Ang maruming pulitika ng mga "anointed, chosen, entitiled"

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | January 11, 2026

Nagulat ang marami nang kumalat kamakailan ang larawan ng tatlong batang mambabatas na may nakasulat sa ilalim ng kanilang pinagsamang imahe ang katagang “Makabagong GomBurZa.”

Sa nasabing paglalarawan, tila ipinantay nina Kiko Barzaga, Leandro Leviste, at Eli San Fernando ang kanilang mga sarili kina Padre Mariano Gomez, Jose Burgos, at Jacinto Zamora—ang tatlong paring martir na naging inspirasyon ng ating pambansang kamalayan at ng ating pambansang bayani.

Sino ang nag-isip na gawin ito? Sila ba mismo, o may iba pang nag-akala na maaaring ipantay ang tatlong batang mambabatas sa tatlong paring nagbuwis ng buhay alang-alang sa katotohanan at katarungan?

Maaari bang ihambing ang kanilang danas sa dinanas ng GomBurZa—ang pag-uusig, maling paratang, at ang malagim na kamatayan na ginamit ng Rehimeng Kastila upang higpitan at apihin ang mga mamamayang Pilipino? Ang tatlong pari ay kinilalang martir hindi dahil sa sariling deklarasyon kundi dahil sa kanilang buhay ng pagsasabuhay ng Ebanghelyo ng Katotohanan, Katarungan, at Kalayaan. Ipinaglaban nila ang pagkakapantay-pantay ng mga paring kayumanggi at Pilipino laban sa sistemang kolonyal na nagkakait ng tiwala at mataas na tungkulin sa mga katutubo.

Lalo itong isinulong ni Padre Jose Burgos, na matapang na ipinaglaban ang dangal at kakayahan ng mga paring Pilipino bilang kapantay—hindi bilang pangalawa—sa mga paring Kastila at puti.

Sa kontekstong ito, mahalagang balikan ang mga salitang madalas abusuhin: “anointed,” “appointed,” at “entitled.” Naalala natin ang pastor na tumawag sa sarili bilang “Anointed Son of God,” isang makapangyarihan at mayamang lider ng grupong Kingdom of Jesus Christ, The Name Above Every Name, Inc. Ang kanilang punong himpilan ay tila isang palasyo. Subalit gumuho ang imaheng ito nang kasuhan siya sa Estados Unidos ng immigration fraud at sex trafficking. Sa kasalukuyan, nakakulong siya sa Pasig City Jail.

Sino ang humirang sa kanya bilang “anointed”? Ganoon din ang tanong sa isa pang grupo kung saan ang isang ina ang nagtalaga sa sariling anak bilang pari, hanggang sa kilalanin itong “Supreme Pontiff”— mas mataas pa umano kaysa Papa. Nang mamatay siya noong Enero 19, 2021, agad siyang idineklarang santo noong Agosto 1 ng parehong taon. Sino ang nag-orden, naghirang, at nagtalagang santo sa kanya?

Maraming grupo at sekta—na maituturing ding kulto—ang may ganitong kasaysayan ng sariling paghirang at pagbibigay ng kadakilaan. Hindi nalalayo rito ang ginawa ng tatlong batang mambabatas sa pagtawag sa kanilang sarili bilang “Makabagong GomBurZa.”

Sa totoo lang, ang tunay na kadakilaan ay hindi ipinapahayag ng sarili. Ito ay iginagawad ng kasaysayan. Bilang dating nag-aral at naglingkod bilang kura paroko sa pamayanang Katoliko ng UP Diliman, marami tayong nakilalang tunay na dakilang propesor—mga National Scientist at National Artist tulad nina Alfredo Lagmay, Jose Maceda, N.V.M. Gonzalez, at Ramon Pagayon Santos. Walang dudang kahanga-hanga ang kanilang talino at ambag.

Ngunit minsang natanong natin ang isang propesor kung paano nagiging “Professor Emeritus” sa pagreretiro. Ang sagot niya: “Medyo mahiwaga ang proseso. Maraming karapat-dapat ang hindi napipili, at may mga napipili ring hindi karapat-dapat.”

