroon ng sariling kopya ng mga kinakailangang textbook ang bawat mag-aaral sa mga pampublikong paaralan.


Ngunit kung ating babalikan ang 2027 National Expenditure Program (NEP), P6.472 bilyon lamang ang nakalaan para sa mga textbook at iba pang instructional materials, mas mababa sa P19.5 bilyong inilaan para sa produksyon ng mga textbook at learning materials ngayong taon.


Humihiling naman ang DepEd ng karagdagang P9.43 bilyon para sa mga textbook at iba pang instructional materials. Kabilang dito ang P5.58 bilyon para sa mga workbook ng mga mag-aaral mula Grade 1 hanggang Grade 10 at P3.85 bilyon para sa mga storybook at bag.


Sa pagtalakay natin sa 2027 national budget, patuloy nating isusulong ang pagkakaroon ng sapat na pondo upang mabigyan ng kumpletong mga aklat ang ating mga mag-aaral. Mahalagang tutukan natin ito lalo na at may kaugnayan ang pagkakaroon ng sapat na aklat sa kakayahan ng mga mag-aaral pagdating sa reading at mathematics.


Ayon sa resulta ng 2024 Southeast Asia Primary Learning Metrics (SEA-PLM), 52% ng mga Grade 5 learners sa Pilipinas ang may sariling reading textbook, habang 42% ang kailangang makibahagi sa paggamit ng reading textbook sa isa o higit pang mag-aaral.


Lumabas din sa naturang pag-aaral na 27% lamang ng mga Grade 5 learners sa Pilipinas ang nakaabot sa minimum proficiency level sa reading, habang 14% ang nakamit ang pinakamataas na proficiency level.


Pangunahing pangangailangan ng ating mga mag-aaral ang mga aklat. Sa pagsugpo natin sa krisis sa edukasyon, titiyakin nating wala nang batang mapag-iiwanan dahil sa kakulangan ng mga textbook at iba pang learning materials.



May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

 
 
RECOMMENDED
bottom of page