Malawakang iregularidad sa mga ospital, dapat agarang imbestigahan

ni Leonida Sison @Boses | May 12, 2026

Hanggang kailan kaya mananatiling tahimik ang publiko sa tuwing may lumalabas na alegasyon ng iregularidad sa mga pampublikong ospital, lalo na kung buhay at kalusugan ng mamamayan ang direktang naaapektuhan nito? 

Kapag usapin na ng pondo para sa ospital, appointments ng mga opisyal, at procurement ng mahahalagang proyekto, hindi na ito simpleng intriga sa loob ng ahensya kundi isyung may direktang epekto sa ordinaryong Pinoy na umaasa sa maayos na serbisyong medikal.

Umani ng panawagan para sa maayos na imbestigasyon ang mga alegasyong ibinunyag umano ng ilang medical personnel at empleyado mula sa mga pampublikong ospital sa Ilocos Region, Cagayan Valley, at Cordillera. 

Ayon sa mga nagpakilalang doctors, nurses, at administrative staff, mayroon umanong umiiral na “network of influence” sa loob ng Department of Health (DOH) na nakaaapekto sa appointments ng ilang opisyal at nagpapatupad ng infrastructure at procurement projects sa ilang regional hospital sa Northern Luzon.

Kabilang sa nais nilang mabusisi ang proseso ng pagtatalaga ng mga officer-in-charge at medical chief, pati ang paggamit ng pondo sa ilang proyekto sa mga ospital. 

Nadawit din sa usapin ang Health Facilities Enhancement Program (HFEP) at Promotion and Selection Board ng DOH dahil umano sa malaking impluwensya ng ilang opisyal sa mga desisyon kaugnay ng proyekto at appointments. Gayunman, aminado rin ang mga complainant na wala pa silang inilalabas na dokumentong direktang magpapatunay sa mga alegasyon.

May mga empleyado ring nagpahayag ng pangamba sa patuloy na paglalaan ng malaking pondo para sa infrastructure projects, kabilang ang tinatayang P200 milyong pondo sa ilalim ng HFEP. Dahil dito, nananawagan sila ng financial at administrative audit, kasama na ang lifestyle checks sa mga opisyal na inuugnay sa kontrobersya.

Sensitibo ang ganitong usapin dahil ang pondong ginagamit sa mga ospital ay mula rin sa buwis ng taumbayan. Kapag may bahid ng pagdududa sa paggamit nito, natural lamang na manawagan ang publiko ng transparency at accountability. Hindi lang ito laban ng mga empleyado sa loob ng ospital kundi laban din ng mga pasyenteng naghihintay ng maayos na pasilidad, sapat na gamot, at mabilis na serbisyo.

Mahalagang magkaroon ng patas at malalim na imbestigasyon upang luminaw kung may katotohanan nga ba sa mga paratang o kung isa lamang itong panloob na sigalot sa sistema. Ngunit anuman ang maging resulta, malinaw na kailangan ng mas mahigpit na pagbabantay sa paggastos ng pondo at pagpili ng mga opisyal sa pampublikong ospital. Kapag nasira ang tiwala ng taumbayan sa sistemang pangkalusugan, hindi lamang reputasyon ng mga ahensya ang apektado kundi pati kumpiyansa ng mga Pilipino sa serbisyong dapat sana’y nagliligtas ng buhay. 

Kontra-droga sa lahat ng rehiyon, seguridad, mas paiigtingin ng ASEAN

ni Leonida Sison @Boses | May 11, 2026

Para sa kaligtasan ng taumbayan, mahalagang makita na seryoso ang mga bansang kabilang sa Association of Southeast Asian Nations (ASEAN) sa paglaban sa ilegal na droga dahil direktang nakaaapekto ito sa seguridad, kabuhayan, at kinabukasan ng ordinaryong mamamayan. 

Sa gitna ng patuloy na paglaganap ng sindikato at krimen sa rehiyon, malinaw na ipinakita ng ASEAN sa ginanap na 48th ASEAN Summit sa Cebu na hindi sapat ang puro pangako lamang kundi kailangan ng konkretong aksyon, koordinasyon, at matibay na pagpapatupad ng batas upang maprotektahan ang mga komunidad laban sa pinsalang dulot ng droga.

Nagkaisa ang mga lider ng Timog-Silangang Asya na pairalin ang “zero-tolerance approach” laban sa ilegal na bentahan ng narcotics bilang bahagi ng layunin na makabuo ng drug-free ASEAN region. Kabilang dito ang pagpapatuloy ng ASEAN Work plan on Securing Communities Against Illicit Drugs na nakatuon sa pagpigil sa pagkalat ng droga at pagpapalakas ng seguridad ng mga mamamayan.

Inaasahan ding magiging mahalaga ang pamumuno ng Pilipinas sa ika-9 na pagpupulong ng ASEAN Ministerial Meeting on Drug Matters ngayong taon dahil ito ang magsisilbing daan upang mas mapalalim ang kooperasyon ng mga bansa laban sa mga sindikato.

Binigyang-diin din ng ASEAN ang kahalagahan ng ASEAN Drug Victims Remembrance Day tuwing Hunyo 26 kasabay ng International Day Against Drug Abuse and Illicit Trafficking. 