Patunay lamang ito na sa huli, ang tao at ang kasaysayan pa rin ang huhusga kung sino ang tunay na dakila. Hindi maaaring hirangin ng magulang, ng kapangyarihan, o ng sarili ang sarili bilang pinakabanal, pinaka-magaling, o pinakadakila. Ito ang malubhang sakit ng ating lipunan—ang walang kahihiyang sariling pagbubunyi ng mga may yaman at kapangyarihan.

Mabuti’t tila tumatahimik na ang mga tinaguriang “nepo babies” na lantad na ipinagyayabang ang luho sa gitna ng kahirapan ng nakararami. Marahil dahil unti-unting nalalantad na hindi pala sa kanila ang mga ipinagmamalaki—kundi bunga ng mga “ghost flood control projects.”

Ngayong Linggo ay ipinagdiriwang ang Pista ng Pagbibinyag ni Hesus. Kakaiba ang kanyang kuwento: sa halip na magpadakila, pinili niyang magpabinyag kay Juan Bautista. Nang sabihin ni Juan, “Ako ang dapat magpabinyag sa inyo,” tumugon si Hesus, “Hayaan mong mangyari ito ngayon upang matupad ang kalooban ng Diyos.” Isang malinaw na aral ng pagpapakumbaba at paglilingkod.

Oo, hinirang si Hesus—ngunit hindi ng tao. Pinahiran siya hindi ng papuri kundi ng sariling dugo, pawis, pagdurusa, at kamatayan. Ganoon din ang naging kasaysayan ng GomBurZa. Hindi sila hinirang ng sarili, ng pamilya, o ng kakampi, kundi ng kasaysayan at ng Diyos na tumawag sa kanila na maglingkod—hindi lamang sa buhay, kundi maging sa kamatayan.

Poong Hesus Nazareno, ituro ninyong mahalin ang Katotohanan, Katarungan at Inang Bayan

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | January 10, 2026

Tiyak na tapos na ang pagdiriwang ng Pista ng Nazareno sa Quiapo sa pagsulat ng artikulong ito. Tunay na tumutugma ang mga titik ng kantang “Pasko Na Naman—kay tulin ng mga araw.” 

Ang Paskong nagdaan ay tila kailan lang, gayundin ang apat na buwang paghahanda at pagdiriwang mula Setyembre hanggang Disyembre, pati ang siyam na madaling-araw at gabi ng Misa de Gallo at Simbang Gabi. Dumaan na rin ang huling araw ng nagdaang taon at sinalubong natin ang Bagong Taong 2026. Katatapos lang din ng pinakahihintay na Traslacion ng mga deboto ng Itim na Nazareno ng Quiapo.

Noong mga nakaraang araw, naibahagi sa mga homiliya ang seryoso at malalim na kakulangan ng marami sa tatlong anyo ng pag-ibig: pag-ibig sa Katotohanan, sa Katarungan, at sa Inang Bayan.

Kitang-kita ang kahinaan ng marami sa pag-ibig sa katotohanan. Hindi na ito ang pangunahing pinahahalagahan; mas mahalaga ang mailabas ang sariling opinyon, damdamin, o anumang nais ipahayag. Kaya napakahalaga ng paalala sa mga gumagamit ng social media: “Think before you post.” Napakaraming alitan, away, at maging kaso ang nag-uugat sa mga nabasa at nakita online. Malinaw na sa maraming pagkakataon, ang social media ay naging sandata—at minsan, isang mapanganib na sandata.

Sa gitna ng bangayan, pasaringan, at hamunan, kakaunti ang gumagamit ng social media sa masusing paghahanap at pagpapahayag ng katotohanan. May mga vlogger at social media pages na naninindigan sa katotohanan at pananagutan, ngunit mas nahihilig ang nakararami sa mga site na kontrobersyal, puno ng galit at maging malaswang nilalaman.

Mahigit tatlong linggo nang nilalait ang ating kapatid na pari na si Padre Flavie Villanueva, SVD. Gayunman, malinaw, matapang, at hindi siya umuurong sa pagsagot. Sulong, Padre Flavie—ipagpatuloy ang pagtatanggol sa katotohanan. Nawa’y maging ganito rin ang marami sa atin.

