Tungkulin ng Public Employment Service Office

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | July 6, 2026

Dear Chief Acosta,

Malapit na po akong magtapos ng kolehiyo, at isa po sa aking mga hangarin ay ang makahanap kaagad ng trabaho. Narinig ko po ang tungkol sa pagtataguyod ng tinatawag na Public Employment Service Office o PESO.  Ano po ang maitutulong nito sa mga katulad kong naghahanap ng trabaho? Maraming salamat po sa inyo.

— Clarissa Marie

---

Dear Clarissa Marie,

Ang sagot sa inyong katanungan ay matatagpuan sa Seksyon 2 ng Republic Act (R.A.) No. 10691, o mas kilala sa tawag na, “An Act Defining the Role of the Department of Labor and Employment (DOLE), the Local Government Units (LGUs), and Accredited Non-government Organizations (NGOs) in the Establishment and Operation of the Public Employment Service Office (PESO), and the Operation of Job Placement Offices in Educational Institutions (EIs), Amending for the Purpose Sections 3, 5, 6 and 9 of Republict Act No. 8759, otherwise known as the “Public Employment Service Office Act of 1999”, kung saan nakasaad na:

“SECTION 2. Section 5 of the same law is hereby amended to read as follows:

“SEC. 5. Functions of the PESO. – The PESO shall have the following functions:

“(a) Encourage employers to submit to the PESO on a regular basis a list of job vacancies in their respective establishments in order to facilitate the exchange of labor market information between job seekers and employers by providing employment information services to job seekers, both for local and overseas employment, and recruitment assistance to employers;

“(b) Develop and administer testing and evaluation instruments for effective job selection, training and counselling;

“(c) Provide persons with entrepreneurship qualities, access to the various livelihood and self-employment programs offered by both government and nongovernment organizations at the provincial, city, municipal and barangay levels by undertaking referrals for such program;

“(d) Undertake employability enhancement trainings or seminars for job seekers, as well as those who would like to change career or enhance their employability;

“(e) Provide employment or occupational counselling, career guidance, mass motivation and values development activities;

“(f) Conduct pre-employment counselling and orientation to prospective local and, most especially, overseas workers;

“(g) Provide reintegration assistance services to returning Filipino migrant workers;”

Bilang kasagutan sa inyong katanungan at ayon din sa nasabing probisyon na batas, ang itinaguyod na Public Employment Service Office o PESO ay inatasan na hikayatin ang mga employers na regular na magsumite sa PESO ng listahan ng mga bakanteng trabaho sa kani-kanilang mga establisyimento upang mapadali ang pagpapalitan ng impormasyon sa labor market sa pagitan ng mga naghahanap ng trabaho at mga employer sa pamamagitan ng pagbibigay ng mga serbisyo sa impormasyon sa trabaho sa mga naghahanap ng trabaho, kapwa para sa lokal at sa ibang bansa na trabaho, at tulong sa recruitment sa mga employer. Sa ganitong patakaran, maaaring matulungan ng ating gobyerno ang mga tulad ninyo na job seekers na maghanap ng trabaho.

Karagdagan dito, nais namin ipaalam sa inyo na ang pagtataguyod ng PESO sa ating bansa ay base na rin sa polisiya ng ating Gobyerno ay itaguyod ang pagkakaroon ng isang ganap na trabaho at pagkakapantay-pantay ng mga oportunidad sa trabaho para sa lahat, at para sa layuning ito, upang palakasin at palawakin ang umiiral na makinarya ng serbisyo sa pagpapadali sa pagtatrabaho ng gobyerno partikular sa mga lokal na antas.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.

Hindi lahat ng pagtatanggol ay kinikilalang self-defense

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Daing Mula sa Hukay | July 6, 2026

ISSUE #402

Ang madalas na naibabahagi naming kuwento sa pahayagang ito ay ang mailap na hustisya para sa mga biktima at pagpapawalang-sala sa mga akusado. 

Sa araw na ito ay may bahagyang pagbabago dahil sa sitwasyong aming ibabahagi, na may pamagat na People of the Philippines vs. Justine Kim Cataraja y Bineda and Giovanni Bineda (Criminal Case No. 21-25740, November 6, 2023). 

Samahan ninyo kami sa aming pagbabahagi ng kasong ito at alamin ang kinahinatnan ng kapalaran ng bawat partido. 

