Russia oil deal, panakip-butas lang sa krisis sa gasolina

ni Ka Ambo @Bistado | April 6, 2026

May ulat na naospital si US President Trump.

Tsismis lang daw po.

Sa ngayon!

-----$$$---

May suplay ng petrolyo mula sa Russia.

Pang-bulaklak-dila lang.

Walang talab ‘yan sa lumolobong presyo ng langis.

-----$$$---

Kay daming nagtatanong: Kailangan babalik ang “normal”?

Ere po ang totoong sagot: Normal na po ang ating nararanasan.

Wala pang makakasagot kung hanggang kailan tatagal ang “kasalukuyang normal.”

-----$$$--

MALINAW na dapat yakapin natin ang mapait na katotohanan—wala pong solusyon sa kasalukuyang krisis.

Imbes na humupa, patindi nang patindi po ang ating nararanasan.

----$$$--

ITINATATWA ng gobyerno na may “krisis.”

Iyan po ang “abnormal.”

-----$$$--

DAPAT ay ipaunawa ng gobyerno sa ordinaryong mamamayan na may krisis—at mula dito, sama-sama itong yayakapin upang mabawasan ang negatibong epekto.

Inuulit natin, “bawasan” lamang ang negatibong epekto.

Malinaw na may “negatibong epekto” na mararanasan nang matagal na panahon.

-----$$$--

DAPAT magpatiuna sa “pagtitipid at pagsisinop”ang gobyerno.

Bawasan ang paggamit ng behikulo.

----$$$---

Ipaimbentaryo lahat ng behikulo at irehistro kung saan at paano ito ginamit.

Kailangan may “permiso” sa crisis committee ang paggamit.

-----$$$--

DAPAT ay mag-organisa ng “crisis committee” at “crisis sub-committee “ ang lahat ng departmento, ahensya at LGU.

Ideklara nang mas maaga ang “State of Emergency” sa buong bansa—kasabay ng utos sa pag-oorganisa ng “crisis committee” sa bawat antas ng pamahalaan.

-----$$$--

GAWING modelo ang “pagtitipid” ng gobyerno ng pribadong korporasyon at negosyo.

Magsagawa ng mga “contingency measure” ang gobyerno at pridadong sector.

-----$$$--

MATAPOS ang hindi mapigil na presyo ng petrolyo at LPG— susunod ay ang “pagkawala ng supply”.

Tama, irarasyos ang supply kapag tumindi nang todo ang krisis.

----$$$--

Ngayon pa lamang ay i-setup na ang istruktura at magtakda ng “protocol” o “template” na ida-dry run.

Ito ay upang tomodo na ang aktuwal na krisis—epektibo ang mga hakbang na ipatutupad.

-----$$$--

KAILANGAN ng talino, utak, at diskarte sa panahon ng krisis.

Kapag walang “diskarte” ang mga lider—kawawa ang ordinaryong mamamayan.

----$$$---

Ang delikado, ang krisis ay karaniwang nagpapaguho at nagpapabagsak sa mga umiiral na pamahalaan—sa buong mundo!

Huwag sana itong maranasan ng Pilipinas!

---

Kung may reaksyon, sumbong o katanungan, sumulat sa ASINTADO ni Judith Sto. Domingo sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa asintado.bulgar@gmail.com.

Katahimikan ng pananampalataya at paninindigan

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | April 6, 2026

Linggo ng Palaspas, Lunes, Martes, at Miyerkules Santo—ang paghahanda sa Triduum ng Paskuwa. Ito ang tatlong pinakabanal na araw: Huwebes Santo (Paghuhugas ng Paa at pagtatatag ng Eukaristiya at Banal na Orden), Biyernes Santo, at Sabado de Gloria, na nagtatapos sa Linggo ng Pagkabuhay.

Kakaiba ang mga araw na ito. Nangingibabaw ang katahimikan. Tapos na ang matitinding pangyayari at banta sa buhay ni Kristo. Dumating na ang araw na paulit-ulit Niyang binanggit sa Kanyang mga alagad—ang araw na pilit nilang iniiwasan at tinatanggihan.

“Hindi po maaari na kayo’y pahirapan at patayin sa Jerusalem. Huwag po kayong pumunta roon kung ito ang naghihintay sa inyo.”

Ngunit tunay nga bang malasakit ang kanilang ipinapakita, o may halong pansariling interes? Tulad ng ina ng dalawang apostol na nakiusap:“Panginoon, maaari po bang ang aking dalawang anak ay maupo sa inyong kaliwa at kanan?”