Mahina rin ang pag-ibig sa katarungan. Matapos ang ilang buwang mainit na sigawan laban sa korapsyon, tila humuhupa na ang galit at panawagan. Ito na ba ang tinutukoy ni Kuya Kim na “weather-weather lang”?

Kasama ko si Padre Flavie sa paghahain ng kasong plunder laban kay Bise Presidente Sara Duterte. Hindi natin inaasahan ang agarang pag-usad ng kaso sa Office of the Ombudsman, ngunit hindi rin ito dapat patagalin. Babalik kaya ang mga kilos-protesta ng kabataan, ng iba’t ibang kilusan—mula kanan, gitna, hanggang kaliwa—pati ng mga simbahan at sektor ng lipunan?

Mahina man, unti-unti namang lumalakas ang pag-ibig sa Inang Bayan. Sa nagdaang administrasyon, maaga ang pagsuko sa harap ng panghihimasok ng Tsina—hindi lamang pagsuko kundi paglarawan pa sa mananakop bilang “kaibigan.” Gayunman, dahil sa mga grupo, indibidwal, at sa kilusang “Atin ’To,” unti-unting nagbabago ang kalagayang ito. Dumarami ang muling nagmamahal at naninindigan para sa bayan.

Malaki ang aral na hatid ng debosyon sa Poong Hesus Nazareno. Kitang-kita ang wagas, malalim, at ganap na debosyon ng mga deboto. Ito ang ating ibinahagi sa misa noong Biyernes ng umaga: sa anumang gawain, kailangan ang lakas ng pag-ibig. Kung walang pag-ibig, hindi lilitaw ang tunay na galing at husay.

Dahil sa pag-ibig, ginagawa natin ang lahat nang buo, tapat, at may pananagutan. Ito ang diwa ng debosyon—pag-ibig na ipinahahayag sa diwa, damdamin, salita, at gawa, hindi minsanan kundi pangmatagalan.

Ito ang itinuturo sa atin ng mga deboto ng Poong Hesus Nazareno. Taun-taon man itong nakikita sa pista, tiyak na araw-araw at sa bawat sandali ay isinasabuhay ng marami ang debosyong ito.

Poong Hesus Nazareno, ituro po Ninyo sa amin ang matatag, malalim, at panghabambuhay na pag-ibig, debosyon, at pananagutan sa Katotohanan, Katarungan, at sa Inang Bayan. Amen.

Sagot sa pulitikang pangakong napako: Walang sawang pagmumulat sa lahat lalo na sa kabataan

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | January 3, 2026

Tuwing magbabagong taon, nasanay na tayong gumawa ng mga pangako na tinatawag nating “New Year’s wishes.” Madalas din nating marinig ang kasabihang: “Ang gaganda ng mga pangako, pero halos lahat ay napako.” Napakadaling mangako. Ginagawa ito ng lahat—mula bata hanggang matanda. Ngunit iilan lamang ang tunay na tumutupad. Bakit nga ba ganito ang marami sa atin?

Alam din ng lahat ang naging pangako ng Pangulo: may makakasuhan at makukulong bago mag-Pasko—hindi raw sila magkakaroon ng “merry, merry Christmas.” Mayroon ngang nakulong, ngunit hindi ang malalaking isda, hindi ang mga “big fish,” ika nga.

Puro mga dulong (Laguna Lake) at sinarapan (Danao Lake, Albay). Lumabas na ang mga pangalan ng mga senador at kongresistang sangkot sa mga “ghost flood control projects.” Kilala na natin sila, ngunit walang nangyari. Dumaan ang Pasko, papalapit na ang Bagong Taon, at malaya pa rin silang gumagalaw hanggang ngayon.

Sagot ng Palace Press Officer na si Claire Castro sa mga batikos: “Konting pasensiya pa po. Nagtatrabaho po kami at may unti-unti nang nangyayari. Naire-refer na po ang mga kaso sa Office of the Ombudsman.” Opo, magpapasensiya po tayo—sanay na sanay na naman ang mga mamamayan sa ganyan. At iyan nga po ang problema. Sobra-sobra ang pasensiya ng karamihan, kaya lalong tumitibay ang loob ng mga tiwali.