Ang magkapatid na sina Justine at Giovanni ay naharap sa kasong Homicide na inihain sa Regional Trial Court (RTC) ng Siyudad ng Iligan. 

Diumano, sila ay nagsabwatan at nagtulungan sa pananalakay, panununtok at pananaksak sa biktima na nagngangalang Kent. 

Ang malubhang sugat na tinamo ni Kent sa kaliwang bahagi ng kanyang dibdib ang naging sanhi ng kanyang kagyat na kamatayan.

Naganap ang malagim na insidente noong Setyembre 26, 2021 sa isang barangay sa Siyudad ng Iligan.

Nang basahan ng sakdal sina Justine at Giovanni, na kapwa ipinrisinta ni Manananggol Pambayan M.B.A. B. Balindong ng PAO-Iligan City District Office, hindi na nila ipinabasa sa hukuman ang kabuuang paratang at kapwa nila iginiit sa hukuman ng paglilitis ang kanilang pagsamo ng kawalan ng kasalanan.

Sa pre-trial ng kanilang kaso, inamin ni Justine ang ginawang pananaksak kay Kent. Gayunman, iginiit niya ang justifying circumstance na pagdedepensa ng kaanak o defense of a relative.

Dahil sa naturang pag-amin ni Justine, naganap ang baliktad na paglilitis o reverse trial, kung saan, ang Depensa ang naunang nagprisinta ng ebidensya upang patunayang makatuwiran ang ginawa ng naturang akusado.

Tanging sina Justine at Giovanni lamang ang tumayo bilang mga saksi para sa Depensa.

Batay sa testimonya ni Giovanni, siya ay nakatayo sa kalsada bandang alas-9:00 ng gabi noong Setyembre 26, 2021 at hinihintay ang pagdating ng kanyang asawa. Napansin niya umano ang isang bote ng soft drink, pinulot niya umano ito at itinapon sa kanal.

Natanaw niya umano si Kent, na may 15 hanggang 20 metro ang layo sa kanya. Nagalit diumano sa kanya si Kent at dinuro siya dahil maaari umanong tinamaan ito ng nasabing bote. Nilapitan niya umano si Kent, na noon ay nakainom at hinawakan ang balikat nito. Ipinaliwanag niya umano na hindi niya ito matatamaan sapagkat malayo sila sa isa’t isa, lalo na’t sila ay magkaibigan at wala namang samaan ng loob sa pagitan nila. Inalis niya umano ang kanyang kamay sa balikat ni Kent at tumalikod na. Nang muli umano siyang humarap kay Kent ay bigla na lamang siyang sinuntok nito.

Tinamaan diumano ang kanyang kanang mata, at dahil nakainom din siya, tumumba umano siya, at nakita niya umano si Kent na inihagis ang isang bote sa kanyang ulo. Kaya naman, nawalan siya ng malay at nagkamalay na lamang muli noong siya ay naiuwi na sa kanilang bahay.

Sa cross-examination, matapos siyang pakitaan ng larawan, ipinahayag ni Giovanni na ang kanyang kaliwang mata ang tinamaan ng suntok ni Kent. Hindi na umano siya nakapagpasuri sapagkat dinala na siya sa piitan.

Batay naman sa testimonya ni Justine, bandang alas-9:00 noong Setyembre 26, 2021 ay natutulog siya sa bahay ng kanyang kinakasama. Ginising diumano siya ng kanyang pinsan at ibinalita na sinaktan ni Kent ang kanyang kapatid na si Giovanni. Diumano, agad niyang pinuntahan si Giovanni upang tulungan ito. Nakita niya umano na nakahiga na sa kalsada ang kanyang kapatid, may mga taong nakapaligid na rito, at pabalik-balik na naglalakad at mayroong hawak na bote si Kent. Sinubukan niya umanong tulungan si Giovanni ngunit tumakbo papalapit sa kanya si Kent at tinangka siyang hampasin ng bote. Nakailag lamang diumano si Justine, subalit may bitbit na umano siyang kutsilyo at ginamit ito sa pananaksak kay Kent, matapos ang naturang pagtatangka sa kanyang kaligtasan, diumano, tinamaan ng saksak si Kent sa kaliwang itaas na bahagi ng dibdib nito at tumakbo palayo, habang tinulungan ni Justine na tumayo ang noon ay wala nang malay na kapatid. Naagaw rin diumano sa kanya ang bitbit niyang kutsilyo. Gayunman, agad diumano niyang dinala si Giovanni sa bahay nito, pagkatapos ay umuwi na rin siya at natulog. 

