Baha at lepto, huwag nang hayaang maulit ulit

by Info @Editorial | September 17, 2026

Hindi na bago ang baha. Taun-taon din ang leptospirosis. Kaya nakapagtataka kung bakit parang taun-taon ding nangangapa ang ilang local government unit (LGU) sa pagharap dito. 

Hindi sapat ang maglabas ng warning kapag baha na at saka lamang kikilos kapag dumarami na ang nagkakasakit. 

Alam na natin ang panganib. Ang kulang ay mas agresibo at tuloy-tuloy na aksyon bago pa mapuno ng pasyente ang mga ospital.

Hindi nadadaan sa poster, advisory at paminsang paglilinis ang leptospirosis. Kailangang sugpuin ang mga kondisyong nagpapalala sa panganib—tambak na basura, daga, maruming estero, baradong kanal at baha na matagal bago humupa. 

Dapat nasa mga komunidad ang mga health worker, mabilis ang konsultasyon sa mga health center at malinaw sa mga residente kung saan agad lalapit matapos malusong sa kontaminadong tubig.

Madaling sabihing huwag lumusong sa baha. Pero paano ang manggagawang kailangang pumasok? Ang estudyanteng kailangang umuwi? Ang pamilyang mismong bahay ang nilubog ng tubig? 

Kaya sa halip na magbilangan ng advisories, magbilangan tayo ng nalinis na kanal, nasuyod na estero, komunidad na naabot ng health teams at pasyenteng naagapan. 

BSKE postponement: Bonus term sa mga palpak

by Info @Editorial | September 16, 2026

Kung hindi na naman matutuloy ang Barangay and Sangguniang Kabataan Elections (BSKE), isang simpleng tanong ang dapat sagutin: hanggang kailan pahihintulutan ang mga nakaupo na manatili sa puwesto nang hindi muling humaharap sa hatol ng botante?

Hindi maliit na bagay ang pagpapaliban ng eleksyon. Ang bawat postponement ay nangangahulugang pinahahaba ang panunungkulan ng mga opisyal—kasama ang mahusay, ngunit kasama rin ang palpak, pabaya, abusado at matagal nang gustong palitan ng kanilang mga nasasakupan.

Ang barangay ang pinakamalapit na mukha ng gobyerno sa ordinaryong Pilipino. Dito unang lumalapit ang mamamayan para sa tulong, seguridad, at iba pang pangunahing serbisyo. Kung hindi kuntento ang mga residente sa kanilang kapitan o mga kagawad, ang eleksyon ang pinakamalinaw nilang paraan upang sabihin: tama na, iba naman.

Kaya hindi maaaring tratuhin ang BSKE na parang appointment na puwedeng i-reschedule nang i-reschedule.

Kung muling ipagpapaliban ang BSKE, kailangang maipaliwanag nang malinaw sa publiko kung bakit mas mabigat ang mga dahilang iyon kaysa sa karapatan ng mamamayan na regular na pumili at maningil ng kanilang mga lokal na lider.

Hindi dapat bonus term ang postponement, lalo na sa mga palpak na opisyal.

Kung mahusay ang isang barangay official, hayaan siyang patunayan iyon sa balota. Kung sablay siya, hayaan ding magkaroon ng pagkakataon ang mamamayan na palitan siya.

Hindi garahe ang kalsada

by Info @Editorial | September 15, 2026

Hindi parking lot ang kalsada. Muling naging malinaw ang problemang ito matapos masagi ng isang fire truck ang isang kotse na naka-double parking habang rumeresponde sa emergency. 

Sa ganitong sitwasyon, hindi simpleng abala ang maling paradahan. Maaari itong maging hadlang sa pagligtas ng buhay at ari-arian.

Kapag may sunog, bawat segundo mahalaga. Walang panahon ang mga bumbero para makiusap sa may-ari ng sasakyan, maghanap ng alternatibong ruta o magmaniobra nang paulit-ulit dahil may mga kotseng ginawang pribadong garahe ang pampublikong kalsada.

Dito kailangang maging malinaw ang prinsipyo: ang convenience ng isang motorista ay hindi maaaring manaig sa kaligtasan ng buong komunidad.

Matagal nang problema ang illegal parking sa maraming lugar. May single lane na nagiging kalahating lane. May masikip nang kalye na lalo pang sumisikip dahil sa double parking at iba pang nakaharang. At kadalasan, tila normal na lamang ito hanggang ambulansya, police vehicle o fire truck na ang hindi makadaan.

Kung walang sariling parking space, hindi awtomatikong parking space ang kalsada. Ang sasakyan ay pribadong pag-aari. Ang kalsada ay para sa publiko. Kapag hinarangan ito, hindi lamang trapiko ang ginagawang problema. Sa oras ng emergency, maaaring humarang sa pagitan ng saklolo at ng taong naghihintay nito.