Impeachment at dinastiya

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | May 10, 2026

Kalulunsad lamang noong nakaraang Biyernes ang “Dapat Isa Lang,” isang malawakang koalisyon ng iba’t ibang sektor, civil society groups, at mga indibidwal na nagsusulong ng tunay at lehitimong Anti-Dynasty Law.

Sa kasalukuyan, may bersyon ng Anti-Dynasty Bill na isinusulong nina Sandro Marcos at Bodjie Dy—kapwa mula sa mga kilalang dinastiya. Nililimitahan ng kanilang panukala ang pagbabawal hanggang second degree consanguinity at affinity, na nangangahulugang marami pa ring magkakapamilya at magkakamag-anak ang maaaring makapasok sa pamahalaan. Sa kabilang banda, isinusulong ng “Dapat Isa Lang” ang mas mahigpit na panukala—pagbabawal hanggang fourth degree consanguinity at affinity.

Samantala, sa darating na Lunes ay inaasahang magtatapos ang deliberasyon sa House of Representatives kaugnay ng mga articles of impeachment laban kay Bise Presidente Sara Duterte. Upang maipadala ito sa Senado, kinakailangang makuha ang suporta ng hindi bababa sa one-third ng mga miyembro ng Kamara. Sa mga nagdaang araw, lumalabas na sapat ang bilang ng mga pumirma upang maisulong ito. Gayunpaman, nananatili ang posibilidad ng pagbabago sa huling sandali.

Dahil dito, marami ang nananalangin para sa maayos na proseso. Magkakaroon ng misa sa ganap na ika-1:00 ng hapon bilang panawagan para sa katotohanan at pananagutan. Isasagawa ito sa pangunguna ni Fr. Greg Redoblado, OFM, na pumayag maging main celebrant.

Ang usapin ng pananagutan ay matagal nang hamon sa bansa. Sa iba’t ibang administrasyon, madalas na hindi lubos na napapanagot ang mga may sala. Bagamat may ilan na nakukulong, kadalasan ay sa mas komportableng kalagayan—hospital arrest o house arrest—na malayo sa karaniwang sitwasyon ng ordinaryong mamamayan.

Sa halip na ang mga pangunahing personalidad ang managot, kadalasan ay ang kanilang mga tauhan ang napaparusahan. Samantala, may ilan namang patuloy na malaya at aktibo, kahit nahaharap sa mga isyu.

Ipinapakita nito na ang problema ay hindi lamang iilang indibidwal, kundi isang sistemang matagal nang umiiral at pinoprotektahan ang sarili. Malaki rin ang papel dito ng political dynasties, na nananatiling makapangyarihan sa iba’t ibang antas ng pamahalaan.

Kapansin-pansin na marami sa mga pumirma sa impeachment ay mula rin sa mga dinastiya. Kaya’t lumilitaw ang tanong: tunggalian ba ito ng mga dinastiya? Sa mas malalim na pagtingin, magkaugnay ang isyu ng impeachment at political dynasties—parehong nakaugat sa sistemang nangangailangan ng reporma.

Sa kabila nito, nagsimula na ang mahahalagang hakbang. Sabay na umuusad ang impeachment at ang kampanya laban sa political dynasties. Sa mga prosesong ito, unti-unting nabubuo ang paninindigan ng mamamayan para sa katotohanan, katarungan, at tunay na pananagutan.