Kinabukasan, dumating diumano ang mga pulis, at kusa umano siyang sumuko.

Matapos na pormal na ialok ng Depensa ang kanilang ebidensya ay walang naiharap na saksi ang Tagausig. Itinuring ng hukuman ng paglilitis na ipinaubaya na ng Tagausig ang pagprisinta ng kanilang saksi at na isinumite na ang kaso para sa pagdedesisyon.

Matapos ang masinsinang pag-aaral sa kasong inihain laban sa magkapatid na akusado, nagbaba ng Desisyon ang RTC noong ika-6 ng Nobyembre 2023. “Guilty beyond reasonable doubt” si Justine para sa krimen na Homicide. 

Naging kapuna-puna sa hukuman ng paglilitis ang pagpapalit ng depensa ni Justine. 

Ang una niyang iginiit ay ang justifying circumstance na defense of a relative. Subalit, habang nililitis na ang kaso, self-defense na ang kanyang iginigiit dahil sa umano’y pagtatangka ni Kent na hampasin siya ng bote. 

Para sa RTC, maituturing na isang afterthought lamang ang paggiit niya ng self-defense, marahil matapos na mapagtanto ng akusado na hindi maaaring makalusot ang defense of a relative sapagkat humupa na ang hindi makatuwirang pananalakay sa kanyang kapatid, kung kaya’t kanya na lamang idinahilan na siya ay pinagtangkaan din na saktan ng biktima.

Ipinaliwanag din ng RTC na sa paggiit ng justifying circumstance na self-defense, kinakailangan na mapatunayan ng akusado ang mga sumusunod na elemento: (1) mayroong hindi makatarungang pananalakay o unlawful aggression sa parte ng biktima, (2) mayroong makatuwirang pangangailangan o reasonable necessity sa ginamit na pamamaraan ng akusado upang salagin ang naturang pananalakay, at (3) walang probokasyon o panggagalit na ginawa ang tao na dumedepensa.

Para sa hukuman ng paglilitis, hindi napatunayan ni Justine na makatuwiran na pagtatanggol sa sarili ang kanyang ginawa, sapagkat wala nang hindi makatarungang pananalakay sa parte ng biktima nang masaksak ito. Maliban dito, wala ring nagpatotoo sa kanyang pahayag na ipinagtatanggol lamang niya ang kanyang sarili. Kung kaya’t lubos na kaduda-duda ang iginiit niyang depensa.

Dahil sa kusang pag-amin ni Justine sa pananaksak kay Kent, na naging sanhi ng pagpanaw ng nasabing biktima, at ang kabiguan niya na maitaguyod ang justifying circumstance na self-defense, mayroon siyang pananagutang kriminal para sa krimen na Homicide. Gayunman, ang pagprisinta na pagsuko ni Justine sa mga pulis ay kinilala ng RTC bilang mitigating circumstance.

Sa kabilang banda, hatol ng kawalan ng kasalanan ang iginawad ng hukuman ng paglilitis kay Giovanni, sapagkat walang ebidensya na nagpatunay ng kanyang partisipasyon sa pananalakay at pamamaslang sa biktima.

Naghain pa ng apela si Justine, sa tulong at representasyon ng aming PAO-Regional Special and Appealed Cases Unit Mindanao (PAO-RSACU Mindanao), upang hilingin ang pagbabaliktad ng naging hatol sa kanya ng RTC. Gayunman, nagsumite siya ng sulat, na may petsang ika-19 ng Marso 2024, na ipinapaalam sa Court of Appeals (CA) Cagayan de Oro City ang kanyang pagnanais na iurong na ang kanyang apela. Sinundan ito ng paghahain ng PAO-RSACU Mindanao ng Motion to Withdraw Appeal. 

Nagpalabas ng Resolusyon ang CA Cagayan de Oro City, na may petsang ika-22 ng Mayo 2024, na ipinagkakaloob ang pag-urong ng apela ni Justine. Kasabay nito ang pagpapalabas ng Entry of Judgment.

