Paggamit ng pangalan ng isang buhay na tao bilang trademark, bawal

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | April 20, 2026

Dear Chief Acosta,

Isa akong malaking tagahanga ng isang Pilipinong singer. Siya ang nagbigay inspirasyon sa akin na maging mas mabuting tao, hindi lamang para sa iba kundi, higit sa lahat, para sa aking sarili. Kaugnay nito, iniisip kong magtayo ng maliit na negosyo at nais kong gamitin ang pangalan ng nasabing Pilipinong singer bilang trademark ng negosyo, lalo na’t isa sa kanyang mga kanta ang nagsilbing pangunahing inspirasyon nito. Nais ko po sanang maliwanagan. Maraming salamat po. — Ella Gen

---

Dear Ella Gen, 

Itinaguyod ng Estado ang pagpapalaganap ng kaalaman, pasimplehin ang pagrerehistro ng patent, trademark, at copyright, at palakasin ang pagpapatupad ng karapatang intelektwal para sa pambansang kaunlaran. Kaya naisabatas ang Republic Act (R.A.) No. 8293, o mas kilala bilang Intellectual Property Code of the Philippines.

Nakasulat sa ating batas ang mga hindi pwedeng irehistro bilang trademark o marka.  Ayon sa Seksyon 123(c) ng nabanggit na batas:

“SECTION 123. Registrability. —

123.1. A mark cannot be registered if it: 

a. Consists of immoral, deceptive or scandalous matter, or matter which may disparage or falsely suggest a connection with persons, living or dead, institutions, beliefs, or national symbols, or bring them into contempt or disrepute;

b. Consists of the flag or coat of arms or other insignia of the Philippines or any of its political subdivisions, or of any foreign nation, or any simulation thereof;

c. Consists of a name, portrait or signature identifying a particular living individual except by his written consent, or the name, signature, or portrait of a deceased President of the Philippines, during the life of his widow, if any, except by written consent of the widow;” 

Batay sa nabanggit na batas, malinaw na hindi maaaring irehistro ang isang marka kung ito ay binubuo ng pangalan ng isang buhay na tao, maliban na lamang kung may nakasulat na pahintulot mula sa kanya. 

Kaya naman, hindi maaaring gamitin ang pangalan ng isang buhay na tao, gaya ng iyong idolo na Pilipinong singer, bilang trademark kung wala ang kanyang nakasulat na pahintulot. 

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.

Dahil sa ‘di tugmang testimonya… Mga akusado sa nakakapangilabot na karahasan, pinawalang-sala

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Daing Mula sa Hukay | April 20, 2026

ISSUE #391

Sa tahimik na gabi lalo na sa mga baryong ang ilaw ay nagmumula lamang sa iilang bombilya at ang katahimikan ay paminsan-minsang nababasag ng tahol ng aso—may mga pangyayaring biglang sumasabog sa dilim. Mga putok ng baril, mga sigaw, at sa isang iglap, isang buhay ay maaaring mawala.

Kapag may nasawi, mabilis ang daloy ng mga katanungan, “Sino ang bumaril?,” “Sino ang may sala?,” at “Sino ang dapat managot?”

Ngunit sa mata ng batas, ang katotohanan ay hindi basta-basta hinuhugot sa hinala. Ito ay kailangang patunayan nang lampas sa makatuwirang pagdududa, sapagkat sa ating sistemang pangkatarungan, nananatiling matibay ang isang prinsipyo: ang presumption of innocence, o ang panuntunang ang isang akusado ay itinuturing na walang sala hangga’t hindi napapatunayan ang kanyang pagkakasala sa paraang walang puwang sa pagdududa.

Batay sa kasong People of the Philippines v. Torres, et. al., Criminal Case No. 21552, na dininig ng Regional Trial Court, Branch 44, Masbate City, sa panulat ni Honorable Presiding Judge Mary Flor D. Tabigue-Logarta, sinuri ng hukuman kung sapat ba ang ebidensya upang hatulan ang mga akusado sa kasong murder o pamamaslang sa ilalim ng Artikulo 248 ng Revised Penal Code.

Bilang pagbabahagi, ayon sa impormasyon na inihain ng tagausig, noong ika-22 ng Mayo 2021, bandang alas-10:30 ng gabi, sa Barangay Cabangcalan, Aroroy, Masbate, ang mga akusado diumano ay nagsabwatan at nagtulungan upang patayin si alyas “Eddie.” 

Ayon sa paratang, siya ay pinagbabaril nang ilang ulit gamit ang baril na nagdulot ng

kanyang agarang kamatayan.

Sa pag-usad ng kaso, dalawa sa mga akusado na sina alyas “Orly” at “Erwin” ang nadakip at naharap sa paglilitis, habang si “Gilmar,” ay nanatiling at large.