Sumagot si Hesus: “Hindi ninyo alam ang inyong hinihingi. Ang Ama lamang ang magpapasya sa mga bagay na ito.”

Sa halip na ipakita ang Kanyang kapangyarihan, pinili ni Hesus ang katahimikan at pagpapakumbaba. Ayon kay San Pablo:

“Bagama’t Siya’y Diyos, hindi Niya ipinilit ang pagiging kapantay ng Diyos. Sa halip, hinubad Niya ito at nag-anyong alipin, naging katulad ng tao, at nagpakumbaba hanggang kamatayan sa krus.” (Filipos 2:6–11)

Tahimik Siya sa harap ni Pilato. Nang tanungin, “Ikaw ba ang Hari ng mga Hudyo?” sumagot Siya: “Ikaw na ang nagsabi.”

Tahimik Siya sa mga humagupit sa Kanya, sa nagputong ng koronang tinik, sa nagsugal sa Kanyang kasuotan, at sa nagpako sa Kanya sa krus. Sa Kanyang pitong huling salita, walang galit—kundi kapatawaran, kababaang-loob, at pag-ibig hanggang sa huling hininga.

Ganito rin ang tanawin tuwing Biyernes Santo at Sabado de Gloria sa maraming lugar sa bansa. Tahimik ang mga lansangan. Sarado ang mga mall, kainan, at pasyalan. Pansamantalang tumitigil ang karaniwang takbo ng buhay upang bigyang puwang ang Diyos. Sa katahimikan, mas malinaw Siyang matatagpuan.

Ngunit may isa pang anyo ng katahimikan.

Sa Pakil, Laguna, patuloy ang laban para sa kalikasan. Sa kabila ng katahimikan, may nagaganap na pagkakalbo at pagsira sa kabundukan. Unti-unting nawawala hindi lamang ang kalikasan, kundi pati ang kultura, kasaysayan, at kabanalan ng lugar.

Sa likod nito, may mga nananatiling tahimik—ang ilan ay dahil sa takot, ang iba’y dahil sa pakinabang.

May dalawang uri ng katahimikan:

Una, ang katahimikan ng mga nagbabantay at nagpapasalamat—yaong pinangangalagaan ang kalikasang ipinagkatiwala sa kanila.

Ikalawa, ang katahimikan ng mga piniling manahimik kapalit ng kapakinabangan—yaong nagbubulag-bulagan sa pagkasira ng kalikasan.

Ngayon, tahimik ang Pakil. Tahimik din tayo.

Ngunit ang katahimikan na ito ay hindi panghabang-buhay.

Pagkatapos ng panalangin at pagninilay, darating ang panahon ng pagsasalita. Muli nating ipaglalaban ang tama at sisigaw:

Huwag patayin ang kabundukan.Huwag sirain ang kalikasan.Huwag burahin ang kasaysayan at kultura ng Pakil.

Tulad ni Kristo na tumahimik upang tuparin ang Kanyang misyon, darating din ang sandali ng muling pagtindig at pagsasalita—upang ipagtanggol ang buhay.

Mabuhay ang Pakil! Itigil ang pagpatay sa kalikasan! Amen.

Mga benepisyo ng mangosteen sa kalusugan

ni PAO Deputy Chief Dr/Atty. Erwin P. Erfe, M.D. @Sabi ni Doc | April 6, 2026

Dear Doc Erwin,

Magandang araw! Ako si Elena, 41 taong gulang. Isa po akong masugid na tagasubaybay ng BULGAR newspaper, lalo na ng inyong Sabi ni Doc column. Malaki po ang naitutulong ng inyong mga payo at impormasyon tungkol sa kalusugan sa aming mga mambabasa. 

Doc, nais ko lamang magtanong tungkol sa mangosteen capsule na matagal ko nang iniinom bilang daily supplement. Mahigit limang taon na akong gumagamit nito, ngunit aminado akong hindi ko pa rin ganap na nauunawaan kung ano talaga ang mga benepisyo nito sa katawan. 

