Pagsunod kay Kristo sa landas ng katotohanan

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | April 18, 2026

“Ipinahayag ng galing sa itaas ang kanyang nakita at narinig!” (Huan 3:31–36)

Ganito ang naging buong buhay ng ating Panginoon. Anumang tinanggap Niya mula sa Kanyang Ama ay Kanyang ipinahayag at ibinahagi sa iba—walang itinatago, walang sinasarili, at walang ipinagkakait. Higit sa lahat, hindi Niya itinago ang liwanag ng katotohanan.

Ngunit ayon sa ebanghelyo, “dumating ang liwanag ngunit hindi ito tinanggap” (Huan 3:16–21). Mula sa mga unang propeta hanggang sa mga sumunod pa, bagama’t kanilang ipinahayag ang katotohanan, marami sa kanila ang pinahirapan at pinatay sa halip na pakinggan. Sa kabila nito, nanatili silang matatag at tapat sa kanilang bokasyon ng pagpapatotoo. Ganoon din ang buhay ni Kristo—mula simula hanggang wakas, nanatili Siyang tapat sa katotohanan.

Sa kasalukuyang panahon, tila may panibagong “hanapbuhay” na mataas ang kita—ang pagsisinungaling at pagpapakalat ng “fake news.” Ito ang gawain ng mga “troll” na gumagamit ng social media upang baluktutin at baguhin ang katotohanan. Batid ito ni Papa Leo XIV, kaya’t patuloy ang kanyang walang sawang panawagan na itigil ang digmaan at bumalik sa diyalogo at mapayapang pag-uusap.

Habang nababahala ang mundo sa lumalalang tensyon sa pagitan ng Estados Unidos at Iran, nagpapatuloy naman ang paghahanap ng katotohanan sa pamamagitan ng impeachment process sa Kongreso. Kamakailan, dininig ang pahayag ni Ramil Mariaga hinggil sa kanyang umano’y papel bilang “bagman” ng dating Pangulo at ng Bise Presidente.

Kasabay nito, kinatigan ng Commission on Audit (COA) ang “Notice of Disallowance” laban sa Office of the Vice President kaugnay ng P73.28 milyong ginamit noong 2022. Ayon sa COA, ang naturang pondo ay napunta sa mga proyektong walang malinaw na kaugnayan sa itinakdang layunin, tulad ng surveillance, intelligence gathering, at peacekeeping. Sa inilabas na dokumento noong Agosto 8, 2024, nabanggit din ang kakulangan ng sapat na batayan upang mapatunayang naging epektibo ang mga proyektong pinondohan.

Ipinaliwanag ng COA na ang Notice of Disallowance ay ibinibigay sa mga transaksyong itinuturing na ilegal, irregular, hindi kailangan, labis, maluho, o labag sa konsensiya. Gayunpaman, nilinaw din ng ahensya na hindi nito tinutukoy na “fraudulent” o imbento ang mga ulat, kundi kulang at hindi umaayon sa umiiral na patakaran ang pagsusumite ng dokumentasyon.

Dagdag pa ni Mariaga, inutusan umano siya ng Bise Presidente na maghatid ng mga bag na naglalaman ng P30 hanggang P35 milyon sa iba’t ibang lugar sa Laguna at Quezon City, na sinasabing nagmula sa Department of Education sa Pasig City.

Dahil dito, umani si Mariaga ng matinding batikos mula sa kampo ng Bise Presidente—isang hindi na rin nakapagtataka, lalo na sa harap ng malawak na network ng mga tagasuporta at online trolls. Sa ganitong sitwasyon, mahalaga ang katatagan at pag-iingat ng mga nagsasalita ng katotohanan, gayundin ng mga nagbibigay sa kanila ng proteksyon.

Hindi madali ang landas ng katotohanan. Ngunit ito ang bokasyon ni Kristo—at ito rin ang bokasyon ng sinumang pumipiling sumunod sa Kanya: ang magsabi ng totoo, sa kabila ng panganib at pagtutol.

Salamat Alex, salamat Kat

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | April 11, 2026

Kilalang-kilala sa buong bansa si Alex Eala, ang kauna-unahang world-class na tennis player na Pinay. Masayang sinusubaybayan ng mga mamamayan ang kanyang paglalakbay saan mang panig ng mundo, at lalo siyang ginaganahan sa tuwing nakikita ang suporta ng kanyang mga kababayan.

