Contingency plan, wa’ kuwenta kung walang disiplina at ‘di handa ang publiko

ni Leonida Sison @Boses | June 20, 2026

Sa gitna ng banta ng “The Big One,” mahalagang tanungin kung hanggang saan ang magiging silbi ng mga plano ng gobyerno kung hindi rin handa ang bawat Pilipino na kumilos sa oras ng panganib.

Isang mahalagang hakbang ang inilunsad ng Office of the Civil Defense (OCD) kasama ang iba’t ibang ahensya ng pamahalaan sa pamamagitan ng 2026 Harmonized National Contingency Plan (HNCP) para sa high-intensity earthquake sa Greater Metro Manila Area. Layunin nitong tiyakin ang mas organisado at mabilis na pagtugon sakaling tumama ang isang mapaminsalang lindol na maaaring magdulot ng malawakang pagkasira sa National Capital Region at mga karatig-lalawigan.

Saklaw ng Greater Metro Manila Area ang Metro Manila, Cavite, Laguna, Batangas, Rizal, Bulacan, at Pampanga. Ayon sa isang opisyal, nakabatay ang plano sa senaryong maaaring ma-isolate o maputol ang operasyon ng pamahalaan sa Metro Manila matapos ang isang malakas na lindol. Dahil dito, nakatalaga na ang iba’t ibang rehiyon ng bansa upang tumulong sa rescue, relief, at iba pang emergency operations. Natukoy na rin ang mga lugar na maaaring pagdalhan ng mga apektadong residente at mga pangunahing serbisyo.

May kani-kanya ring tungkulin ang mga pangunahing ahensya tulad ng Department of Public Works and Highways (DPWH), Department of Transportation (DOTr), Philippine Navy, at Philippine Coast Guard (PCG) upang maging mas maayos ang koordinasyon sa panahon ng krisis. Kasabay ng paglulunsad ng plano ang Second Quarter Nationwide Simultaneous Earthquake Drill 2026 bilang pagsasanay sa mga paaralan, lokal na pamahalaan, at iba pang institusyon.

Patuloy na nagbababala ang Philippine Institute of Volcanology and Seismology (PHIVOLCS) tungkol sa posibilidad ng isang magnitude 7.2 o mas malakas pang lindol mula sa West Valley Fault. Batay sa kanilang pagtataya, mahigit 50,000 katao ang maaaring masawi at hindi bababa sa 12 porsyento ng mga kabahayan sa Metro Manila ang maaaring makaranas ng matinding pinsala.

Lalo pang naging mahalaga ang usaping ito matapos ang magnitude 7.8 na lindol sa Mindanao noong Hunyo 8 na ikinasawi ng hindi bababa sa 78 katao at nakaapekto sa mahigit 1.4 milyong mamamayan. Ayon sa PHIVOLCS, nakita sa naturang sakuna ang kakulangan ng kamalayan ng ilang residente sa mga coastal area, partikular sa tamang pagtugon sa banta ng tsunami. Sa halip na agad lumikas nang umatras ang tubig-dagat, may ilan pang naglaan ng oras upang kumuha ng video gamit ang kanilang cellphone.

Ipinapakita ng mga pangyayaring ito na hindi sapat ang pagkakaroon ng contingency plan kung kulang naman ang disiplina, kaalaman, at kahandaan ng publiko. Mahalaga ang papel ng gobyerno sa pagbuo ng mga estratehiya, ngunit higit na mahalaga ang aktibong pakikilahok ng bawat mamamayan. Ang kaligtasan sa panahon ng sakuna ay hindi lamang nakasalalay sa mga responder kundi nagsisimula sa tamang desisyon ng bawat isa.

Ang pinakamahalagang aral ay hindi lamang paghahanda sa “The Big One” kundi ang paghubog ng isang lipunang marunong makinig, sumunod, at kumilos agad sa harap ng panganib. Ang bawat earthquake drill, babala, at contingency plan ay may halaga lamang kung ito ay nauunawaan at isinasabuhay ng taumbayan. Ang tunay na sukatan ng kahandaan ay hindi ang dami ng dokumentong naihanda kundi ang bilang ng buhay na maililigtas kapag dumating ang oras ng sakuna.