Sa paglilitis, iniharap ng tagausig ang kanilang pangunahing saksi na si alyas “Nestor,” na sinasabing eyewitness sa insidente.

Ayon sa kanyang unang salaysay, magkasama umano sila ng biktima nang makita nila ang mga akusado. Ikinuwento niyang si Orly ang nagtulak sa biktima, at nang ito’y bumagsak, agad itong pinaputukan nina Erwin at Gilmar gamit ang baril.

Ngunit nang siya ay tumestigo sa hukuman, nagbago ang kanyang salaysay.

Sa isang pagkakataon, sinabi niyang si Gilmar lamang ang may dalang baril. Sa ibang bahagi naman, sinabi niyang si Erwin ang bumaril. May pagkakataon ding sinabi niyang hindi niya nakita ang aktuwal na pamamaril dahil siya ay tumakbo sa takot.

Hindi rin nagtugma ang kanyang mga pahayag kung ilan ang putok ng baril, kung sino ang bumaril, at kung nakita nito mismo ang insidente.

Dagdag pa rito, ayon sa police investigator na si Sir Tubo, sinabi umano ni Nestor na 9mm na baril ang ginamit, habang sa kanyang testimonya sa korte ay inamin niyang hindi niya nakita ang baril.

Samantala, ang medical findings ay nagpakita na ang sanhi ng kamatayan ng biktima ay multiple gunshot wounds, na hindi rin lubos na umayon sa iba pang bahagi ng salaysay ng mga saksi.

Sa kabilang banda, sa tulong ni Manananggol Pambayan Ma. Theresa A. Legaspi-

Valencia, itinanggi ng mga akusado ang paratang laban sa kanila.

Si Erwin ay nagsabing siya ay nasa kanilang bahay at natutulog nang mangyari ang insidente, habang si Orly naman ay nagsabing siya ay rumoronda bilang barangay tanod noong gabing iyon at wala siyang kinalaman sa krimen. Pareho nilang itinanggi ang anumang motibo upang patayin ang biktima at iginiit na sila ay nadawit lamang sa kaso.

Matapos ang paglilitis, itinakda ng hukuman ang pangunahing isyu, ito ay kung napatunayan ng tagausig ang pagkakasala ng mga akusado nang lampas sa makatuwirang pagdududa.

Sa pagresolba nito, muling binigyang-diin ng hukuman ang mga prinsipyong matagal nang itinatag ng Korte Suprema.

Sa kasong People vs. Benie Mon (G.R. No. 235788, November 21, 2018, sa panulat ni Honorable Associate Justice Alfredo Benjamin S. Caguioa), ipinahayag na ang testimonya ng saksi ay dapat hindi lamang nagmumula sa isang mapagkakatiwalaang tao, dapat ay kapani-paniwala rin sa sarili nito ayon sa karaniwang karanasan at obserbasyon ng tao.

Sa kasong ito, kinilala ng hukuman na ang testimonya ni Nestor na siyang nag-iisang eyewitness ng tagausig ay hindi nagtutugma at puno ng inconsistencies at contradictions sa mga mahahalagang detalye ng krimen. 

Aniya, nag-iba-iba ang kanyang pahayag hinggil sa: a) kung sino ang may hawak ng baril; b) kung sino ang bumaril; c) kung nakita niya ang pamamaril; at d) at kung ilan ang putok na narinig nito. Nang dahil dito, ang kanyang kredibilidad bilang saksi ay seryosong nasira.

Dagdag pa rito, inamin mismo ng saksi na binago niya ang kanyang testimonya dahil “nakalimutan” niya ang kanyang naunang sinabi. Ito ay isang paliwanag na hindi tinanggap ng hukuman, lalo na’t ang mga detalyeng iyon ay tumutukoy sa mismong krimen.

Sa ganitong kalagayan, sinabi ng hukuman na hindi maaaring umasa sa isang testimonya na puno ng pagdududa upang maghatol ng pagkakasala.

Sa huli, ipinaalala ng hukuman ang isang mahalagang prinsipyo ng batas na ang isang kasong kriminal ay tumatayo o bumabagsak batay sa lakas ng ebidensya ng tagausig at hindi sa kahinaan ng depensa.

Sa bawat akusado, nananatili ang karapatang mapawalang-sala hangga’t ang kanyang pagkakasala ay hindi napatutunayan nang lampas sa makatuwirang pagdududa.

Dahil sa kabiguang mapagtibay ang kaso laban sa mga akusado, pinawalang-sala ng hukuman sina Orly at Erwin, at iniutos ang kanilang agarang pagpapalaya mula sa kustodiya ng batas.

Samantala, ang kaso laban kay Gilmar, na hindi pa nadadakip ay in-archive at inatasan ang paglabas ng alias warrant of arrest upang siya ay maiharap sa hukuman.