Malinaw kay Alex kung bakit niya ginagawa ang kanyang ginagawa—mahal niya ang tennis, na sinimulan niya noong bata pa siya. Ngunit higit pa rito, mahal niya ang kanyang bansa. Batid niyang hindi lang siya ang lumalaban sa bawat laban, kundi kasama niya ang buong sambayanan. Ang bawat karangalang kanyang tinatanggap ay karangalan din ng bawat Pilipino, lalo na sa panahong higit itong kinakailangan.

Gayunman, hindi lamang paghanga at panonood ang hinihingi ng pagkakataon. Ang kanyang sipag at pagpupunyagi ay paalala sa bawat isa na gawin din ang ating bahagi para sa bayan. Kahanga-hanga ang kuwento ng kanyang buhay—at nawa’y maging inspirasyon ito upang ang bawat isa sa atin ay makabuo rin ng sariling kuwentong maipagmamalaki.

Noong isang araw, nakatanggap kami ng isang mensahe mula sa kaibigan: “Happy Easter, Father,” kalakip ang isang digital na larawan ng artikulo mula sa pahayagan na may pamagat na “A Filipina ‘knight’ in France.” Ito ay tungkol sa kanyang anak na si Kat Borlongan, na ginawaran ng Order National du Mérite, isa sa pinakamataas na parangal sa France, bilang pagkilala sa kanyang kontribusyon sa larangan ng digital technology.

Naging pinuno rin siya ng French Tech Mission sa ilalim ni President Emmanuel Macron.

Matagal ko nang kilala si Kat, pati na ang kanyang mga magulang na sina Ted at Dolly. Nakilala ko si Ted noong siya pa ang presidente ng Urban Bank. Noong 2004, nakiusap siya sa akin na tumulong sa pagsagip sa bangko na nanganganib ipasara ng Bangko Sentral ng Pilipinas sa ilalim ni Raphael “Paeng” Buenaventura.

Isang mahusay at matino si Ted, ngunit naharap siya sa matitinding puwersang nais ipasara ang bangko. Naniniwala siyang kaya pa itong maisalba, kaya isinagawa namin ang tinawag na “Bank Run to Save Urban Bank.” Nang mabalitaan ito ni Buenaventura, personal siyang dumalaw sa parokya sa UP Diliman kasama si Ombudsman Aniano Desierto upang pakiusapan kaming huwag ituloy ang plano dahil maaari itong magdulot ng panic. Iminungkahi pa niyang palitan ang pangalan nito. Ngunit sa kabila nito, itinuloy pa rin namin ang napagkasunduan.

Sa mga sumunod na buwan, lalong naging mabigat ang sitwasyon ng Urban Bank. Noong Abril 5, 2005, nagulat ang lahat sa balita ng pagpanaw ni Ted Borlongan sa puntod ng kanyang mga magulang sa Loyola Memorial Park.

Bago ang trahedyang ito, nakaalis na si Kat patungong France sa edad na 19, dala ang kanyang mga pangarap. Inutang pa niya ang pamasahe sa eroplano upang makapagsimula. Hindi man sang-ayon ang kanyang ama sa kanyang desisyon, nanaig ang kanyang determinasyon.

Lubhang masakit ang pagkawala ni Ted para sa kanyang pamilya. Ngunit sa kabila nito, nagpatuloy sila at naging matagumpay sa kani-kanilang larangan. Tulad ng nasabi ko kay Dolly kamakailan, hindi natin alam kung kailan at paano matutupad ang ating mga pangarap—ngunit darating ang mga ito. Maaaring nagsara ang Urban Bank, ngunit nagbukas naman ang maraming oportunidad para sa kanyang pamilya.

Ngayong Abril 11 ay ginugunita ang anibersaryo ng pagpanaw ni Ted—ang parehong araw ng pagpanaw ng aking ina noong 2021. Isang mapayapang isipin na marahil ay nagkita na sila sa langit.

Binabati kita, Kat. Sumalangit nawa si Ted.

Salamat, Alex. Salamat, Kat. Dalawang kahanga-hangang Pilipina na nagbibigay dangal sa ating minamahal na bayan.