Mahalaga itong hakbang upang mas maipaunawa sa publiko ang matinding epekto ng droga sa pamilya, kabataan, at komunidad. Pinuri rin ng mga lider ang ASEAN Narcotics Cooperation Center dahil sa patuloy nitong paglalabas ng ASEAN Drug Monitoring

Report na tumutulong sa pagbibigay ng datos at impormasyon laban sa ilegal na droga.

Bukod sa kampanya kontra droga, pinalawak din ng ASEAN ang usapin sa seguridad, karapatang pantao, at kapayapaan. Tinalakay sa summit ang pagpapalakas ng regional defense cooperation sa ilalim ng ADMM at ADMM-Plus upang mas maging handa ang rehiyon sa mga banta sa seguridad. Kasama rin dito ang pagsusulong ng partisipasyon ng kababaihan at kabataan sa peacebuilding at conflict prevention programs.

Suportado rin ng mga lider ang pagpapalakas ng human rights protection sa pamamagitan ng ASEAN Intergovernmental Commission on Human Rights o AICHR. Layunin nitong tiyaking may malasakit sa mahihirap, marginalized sectors, at mga mamamayang madalas maapektuhan ng kaguluhan at kahirapan.

Magandang senyales na unti-unting kumikilos ang ASEAN hindi lamang para sa diplomasya kundi para sa tunay na kapakanan ng taumbayan. Gayunman, magiging walang saysay ang lahat ng kasunduan kung hindi ito mararamdaman sa lansangan, paaralan, at mga tahanan. Nasa tunay na pagpapatupad pa rin ang sukatan ng tagumpay.

Para sa maraming mamamayan, mas mahalaga ang ligtas na komunidad, protektadong kabataan, at maayos na kinabukasan kaysa sa magagarbong summit at deklarasyon lamang.

Tax ng mga manggagawa, bawasan na

ni Leonida Sison @Boses | May 10, 2026

Awa na lang sana ang manaig sa gitna ng sunud-sunod na taas-presyo ng mga bilihin at pag-unawa sana para sa maraming Pilipino na halos kapusin sa araw-araw kahit na mayroong pagkakakitaan.

Sa panahon na patuloy na tumitindi ang epekto ng krisis sa langis sa Middle East at pagmahal ng pangunahing bilihin, malaking ginhawa para sa ordinaryong manggagawa ang panukalang bawasan ang income tax ng low-income at middle-class earners. Dahil sa kadahilanang hindi na sumasapat ang kasalukuyang sahod upang makasabay sa gastos ng pagkain, pamasahe, upa, at iba pang pangunahing pangangailangan kaya natural lamang na suportahan ng publiko ang hakbang na magpapalaki sa kanilang take-home pay.

Suportado ng Department of Economy, Planning and Development (DEPDev) ang mga panukalang magbibigay ng tax relief sa mga Pilnoy. Ayon sa isang opisyal ng ahensya, makakatulong ang bawas-buwis upang lumakas ang purchasing power ng mga manggagawa at magkaroon sila ng dagdag na perang magagamit sa araw-araw.

Kabilang sa mga isinusulong na pagbabago ang pagtaas ng income tax exemption mula P250,000 hanggang P400,000 at pag-angat ng tax-free bonuses mula P90,000 hanggang P150,000 sa ilalim ng Senate Bill 56.

Hindi lang ito simpleng usapin ng buwis kundi direktang tulong sa pamumuhay ng mga manggagawa. Ang dagdag na perang matitipid buwan-buwan ay maaaring mapunta sa pagkain, edukasyon ng mga anak, bayarin sa bahay, at maging emergency savings. 

Sa gitna ng patuloy na pagtaas ng presyo ng langis at pangunahing bilihin, mahalaga ang anumang hakbang na magbibigay ng kaunting ginhawa sa mga manggagawang matagal nang naiipit sa mataas na gastusin.

Gayunpaman, ipinaalala rin ng opisyal na kailangang pag-isipang mabuti kung saan kukuha ng pondo ang gobyerno kapag lumiit ang koleksyon ng buwis. Posibleng maapektuhan ang badyet para sa mga pampublikong paaralan, ospital, imprastruktura, at iba pang serbisyong direktang pinakikinabangan ng mamamayan kung walang kapalit na pagkukunan ng kita. Dahil dito, binigyang-diin ng ahensya na mahalagang magkaroon muna ng alternatibong revenue sources bago ipatupad ang malawakang tax cuts.

Sa ganang akin, tulungan sana ang mamamayan habang pinananatili namang matatag ang pondo para sa serbisyong publiko. Totoong mahalaga ang bawas buwis lalo na sa mga manggagawang hirap nang sumabay sa taas ng presyo, ngunit dapat ding tiyakin na hindi mababawasan ang kalidad ng edukasyon, kalusugan, at iba pang programang kailangan ng taumbayan.

Mas magiging makabuluhan lamang ang anumang tax reform kung tunay nitong mapapabuti ang buhay ng ordinaryong Pilipino nang hindi isinasakripisyo ang kinabukasan ng mga susunod na henerasyon.