Wala dapat nagbubuwis-buhay sa paghahanapbuhay

ni Leonida Bonifacio-Sison @Boses | October 1, 2026

Sa gitna ng laban para sa kabuhayan, hindi dapat nakakalimutan na may katawan ding napapagod at may buhay na kailangang pangalagaan. 

Isang 78-anyos na dating jeepney driver ang inatake sa puso habang nakikilahok sa transport strike sa Monumento, Caloocan City. Bigla itong nahirapang huminga, nawalan ng malay at isinugod sa Caloocan City Medical Center, kung saan nananatiling kritikal ang kanyang kondisyon.

Hindi lamang simpleng balita ang ganitong insidente. Paalala ito sa realidad na kinakaharap ng maraming manggagawa at drayber na patuloy na pumapasok sa lansangan kahit mabigat na ang katawan, dahil kailangan nilang kumita at ipaglaban ang kanilang hanapbuhay.

Matagal nang naging bahagi ng transport sector ang naturang drayber. Umabot sa halos limang dekada ang kanyang pagtatrabaho bilang jeepney driver at kahit nasa katandaan na, nanatili siyang aktibo sa mga pagkilos para sa karapatan ng mga tsuper. Noong 2020, kabilang din siya sa mga miyembro ng transport group na inaresto matapos lumahok sa isang protesta noong panahon ng pandemya. Kalaunan, ibinasura ang mga kaso laban sa grupo.

May asthma rin ang drayber at nakararanas ng pananakit ng likod bago ang insidente. Sa kanyang edad at kalagayan, maaaring nakaapekto ang mga ito sa kanyang naging kondisyon. 

Maraming ordinaryong manggagawa ang napipilitang ipagpatuloy ang trabaho at pakikibaka kahit limitado na ang kanilang lakas.

Para sa karaniwang pamilya, hindi hiwalay ang kalusugan sa usapin ng kabuhayan. Kapag nagkasakit ang pangunahing naghahanapbuhay, maaaring maapektuhan ang pagkain sa mesa, pambayad sa kuryente, upa, gamot at iba pang pang-araw-araw na gastusin. Kapag naospital naman, dagdag na pasanin ang gastos na kadalasan ay wala namang nakahandang malaking ipon ang isang manggagawa.

Kaya mahalagang tingnan ang ganitong pangyayari hindi lamang bilang bahagi ng isang transport strike kundi bilang paalala sa kalagayan ng mga manggagawang matagal nang bumubuhay sa ating mga komunidad. Ang kanilang kalusugan, seguridad at dignidad ay dapat kasama sa anumang usapin tungkol sa trabaho, sahod, pamasahe at presyo ng langis.

Nananatiling naka-confine ang drayber at humihingi ng tulong pinansyal ang kanyang grupo para sa gastusin sa ospital. Sa panahong mahal ang bilihin at limitado ang kinikita ng maraming pamilya, bawat gastusing medikal ay maaaring maging malaking dagok.

Ang laban para sa kabuhayan ay dapat laging may kasamang malasakit sa buhay. Hindi sapat na may trabaho ang manggagawa kung kapalit naman nito ang tuluyang pagkasira ng kanyang kalusugan. Dapat ding magkaroon ng mas maayos na access sa serbisyong pangkalusugan at sapat na suporta para sa matatandang manggagawang patuloy na nagsisikap para sa kanilang pamilya.

Ang bawat drayber, manggagawa at ordinaryong Pilipino ay may karapatang maghanapbuhay nang hindi isinasantabi ang sariling kaligtasan. Sapagkat sa likod ng bawat jeep na bumibiyahe at bawat manggagawang nakikibaka para sa kabuhayan, may isang buhay na kailangang pahalagahan at protektahan.