Online scams, ‘wag hayaang bumalik ang mga illegal hub

ni Leonida Bonifacio-Sison @Boses | October 8, 2026

Masawata dapat agad ang anumang pagtatangkang ibalik sa Metro Manila ang mga lihim na operasyon ng illegal online gambling, cyber fraud at iba pang krimeng gumagamit ng internet.

Sa panahon ngayon, hindi na lang nasa kalsada ang panganib para maging biktima ang isang mamamayan. Isang mensahe, tawag o online account lamang, puwede nang maging daan para mawalan ng pera ang isang pamilya.

Kaya mahalagang hakbang ang paghihigpit ng intelligence operations laban sa mga establisimyentong posibleng gawing “guerrilla-style” hubs ng ilegal na online gambling, scam operations at iba pang krimeng gumagamit ng digital platforms. Hindi dapat hintaying tuluyang makapag-ugat ang mga grupong ito bago kumilos ang mga awtoridad.

Mahalaga rin ang pakikipag-ugnayan ng mga police unit sa mga ahensiyang may kakayahan sa cybercrime at criminal investigation upang mapatunayan muna ang mga kahina-hinalang operasyon at maisagawa ang nararapat na aksyon. Hindi sapat ang paghihinala lamang. Kailangan ng maayos na beripikasyon, dokumentasyon at koordinasyon upang tama ang mapuntahan ng operasyon at hindi madamay ang mga lehitimong negosyo.

Isa sa mga dapat bantayan ang mga online fraud scheme, kabilang ang tinatawag na love scam. Sa ganitong modus, ginagamit ang pekeng pagkakakilanlan o kunwaring online relationship upang makuha ang tiwala ng biktima at kalaunan ay makapanghingi ng pera. Maraming ordinaryong mamamayan ang maaaring maging target, lalo na ang mga taong hindi agad nakakakilala sa mga palatandaan ng panloloko sa internet.

Hindi rin dapat isipin na problema lamang ito ng pulisya. May papel din ang mga may-ari ng negosyo, barangay officials, community leaders at mismong mamamayan sa pagtukoy at pag-uulat ng kahina-hinalang aktibidad. Ang impormasyong naipasa sa tamang awtoridad ay maaaring makatulong upang mapigilan ang isang operasyon bago pa ito makapaminsala sa mas maraming tao.

Sa totoo lang, nagbabago na ang mukha ng krimen. Kung dati ay pangunahing nakikita sa lansangan ang banta sa seguridad, ngayon ay maaari itong pumasok mismo sa ating mga cellphone at computer. Kaya dapat kasabay ng police visibility ang digital vigilance.

Hindi sapat na habulin ang kriminal kapag marami na ang nabiktima. Mas makabuluhan ang maagap na pagkilos upang maputol ang operasyon bago lumawak.

Ang tunay na tagumpay ay hindi lamang dami ng nahuli, kundi dami ng mamamayang nailigtas mula sa panloloko, pagkawala ng ipon at pagkasira ng kabuhayan.

Ang seguridad ng taumbayan ay hindi nagtatapos sa pisikal na komunidad.

Kasama na rito ang digital space kung saan araw-araw ding nakikipag-ugnayan, nagtatrabaho at nagsasagawa ng transaksiyon ang taumbayan. Dapat nang matigil ang online crime bago pa maging normal at maprotektahan ang mamamayan bago pa maging biktima.