Nagsimula lamang akong uminom nito dahil may napanood akong commercial noon na nagsasabing marami raw itong mabuting epekto sa kalusugan, kaya naisip kong subukan at ipagpatuloy ang pag-inom nito. Gusto ko rin sanang malaman kung ano nga ba ang mga tunay na benepisyo nito. Ligtas ba itong inumin araw-araw sa mahabang panahon tulad ng ginawa ko? Mayroon po ba itong posibleng side effects o mga pag-iingat na dapat tandaan bago ito ipagpatuloy bilang supplement? Maraming salamat po at umaasa akong mabibigyan ninyo ng kasagutan ang aking mga katanungan. — Elena

---

Maraming salamat sa iyong liham, Elena, at sa iyong patuloy na pagsuporta at pagbabasa ng Sabi ni Doc sa BULGAR newspaper. 

Ang mangosteen (Garcinia mangostana L.) ay isang tropikal na prutas na kilala hindi lamang sa masarap nitong lasa kundi pati sa mga sustansyang taglay nito na makakatulong sa kalusugan. Tinatawag din itong “queen of fruits” dahil sa kakaibang sarap at sa mga benepisyong maaaring ibigay nito sa katawan. Sa ilang bansa sa Asya, matagal na rin itong ginagamit sa tradisyunal na medisina upang makatulong sa iba’t ibang karamdaman. Ang mangosteen, lalo na ang balat at laman nito, ay mayaman sa antioxidants na mahalaga sa pagpapanatili ng kalusugan. Bukod dito, naglalaman din ito ng iba’t ibang nutrients tulad ng vitamin C, dietary fiber, at ilang mahahalagang mineral na nakakatulong sa pagpapalakas ng ating immune system.

Batay sa artikulo ni Shahaban sa The Pharma Innovation Journal noong 2023, ang mangosteen ay kilala sa taglay nitong antioxidant properties na tumutulong sa pagprotekta sa mga selula ng katawan laban sa pinsalang dulot ng free radicals—ang mga mapanganib na molecules na nakakasira ng selula. Dahil dito, maaaring makatulong ang mangosteen sa pag-iwas sa ilang uri ng kanser at sa pagpapanatili ng pangkalahatang kalusugan. Ang taglay din nitong anti-inflammatory properties ay malaking tulong sa mga kondisyong tulad ng rayuma, allergies, at autoimmune diseases.

Ayon naman kina Ansori et al. (2020), ang mangosteen ay may antibacterial, antifungal, at antihyperglycemic properties na maaaring makatulong sa pagkontrol ng blood sugar at sa proteksyon ng mahahalagang mga organ tulad ng kidney at atay. Maaari rin itong magkaroon ng antiviral, antidepressant, at anti-obesity effects. Dagdag pa rito, ipinakita sa isang pag-aaral sa International Journal of Pharmaceutical Research and Applications (2024) na ang mga sangkap ng mangosteen ay may benepisyong anti-acne, anti-aging, at anti-hyperpigmentation. Pinag-aaralan din ang potensyal nito sa pamamahala ng mga kondisyon gaya ng Alzheimer’s disease, chronic kidney disease, at maging neuropathic pain.

Bagama't maraming benepisyo ang mangosteen capsule bilang dietary supplement, nararapat pa ring maging maingat sa paggamit nito. Mas mabuting kumonsulta muna sa doktor bago ito inumin, lalo na kung may iniinom na ibang gamot o may umiiral na karamdaman. Tandaan na hindi ito dapat gawing kapalit ng mga gamot na nireseta ng inyong doktor. Pinapayuhan din ang mga buntis at nagpapasuso na mag-ingat dahil kulang pa ang mga pag-aaral tungkol sa kaligtasan nito para sa kanila. May ilang tao na maaaring makaranas ng banayad na side effects tulad ng pananakit ng tiyan, pagduduwal, o allergic reaction gaya ng pangangati at pantal. Maaari rin itong makipag-interaksyon sa mga gamot na pampalabnaw ng dugo (blood thinners) at gamot para sa diabetes. Karaniwan, ang inirerekomendang dosis ay 500 mg hanggang 1,000 mg bawat araw, at mas mainam itong inumin pagkatapos kumain upang maiwasan ang iritasyon sa tiyan. Laging tandaan na ang mangosteen capsule ay suplemento lamang at hindi pangunahing lunas sa anumang sakit. (Dr. Eunice Anne G. Garcia, RPh, MD, CCS)

---

Maraming Salamat sa inyong pagliham sa Sabi ni Doc at nawa’y magpatuloy sa pagbuti ang inyong kalusugan. Kung may mga katanungan pa, mag-email lamang sa Sabi ni Doc sa e-mail address na erwin.erfe@gmail.com o sa doc.bulgar@gmail.com