Katahimikan ng pananampalataya at paninindigan

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | April 6, 2026

Linggo ng Palaspas, Lunes, Martes, at Miyerkules Santo—ang paghahanda sa Triduum ng Paskuwa. Ito ang tatlong pinakabanal na araw: Huwebes Santo (Paghuhugas ng Paa at pagtatatag ng Eukaristiya at Banal na Orden), Biyernes Santo, at Sabado de Gloria, na nagtatapos sa Linggo ng Pagkabuhay.

Kakaiba ang mga araw na ito. Nangingibabaw ang katahimikan. Tapos na ang matitinding pangyayari at banta sa buhay ni Kristo. Dumating na ang araw na paulit-ulit Niyang binanggit sa Kanyang mga alagad—ang araw na pilit nilang iniiwasan at tinatanggihan.

“Hindi po maaari na kayo’y pahirapan at patayin sa Jerusalem. Huwag po kayong pumunta roon kung ito ang naghihintay sa inyo.”

Ngunit tunay nga bang malasakit ang kanilang ipinapakita, o may halong pansariling interes? Tulad ng ina ng dalawang apostol na nakiusap:“Panginoon, maaari po bang ang aking dalawang anak ay maupo sa inyong kaliwa at kanan?”

Sumagot si Hesus: “Hindi ninyo alam ang inyong hinihingi. Ang Ama lamang ang magpapasya sa mga bagay na ito.”

Sa halip na ipakita ang Kanyang kapangyarihan, pinili ni Hesus ang katahimikan at pagpapakumbaba. Ayon kay San Pablo:

“Bagama’t Siya’y Diyos, hindi Niya ipinilit ang pagiging kapantay ng Diyos. Sa halip, hinubad Niya ito at nag-anyong alipin, naging katulad ng tao, at nagpakumbaba hanggang kamatayan sa krus.” (Filipos 2:6–11)

Tahimik Siya sa harap ni Pilato. Nang tanungin, “Ikaw ba ang Hari ng mga Hudyo?” sumagot Siya: “Ikaw na ang nagsabi.”

Tahimik Siya sa mga humagupit sa Kanya, sa nagputong ng koronang tinik, sa nagsugal sa Kanyang kasuotan, at sa nagpako sa Kanya sa krus. Sa Kanyang pitong huling salita, walang galit—kundi kapatawaran, kababaang-loob, at pag-ibig hanggang sa huling hininga.

Ganito rin ang tanawin tuwing Biyernes Santo at Sabado de Gloria sa maraming lugar sa bansa. Tahimik ang mga lansangan. Sarado ang mga mall, kainan, at pasyalan. Pansamantalang tumitigil ang karaniwang takbo ng buhay upang bigyang puwang ang Diyos. Sa katahimikan, mas malinaw Siyang matatagpuan.

Ngunit may isa pang anyo ng katahimikan.

Sa Pakil, Laguna, patuloy ang laban para sa kalikasan. Sa kabila ng katahimikan, may nagaganap na pagkakalbo at pagsira sa kabundukan. Unti-unting nawawala hindi lamang ang kalikasan, kundi pati ang kultura, kasaysayan, at kabanalan ng lugar.

Sa likod nito, may mga nananatiling tahimik—ang ilan ay dahil sa takot, ang iba’y dahil sa pakinabang.

May dalawang uri ng katahimikan:

Una, ang katahimikan ng mga nagbabantay at nagpapasalamat—yaong pinangangalagaan ang kalikasang ipinagkatiwala sa kanila.

Ikalawa, ang katahimikan ng mga piniling manahimik kapalit ng kapakinabangan—yaong nagbubulag-bulagan sa pagkasira ng kalikasan.

Ngayon, tahimik ang Pakil. Tahimik din tayo.

Ngunit ang katahimikan na ito ay hindi panghabang-buhay.

Pagkatapos ng panalangin at pagninilay, darating ang panahon ng pagsasalita. Muli nating ipaglalaban ang tama at sisigaw:

Huwag patayin ang kabundukan.Huwag sirain ang kalikasan.Huwag burahin ang kasaysayan at kultura ng Pakil.

Tulad ni Kristo na tumahimik upang tuparin ang Kanyang misyon, darating din ang sandali ng muling pagtindig at pagsasalita—upang ipagtanggol ang buhay.

Mabuhay ang Pakil! Itigil ang pagpatay sa kalikasan! Amen.