Karapatan ng biktima sa gitna ng prescriptive period ng kaso

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | January 8, 2026

Dear Chief Acosta,

Ang aking asawa ay pumanaw noong Abril 2014 dahil sa isang aksidente.  Naganap ang insidente sa Quezon City nang ang isang pampasaherong sasakyan (PUV) na pag-aari ng ABC Transit, na noon ay mapanganib at walang-ingat na binabagtas ang Commonwealth Avenue — biglang lumiko ito, at bumangga sa motorsiklo na sinasakyan ng aking asawa, na naging dahilan ng kanyang agarang pagkamatay.

Nagdaan ang mahabang panahon ay walang nakipag-ugnayan sa amin mula sa operator ng bus o drayber, kaya noong Agosto 2025 ay nagpasya kaming magsampa ng magkahiwalay na kaso laban sa drayber at/o operator ng naturang PUV — isa para sa reckless imprudence resulting in homicide, at isa pa para sa danyos (damages). Sinabihan ako na hindi ko na diumano maaaring ituloy ang mga kasong ito. Tama ba iyon? – Peter

---

Dear Peter,

Ang magkahiwalay na mga kasong isinampa mo ay nag-prescribe na o hindi na maaaring ituloy dahil sa paglipas ng panahon ayon sa batas.

Ang kasong kriminal na Reckless Imprudence Resulting in Homicide ay saklaw ng Artikulo 365 ng Revised Penal Code (RPC) na tumatalakay sa mga gawaing nagawa dahil sa kapabayaan o kawalang-ingat, at hindi dahil sa sinadyang layunin. Ang mga parusa sa ilalim ng probisyong ito ay nag-iiba batay sa kabigatan ng resulta ng kapabayaan o kawalang pag-iingat. Sa ilalim ng nasabing probisyon, ang pinakamataas na parusang ipinapataw para sa ganitong paglabag ay prisión correccional sa minimum period:

“Art. 365. Imprudence and negligence. — Any person who, by reckless imprudence, shall commit any act which, had it been intentional, would constitute a grave felony, shall suffer the penalty of arresto mayor in its maximum period to prision correccional in its medium period;”

Ayon din sa Artikulo 90 ng RPC, ang mga krimen na may kaakibat na parusa na correctional ay maaaring ituloy o isampang kaso sa loob ng 10 taon:

“Art. 90. Prescription of crime. — Crimes punishable by death, reclusion perpetua or reclusion temporal shall prescribe in twenty years. 

Those punishable by a correctional penalty shall prescribe in ten years; with the exception of those punishable by arresto mayor, which shall prescribe in five years.” 

Sa kadahilanang ang naging resulta ng krimen ay homicide, na itinuturing na isang mabigat na krimen (grave felony) kung ito ay sinadya, ang parusang maaaring ipataw ay prisión correccional sa minimum period.  Kaya naman, ang pagsasampa ng kaso para sa Reckless Imprudence Resulting in Homicide, na pinarurusahan ng correctional penalty, ay nagpe-prescribe makalipas ang 10 taon.

Sa iyong kaso, dahil noong Agosto 2025 mo lamang naisampa ang kasong kriminal para sa reckless imprudence resulting in homicide, samantalang ang insidente ay nangyari pa noong Abril 2014 o mahigit 11 taon na ang lumipas, itinuturing na nag-prescribe na o huli na ang pagsasampa ng naturang kasong kriminal.

Hinggil naman sa kasong sibil na Damages base sa quasi-delict na nais ninyong isampa, ito ay hindi na rin puwedeng ituloy o isampa dahil mayroon ka lamang apat na taon mula nang mangyari ang insidente upang isampa ito.  Ito ay base sa Artikulo 1146 ng New Civil Code (NCC) na may kaugnayan sa Artikulo 2176 ng NCC, kung saan nakasaad na:

“Article 1146. The following actions must be instituted within four years:

(1) Upon an injury to the rights of the plaintiff;

(2) Upon a quasi-delict;”

Art. 2176 of the New Civil Code defines quasi-delict as:

“Whoever by act or omission causes damage to another, there being fault or negligence, is obliged to pay for the damage done. Such fault or negligence, if there is no pre-existing contractual relation between the parties, is called a quasi-delict and is governed by the provisions of this Chapter.”

Ayon din sa kasong ERNESTO KRAMER vs. HON. COURT OF APPEALS and TRANS-ASIA SHIPPING LINES, INC., G.R. No. 83524, October 13, 1989, sa pagresolba hinggil sa apat na taong prescriptive period, ay pinagtibay ng Korte Suprema, sa panulat ni Kagalang-galang na Kasamang Mahistrado Emilio A. Gancayco: 

“Under Article 1146 of the Civil Code, an action based upon a quasi-delict must be instituted within four years. The prescriptive period begins from the day the quasi-delict is committed. In Paulan v. Sarabia, this Court ruled that in an action for damages arising from the collision of two trucks, the action being based on a quasi-delict, the four year prescriptive period must be counted from the day of the collision.”

Base sa nasabing probisyon at kaso, hindi mo na puwedeng isampa ang nasabing kasong sibil dahil lagpas apat na taon na ang lumipas magmula nang mangyari ang aksidente noong Abril 2014.  

Nawa ay nasagot namin ang iyong mga katanungan. Nais naming ipaalala na ang opinyon na ito ay nakabase sa mga naisalaysay sa iyong liham at sa pagkakaintindi namin dito. Maaaring maiba ang aming opinyon kung mayroong karagdagang impormasyon na ibibigay. Mas mainam kung personal kang sasangguni sa isang abogado.

Maraming salamat sa inyong patuloy na pagtitiwala.