Dagdag na kabuhayan kontra-gutom

ni Leonida Bonifacio-Sison @Boses | August 26, 2026

Dapat hindi tayo masanay sa gutom. Kahit bumaba ang bilang ng mga pamilyang nakararanas nito, hindi pa rin ito dapat ituring na maliit na problema. Sa likod ng bawat porsiyento ay pamilyang kailangang magtiis, magbawas ng pagkain o matulog nang hindi sapat ang laman ng tiyan.

Ayon sa isang pambansang survey, 20.3% ng mga pamilyang Pilipino ang nakaranas ng involuntary hunger o nagutom dahil walang makain sa nakalipas na tatlong buwan. Mas mababa ito sa 23.2% na naitala noong Marso, ngunit bahagya pa ring mas mataas kaysa 20.2% na average noong 2025.

Binubuo ang 20.3% ng 15.8% na nakaranas ng moderate hunger at 4.5% na nakaranas ng severe hunger. Ibig sabihin, may malaking bilang pa rin ng mga pamilyang hindi regular na nakakakuha ng sapat na pagkain.

Hindi rin pantay ang kalagayan sa iba’t ibang bahagi ng bansa. Pinakamataas ang hunger rate sa Visayas sa 22.3%, sinundan ng Metro Manila sa 21%, Mindanao sa 20.4% at Balance Luzon sa 17.3%. Bumaba ang hunger rate sa Metro Manila, Balance Luzon at Visayas, ngunit tumaas naman ito sa Mindanao.

Mahalagang tingnan ang mga numerong ito hindi lamang bilang statistics kundi bilang larawan ng araw-araw na buhay ng mga Pilipino. Kapag kapos ang pagkain, naaapektuhan ang pag-aaral ng mga bata, kalusugan ng pamilya at kakayahan ng mga magulang na magtrabaho nang maayos. Ang gutom ay hindi hiwalay sa problema ng mababang kita, mataas na presyo ng bilihin at kawalan ng sapat na oportunidad.

Isinagawa ang survey noong Hunyo 20 hanggang 29 sa 1,200 adult respondents mula sa iba’t ibang rehiyon. Bagama’t bumaba ang kabuuang bilang, hindi ito dahilan para maging kampante. Lalo pang dapat tutukan ang mga lugar kung saan tumataas ang hunger rate.

Ang tunay na sukatan ng pag-unlad ay hindi lamang dami ng bagong proyekto o laki ng ekonomiya. Makikita rin ito sa hapagkainan ng ordinaryong pamilya.

Dapat maging panawagan ang datos na ito para sa mas konkretong programa laban sa gutom, mas abot-kayang pagkain, mas matatag na kabuhayan at tulong na tunay na nakararating sa nangangailangan. Hangga’t may pamilyang natutulog nang gutom, hindi pa tapos ang laban para sa ginhawa ng bawat Pilipino.