Sa ganitong mga pagkakataon, hindi lamang isa ang pinanggagalingan ng daing. May daing ang pamilya ng biktima, sapagkat ang hustisya para sa kanilang mahal sa buhay ay tila nananatiling mailap.

Ngunit may daing din ang mga taong nadawit sa isang mabigat na paratang na kinailangang humarap sa paglilitis sa kabila ng kakulangan ng matibay na ebidensya laban sa kanila.

Sa ilalim ng batas, ang isang tao ay hindi maaaring hatulan batay sa salaysay na pabagu-bago, o ebidensyang may butas.

Kapag ang katotohanan ay nababalot ng pagdududa, ang hukuman ay walang ibang magagawa kundi pairalin ang prinsipyong matagal nang sandigan ng hustisya – ang pagpapawalang-sala sa akusadong hindi napatunayang nagkasala. At sa likod ng bawat putok sa dilim, nananatiling naghihintay ang liwanag ng katotohanan, na darating lamang kapag ang ebidensya ay malinaw, matibay, at walang pag-aalinlangan.

Karapatan ng mga kababaihan sa special at maternity leave benefit

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | April 19, 2026

Kaugnay ng karapatan ng mga kababaihan sa isang maayos na kalusugan ay ang karapatan ng mga babaeng manggagawa na makakuha ng Special Leave sa panahon na sila ay magkasakit ng karamdaman na kabilang sa kategorya “gynecological disorders”. Ito ay ayon sa Section 18 ng nasabing batas, kung saan nakasaad na:

 “Section 18. Special Leave Benefits for Women. - A woman employee having rendered continuous aggregate employment service of at least six (6) months for the last twelve (12) months shall be entitled to a special leave benefit of two (2) months with full pay based on her gross monthly compensation following surgery caused by gynecological disorders.”

Upang maging kwalipikado ang babaeng manggagawa sa benepisyong ito, kinakailangan na ang nasabing babaeng manggagawa ay nakapaglingkod bilang isang empleyado sa loob ng anim na buwan para sa huling 12 na buwan. Ang espesyal na leave na ito ay dalawang buwan na may bayad base sa kanyang gross income. Ang mga babaeng empleyado na makararanas ng “gynecological disorder” ay maaaring makipag-ugnayan sa kanilang opisina para magamit ang prebilihiyong ito.

Bukod sa nasabing mga karapatan, may karapatan din ang mga kababaihan na magkaroon ng maternity leave benefits na isang daan at limang (105) araw, sang-ayon sa Republic Act (R. A.) No. 11210, kung saan nakasaad na:

“Section 3. Grant of Maternity Leave.— All covered female workers in government and the private sector, including those in the informal economy, regardless of civil status or the legitimacy of her child, shall be granted one hundred five (105) days maternity leave with full pay and an option to extend for an additional thirty (30) days without pay: Provided, That in case the worker qualifies as a solo parent under Republic Act No. 8972, or the "Solo Parents’ Welfare Act", the worker shall be granted an additional fifteen (15) days maternity leave with full pay.” 

Kinakailangan lamang na ang nasabing babaeng empleyado ay nakapagbayad ng tatlong monthly contributions sa loob ng twelve-month period bago ang kanyang panganganak o miscarriage at naabisuhan niya ang kanyang employer ng tungkol sa kanyang panganganak. Ang nasabing benepisyo ay papaluwalan na muna ng kanyang employer at ito ay babayaran ng Social Security Service (SSS). 

Para naman sa mga kababaihang nagtatrabaho sa pampublikong sektor, sila ay mayroon ding karapatang mabigyan ng maternity leave na isang daan at limang (105) araw, alinsunod sa Seksyon 4 ng R. A. No. 11210, kung saan nakasaad ang mga sumusunod:

“Section 4. Maternity Leave for Female Workers in the Public Sector.— Any pregnant female worker in the government service, regardless of employment status, in National Government Agencies (NGAs), Local Government Units (LGUs), Government-Owned or -Controlled Corporations (GOCCs), or State Universities and Colleges (SUCs), shall be granted a maternity leave of one hundred five (105) days with full pay regardless if the delivery was normal or caesarian: Provided, That, in case the employee qualifies as a solo parent under Republic Act No. 8972, or the "Solo Parents’ Welfare Act", the employee shall be paid an additional maternity benefit of fifteen (15) days. An additional maternity leave of thirty (30) days, without pay, can be availed of, at the option of the female worker: Provided, further, that, the head of the agency shall be given due notice, in writing, at least forty-five (45) days before the end of her maternity leave: Provided, finally, That no prior notice shall be necessary in the event of a medical emergency but subsequent notice shall be given to the head of the agency.”