Doble-ingat sa panganib ng haze

ni Leonida Bonifacio-Sison @Boses | September 2, 2026

Mag-ingat tayo sa hanging ating nilalanghap. Hindi man agad nakikita ang panganib, ang haze na bumabalot sa ilang bahagi ng Metro Manila, Calabarzon at Mimaropa ay sapat na dahilan para maging mas maingat ang bawat isa. Sa ganitong sitwasyon, hindi dapat balewalain ang kalidad ng hangin dahil direktang nakaaapekto ito sa pang-araw-araw na buhay ng taumbayan.

Ayon sa mga awtoridad, posibleng konektado ang haze sa usok mula sa patuloy na sunog sa Kalimantan, Indonesia, na maaaring tinangay patungo sa Pilipinas ng hanging umiiral sa rehiyon. Dahil dito, ilang lugar ang nakapagtala ng hindi magandang kondisyon ng hangin.

Sa Metro Manila, 10 lungsod ang naitalang may “very unhealthy” na air quality, kabilang ang Quezon City, Malabon, Mandaluyong, Manila, Marikina, Muntinlupa, Pasay, San Juan, Taguig at Valenzuela. Samantala, mas mataas pa ang antas ng panganib na naitala sa Las Piñas at Parañaque.

Maaaring isipin na simpleng malabong tanawin lamang ang haze. Pero higit pa rito ang dapat nating tingnan. Kapag hindi maganda ang kalidad ng hangin, mas kailangang maging maingat ang mga taong madaling maapektuhan ng polusyon, lalo na ang mga bata, senior citizen, buntis at may mga kondisyon sa baga o puso.

Kaya makabubuting bawasan muna ang matagal na pananatili sa labas, lalo na sa mga lugar na kapansin-pansing makapal ang haze. Kung kinakailangang lumabas, mahalagang gumamit ng maayos na face mask gaya ng N95 o katumbas nito. Hindi rin dapat basta maniwala sa mga kumakalat na impormasyon sa social media. Mas mainam na umasa sa opisyal na abiso tungkol sa kondisyon ng hangin.

Mahalaga rin ang tuluy-tuloy na monitoring ng pamahalaan. Hindi sapat na sabihin lamang sa publiko na mag-ingat. Dapat regular na ipaalam kung aling mga lugar ang may mataas na AQI at kung ano ang nararapat gawin ng mga residente.

Sa Quezon City, pinayuhan na rin ang mga residente, lalo na ang vulnerable groups, na manatili muna sa loob ng bahay at magsuot ng face mask. Para sa emergency concerns, maaaring gamitin ang Helpline 122.

Ang haze ay paalala na ang kaligtasan ng publiko ay hindi lamang nakasalalay sa tugon kapag may sakuna. Kailangan din ang maagap na impormasyon, wastong pag-iingat at responsableng pagkilos. Hindi natin kontrolado kung saan nanggagaling ang usok, pero kontrolado natin kung paano tayo maghahanda at mag-iingat. Sa bawat hanging ating nilalanghap, kalusugan ng buong komunidad ang nakataya.