Sa darating na ika-25 ng Pebrero 2026, ipagdiriwang natin ang ika-40 anibersaryo ng EDSA People Power Revolution. Isang napakalaki at napakahalagang pagdiriwang ito—at nararapat lamang. Ngunit nakalulungkot balikan ang mga nangyari sa ilalim ng pitong administrasyon mula kina Cory Aquino, Fidel Ramos, Joseph Estrada, Gloria Macapagal-Arroyo, Noynoy Aquino, Rody Duterte, hanggang kay Bongbong Marcos.

Lahat ay nangako. Marami sa mga pangakong ito ang napako. At mas nakalulungkot, nasanay na ang marami na makinig sa mga pangako—at tuluyan na ring nasanay na tanggapin ang kabiguang dulot ng mga ito.

Oo, nasanay na tayo sa mga pangakong napako ng mga pulitiko at makapangyarihang opisyal ng ating bansa. Nasanay na tayo sa mga salitang walang dangal na nagmumula sa mga pagkataong wala ring dangal.

Ngunit panahon na upang labanan ang maling kasanayan at maling ugaling ito. Hindi dapat masanay at hindi dapat tanggapin ang mga pangakong napako ng mga pulitiko. Hindi dapat tanggapin ang pulitikang walang dangal, walang prinsipyo, at walang katiwa-tiwala. Lumalaban na ang marami, lalo na ang kabataan. Sa tingin ng marami, hindi na lalamig at hindi na huhupa ang galit—sapagkat ayaw nilang makita ang sarili nilang lulubog sa burak ng pangakong napako, ng salitang walang dangal, ng pagkataong walang lalim, walang kabuluhan, at walang laman.

Ano ang kabaligtaran ng pangakong napako? Buhay na marangal. Hindi na kailangang magsalita at mangako. Ang buhay na marangal ay hindi nasusukat sa salita kundi sa gawa at sa halimbawang nakikita.

Tapos na ang Pasko. Lumipas na rin ang huling araw ng taon at ang bisperas ng Bagong Taon. Nasaan na ang mga ipinangako nila? Sa panahong ito, mahirap at maselan nang mangako. Galit at gising na ang marami, lalo na ang kabataan. Mulat na ang sambayanan sa sukdulang kabulukan ng sistema ng pamamahala. Oo, maraming bulok na opisyal—ngunit kailangan nila ng sistemang susuporta at magtatanggol sa kanilang kabulukan. Kaya pala madaling magpayaman ang mga pulitiko. Kakampi nila ang sistemang nagdadala sa kanila sa rurok ng kayamanan, na siyang sukatan ng kanilang tagumpay. Pumasok sila sa pulitika hindi upang maglingkod, kundi upang magnakaw at magpayaman.

Kaya pala galit na ang marami. Sawa na. Ubos na ang pasensiya. Hindi na katanggap-tanggap ang mga pekeng pangako na karugtong ng pekeng paglilingkod. Hindi na kahanga-hanga ang kayamanan ng mga naglilingkod dahil malinaw na hindi nila ito kinita—kundi ninakaw. Huwag ninyong maliitin at bale-walain ang galit ng sambayanan. Hindi na ito bunga ng pang-uudyok ng mga sanay manlinlang. Mahirap linlangin ang mulat. Hindi na maaaring patulugin ang gising.

Apatnaput taon na ang EDSA People Power Revolution (Pebrero 1986–2026). Hindi maaaring nanghina o tuluyang namatay ang diwa ng EDSA. Sa halip, ito ay nahinog—at makikita natin ang bunga ng paglago at pagkahinog ng diwa at espiritung pilit nilang pinapatay. Hindi lamang Bagong Taon ang 2026; ito ang Taon ng Pag-asa at ng

Mapayapang Pag-aalsa. Dadami pa ang mulat, ang galit, at ang sawang maniwala at magtiwala sa mga sanay mangako o mahilig mamudmod ng regalo, manuhol, at magbahagi ng ayuda.

Hindi na ninyo kayang bilhin at lokohin ang sambayanang nakita at naramdaman ang matinding paghihirap ni Inang Bayan.