Dagdag-buwis sa matatamis na inumin, oks!

ni Leonida Bonifacio-Sison @Boses | September 17, 2026

Lahat nagtataas ng presyo, kaya bawat dagdag na bayarin ay ramdam agad ng mamamayan. 

Sa panukalang pagtataas ng excise tax sa matatamis na inumin, hindi lang ang presyo ng softdrinks, juice, instant coffee at iba pang sweetened beverages ang pag-uusapan.

Kalusugan at araw-araw na gastos ng pamilya ang direktang maaapektuhan.

Suportado ng Department of Health (DOH) ang pagtataas ng buwis sa mga matatamis na inumin bilang paraan upang mabawasan ang pagkonsumo nito.

Sa kasalukuyan, nasa P6 hanggang P12 kada litro ang excise tax depende sa uri ng pampatamis. Sa panukala ng Department of Finance, maaari itong itaas sa P20 kada litro para sa mga inuming may caloric sweeteners at P40 kada litro para sa mga produktong may high-fructose corn syrup. Kasama rin sa plano ang 5% taunang pagtaas ng buwis at pagpapalawak ng saklaw sa ilang frozen desserts.

May dahilan ang ganitong hakbang. Sa kabila ng umiiral na buwis mula 2018, patuloy pa ring mataas ang konsumo ng matatamis na inumin. Umabot sa tinatayang 6.3 bilyong litro ang nakonsumo noong nakaraang taon, mas mataas kumpara sa 5.8 bilyong litro noong 2024 at 5.3 bilyong litro noong 2018. Kasabay nito, mahigit apat sa bawat 10 Pilipino ang itinuturing na overweight noong nakaraang taon.

Ayon sa mga pag-aaral na inilahad sa pagdinig, maaaring bumaba ng 18% ang konsumo kung itataas sa P20 kada litro ang buwis. Maaari naman itong umabot sa 31% kung pati instant coffee, sweetened milk at fruit juices ay sasailalim sa naturang rate.

Hindi naman maikakaila na may epekto ito sa bulsa. Para sa pamilyang kapos sa badyet, bawat dagdag sa presyo ay kailangang pag-isipan. Kaya mahalagang tiyakin na ang layunin ng buwis ay hindi lamang dagdag-kita para sa pamahalaan kundi tunay na pagbabago sa nakasanayang pagkonsumo.

Kung tataas ang buwis, dapat ding palakasin ang health education, access sa mas abot-kayang masustansiyang pagkain at mga programang pang-iwas sa diabetes at obesity. Hindi sapat na mahalin ang matatamis na inumin nang mas mahal—kailangang tulungan ang mga Pilipino na magkaroon ng mas mabuting pagpipilian.

Ang usapin ay hindi lamang tungkol sa isang bote o baso ng matatamis na inumin. Tungkol ito sa kalusugan ng pamilya at sa gastos na maaaring lumaki kapag napabayaan ang sakit. Kung ang isang polisiya ay makatutulong upang mabawasan ang sobrang pagkonsumo, dapat itong sabayan ng malinaw na impormasyon at serbisyong pangkalusugan. Mas mabuting bawasan ang panganib ngayon kaysa gastusan ang sakit sa hinaharap.