May mga pagkakataon na sadyang madadala tayo ng bugso ng damdamin o labis-labis na emosyon, lalo na kung nalalagay sa kapahamakan ang ating mahal sa buhay o maging ang ating sariling kaligtasan. Magkagayunman, kailangan nating mag-ingat sa ating ikinikilos. Kailanman at sa anumang bagay ay hindi tayo dapat maging padalus-dalos. Mahalaga man ang ating kapakanan o kaligtasan, hindi ito sapat na dahilan upang ang ibang tao ay salakayin o saktan, lalo na kung ang ating gagawin, sa mata ng batas, ay lalampas na sa pinahihintulutan.

Katulad na lamang ng kinahinatnan ng kapalaran ni Justine. Maaaring kapakanan at kaligtasan lamang niya at ng kanyang kapatid ang kanyang iniisi at hindi na inalintana ang maaaring legal na implikasyon ng kanyang mga gawain. Gayunman, pinanagot pa rin siya ng hukuman, sapagkat sa mata ng ating batas ay hindi makatuwiran ang kanyang ginawa sa biktima.

Nawa’y magsilbing aral ang kuwento na ito sa bawat isa sa inyo na umantabay at nagbasa. 

Pakatandaan, buhay ng bawat isa sa atin ay kapwa mahahalaga.

Regulasyon at karapatan sa paggamit ng “gift checks”

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | July 5, 2026

Patakaran ng Estado na protektahan ang interes ng mga mamimili, itaguyod ang pangkalahatang kapakanan, at magtatag ng mga pamantayan para sa negosyo at industriya. Alinsunod dito, dapat isulong at hikayatin ang tapat at patas na ugnayan sa pagitan ng mga partido sa isang transaksyon, at protektahan ang mga mamimili laban sa mapanlinlang, hindi patas, at walang konsensiyang mga gawain at pamamaraan sa pagbebenta. Tinitiyak din ng Estado na ang pinakamahusay na interes ng mamimili ay isinasaalang-alang sa interpretasyon at pagpapatupad ng mga probisyon ng batas, kasama ang mga tuntunin at regulasyon sa pagpapatupad nito. Isa sa mga batas na ito ay ang Republic Act (R.A.) No. 10962 o ang "Gift Check Act of 2017."

Ang batas na ito ay naglalayon na lagyan ng regulasyon ang pamamahagi at paggamit ng gift check bilang uri ng pambayad sa mga pinamili sa mga establisimyento na tumatanggap nito. Ang gift check, na tinutukoy rin bilang “gift certificate” o “gift card”, ay anumang instrumento na mayroong halaga katulad ng sa pera at magagamit bilang pambayad para sa mga consumer goods. Ito ay maaaring nasa anyo ng papel, card, code, o iba pang device, at mananatiling balido hanggang sa pagtigil ng negosyo ng nag-issue nito.  Kinakailangan din na ang halaga ng pera ng mamimili ay hindi mabawasan. Kaugnay nito, inihayag na labag sa batas ang mga sumusunod:

“Section 5. Prohibitions. - The following acts shall be unlawful:

1. Issuing a gift check that bears an expiry date;

2. Imposing an expiry date on the stored value, credit, or balance of the gift check; or

3. Refusing to honor the unused value, credit, or balance stored in the instrument.”

Maliwanag sa mga nabanggit na bawal lagyan ng expiration date ang isang gift check sapagkat ayon sa batas, mawawala lamang ang halaga nito kapag natigil na sa negosyo ang establisimyentong nag-issue nito. 

Subalit hindi lahat ng gift checks ay mayroong ganitong katangian. May mga gift checks na hindi saklaw 6 ng batas na ito, na nagsasaad na:

“Section 6. Exclusions. - Gift checks that are issued to consumers including, but not limited to, those under loyalty, rewards, or promotional programs, as determined by the DTI, are not covered by this Act. Coupons or vouchers as defined under Section 4 subparagraph (b) are likewise not covered by this Act.”

May kaukulang kaparusahan ang sinumang mapatutunayang lumabag sa probisyon ng batas na ito:

“Section 11. Penalties. - Any person, natural or juridical, who violates the provisions of this Act shall be obligated to return the unused balance of the gift check within ninety (90) days from the declaration of the violation by the DTI and shall be subject to a fine to be imposed by the Secretary of Trade and Industry, which shall in no case be less than five hundred thousand pesos (₱500,000.00) nor more than one million pesos (₱1,000,000.00): Provided, That for the second offense, in addition to the fine, the issuance of gift check by the offending issuer shall be suspended for three (3) months: Provided, further, That for the third offense, in addition to the fine, the issuance of gift check by the offending issuer shall be cancelled.”