Sambahan at Simbahan

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | June 29, 2026

Lumaki tayong nasanay na sabihing, “Nagsisimba kaming pamilya tuwing Linggo.” Opo, bitbit kaming tatlong magkakapatid ng aming tatay at nanay patungo sa munting kapilya ng Parokya ng Kamahal-mahalang Puso ni Hesus.

Naging bahagi na ito ng aming buhay at inaasahan tuwing Linggo ng umaga. Para sa amin, ang Linggo ay araw ng pagsisimba at ang pagsisimba ang pinakadiwa ng Linggo. Banal ang araw na ito—naiiba sa lahat ng iba pang araw sapagkat ito ang Araw ng Panginoon.

Sa lingguhang pagdalo namin sa Banal na Misa na pinamumunuan ni Padre Antonio Benedicto, unti-unting namulat ang aking puso sa kagandahan ng bokasyon sa pagpapari. Hindi nagtagal, noong 1970, sinabi natin kay Padre Tony na pinayagan na tayo ng ating ama na pumasok sa seminaryo.

Grade 6 pa lamang tayo nang unang sabihin nating nais nating maging pari. Ilang ulit nating ipinahayag ang hangaring ito, ngunit mariing tumutol ang ating ama dahil, ayon sa kanya, napakabata pa natin. Gayunman, hindi tayo tumigil sa paghingi ng pahintulot. Makalipas ang tatlong taon, noong tayo ay nasa ikalawang taon ng hayskul, iba na ang kanyang naging tugon sa ating tanong na, “Puwede na po ba akong pumasok sa seminaryo?”

“O sige, anak. Kung iyan ang pagtawag sa iyo ng Panginoon.”

Sinamahan tayo ni Padre Tony Benedicto sa San Jose Minor Seminary, kung saan nakausap namin si Padre William “Bill” Keyes. Sinabi niya, “Yes, you may apply. Come here on this day and be ready to stay for five days for tests, interviews, and a wonderful experience of seminary life.”

Mas maliit ang kapilya ng aming parokya kaysa sa kapilya ng seminaryo. Tahimik at napapaligiran ito ng luntiang kalikasan. Ibang-iba pala talaga ang pakiramdam sa isang lugar na maraming puno at malawak ang kapaligiran. Dito natin lalong naunawaan na mahalagang bahagi ng paglikha ng Diyos ang kalikasan—ang lupa, tubig, hangin, araw, at lahat ng may buhay: halaman, ibon, hayop, isda, kulisap, maging ang pinakamaliit na nilikhang hindi nakikita ng mata. Lahat ng ito ay nasaksihan natin sa loob at paligid ng kapilya ng seminaryo.

Natapos ang limang araw ng ating pag-aplay. Makalipas ang ilang linggo, dumating ang liham na nagsasabing tayo ay tinanggap. Mula 1970 hanggang sa ating ordinasyon bilang pari noong Marso 1982, unti-unti nating naunawaan ang malaking pagkakaiba ng Sambahan at Simbahan.

Limampu't anim na taon na ang lumipas mula nang tayo ay pumasok sa San Jose Minor Seminary sa Novaliches, at mahigit apatnapu't apat na taon na rin tayong naglilingkod bilang pari. Marami na tayong napaglingkurang parokya.

Sa kasalukuyan, sa ating ikalimang taon ng paglilingkod sa Parokya ng Ina ng Laging Saklolo, ipinagdiriwang natin ang ika-60 anibersaryo ng pagkakatatag nito noong 1966. Paulit-ulit nating ipinapaliwanag sa mga parokyano ang mahalagang pagkakaiba ng Sambahan at Simbahan, lalo na sa panahong humaharap ang Sambayanang Kristiyano sa maraming hamon.

Mahalaga ang Sambahan bilang pisikal na lugar kung saan sama-samang ipinagdiriwang ang Banal na Misa at iba pang mga sakramento. Ngunit sa loob ng Sambahan nagtitipon ang Simbahan—ang buhay na Bayan ng Diyos, ang Katawan ni Kristo, na binubuo ng maliliit na pamayanang Kristiyano.

Noong Ikalawang Konsilyong Vaticano (1962–1965), binigyang-diin ng Simbahan ang bagong pagtingin sa sarili bilang Bayan ng Diyos. Ang Simbahan ay hindi lamang gusali o institusyon. Hindi rin ito simpleng samahan ng mga opisina, departamento, teologo, o mga dalubhasa sa batas ng Simbahan. Higit sa lahat, ang Simbahan ay binubuo ng mga taong nananampalataya—mga pamilyang bumubuo sa sambayanang Kristiyano. Kaya nga tinatawag ang bawat pamilya bilang Simbahan sa Tahanan.

Kung ang pamilya ay Simbahan sa Tahanan, gayundin ang mga taong nagtitipon upang manalangin, mag-aral ng Salita ng Diyos, at ipagdiwang ang kanilang pananampalataya. Ang Simbahan ay ang mga taong nagtitipon sa loob ng Sambahan.

Sa paggunita sa anim na dekada ng Parokya ng Ina ng Laging Saklolo, binabalikan natin ang masasaya, mahihirap, at mapanghamong yugto ng pagbubuo ng Simbahan—hindi lamang sa loob ng Sambahan kundi sa bawat pamayanan at sa bawat tahanan.

Madaling talakayin ang konsepto ng Simbahan at Sambahan, ngunit hindi madaling isabuhay at patatagin ito araw-araw sa buhay ng isang parokya.

Gayunman, sa karanasan ng lahat ng nakiisa sa paghahanda at pagdiriwang ng ika-60 anibersaryo ng parokya, naranasan at naunawaan ng marami ang tunay na kahulugan ng pagbubuo ng isang sambayanang nananalig, nagmamahal, at naglilingkod sa Diyos, sa kapwa, sa lipunan, at sa kalikasan.

Maligayang ika-60 anibersaryo sa Parokya ng Ina ng Laging Saklolo sa Project 8, Barangay Bahay Toro, Quezon City!

Mabuhay ang Simbahan—ang Sambayanang Kristiyano. Mabuhay ang Simbahan sa bawat tahanan.

Salamat sa Espiritu Santo, ang Espiritu ng Ama at ng Anak, na patuloy na bumubuhay, nagpapatatag, nagtuturo, at umaakay sa Simbahan upang maglingkod sa kapwa, lalo na sa mga maralita; magmalasakit sa sugatang kalikasan; at maging saksi ng kapayapaan, katotohanan, at katarungan sa buong sangkatauhan. Amen.