Bawat pisong bawas singil sa kuryente, dagdag-budget ng pamilya

ni Leonida Bonifacio-Sison @Boses | September 16, 2026

Sa bawat bayarin sa kuryente, bawat pisong nababawas ay malaking bagay para sa pamilyang pilit na pinagkakasya ang kita sa pagkain, pamasahe, edukasyon at iba pang pang-araw-araw na pangangailangan. Kaya ang pagtanggal ng 12-porsiyentong VAT sa allowable system loss charge ay hakbang na dapat maramdaman ng mga konsyumer.

Agad nang inalis ng Bureau of Internal Revenue (BIR) ang VAT sa system loss charge na pasok sa cap na itinakda ng Energy Regulatory Commission (ERC). Dahil dito, hindi na isasama ang naturang singil sa gross sales ng mga power generation company, transmission operator at distribution utilities. Binigyan naman ng 60 araw ang mga distribution utility para baguhin ang kanilang billing format, kaya maaaring makita ng mga konsyumer ang hiwalay na system loss charge sa kanilang bill pagsapit ng kalagitnaan ng Nobyembre.

Tinatayang maaaring makatipid ang mga konsyumer ng hanggang P6 bilyon kada taon dahil sa pagtanggal ng VAT, bagama’t maaari ring mabawasan ng humigit-kumulang P10 bilyon kada taon ang kita ng pamahalaan. Ayon sa mga pagtataya ng Department of Energy (DOE), maaari ring bumaba ng lima hanggang 10 porsiyento ang electricity bills depende sa distribution utility kapag mas malawak nang naipatupad ang mga pagbabago.

Mahalagang tandaan na hindi pa tuluyang inaalis ang system loss charge. Saklaw pa rin ito ng umiiral na Electric Power Industry Reform Act o Republic Act No. 9136. Kailangan pa ng pagbabago sa batas upang tuluyang maipagbawal ang pagpapasa ng system loss sa mga konsyumer.

Dito dapat maging mas seryoso ang pag-uusap. Totoong may technical losses sa transmission at distribution ng kuryente, lalo na dahil sa resistance sa mga linya at iba pang pisikal na dahilan. Pero hindi rin dapat maging dahilan ang pagkakaroon ng system loss para walang katapusan itong pasan ng konsyumer.

May mga distribution utility na nasa loob ng itinakdang limitasyon, habang may ilang electric cooperative na mas mataas ang system losses. Ibig sabihin, kailangan ding tutukan ang pagpapahusay ng mga linya, transformer, substation at metering system upang lumiit ang nawawalang kuryente at hindi palaging napapasa ang gastos sa publiko.

Ang kuryente ay hindi luho. Ito ay pangunahing pangangailangan ng bawat tahanan, paaralan at negosyo. Kaya bawat hakbang na makababawas sa singil ay dapat ituloy, habang ang mas malawak na reporma ay dapat sabayan ng malinaw na pananagutan at mahusay na pamamahala.

Hindi dapat maging normal na ang taumbayan ang laging sumasagot sa gastos na hindi naman niya kontrolado. Kung may paraan para gumaan ang singil, gamitin ito. Kung may sistemang kailangang ayusin, ayusin ito.

Dahil sa bawat pisong natitipid sa kuryente, may pamilyang may dagdag na pambili ng pagkain, pamasahe o pangangailangan.