Employment status, may epekto sa pagbuo ng bargaining unit

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | May 22, 2026

Dear Chief Acosta,

Ano ang isang bargaining unit? Anu-ano ang mga salik na dapat isaalang-alang sa pagtukoy ng wastong pangkat ng mga kalahok sa isang bargaining unit? Maraming salamat po sa paglilinaw. — Charriizz

---

Dear Charriizz, 

Ang sagot sa iyong mga katanungan ay maaaring matagpuan sa Department Order No. 40-03 na inilabas ng Department of Labor and Employment (DOLE) noong ika-17 ng Pebrero 2003, at sa mga kaugnay na kaso. Para sa iyong kaalaman, nakasaad sa Seksyon 1 (d) ng nasabing department order ang depinisyon ng bargaining unit, na sinasabi ang sumusunod:

“(d) Bargaining Unit refers to a group of employees sharing mutual interests within a given employer unit, comprised of all or less than all of the entire body of employees in the employer unit or any specific occupational or geographical grouping within such employer unit.” 

Ayon sa nabanggit, ang bargaining unit ay tumutukoy sa isang grupo ng mga empleyado na may magkakatulad na interes sa isang yunit ng employer. Binubuo ito ng lahat o bahagi lamang ng kabuuang bilang ng mga empleyado sa nasabing employer unit, o ng isang tiyak na pangkat batay sa uri ng trabaho o heograpikal na lokasyon.

Hinggil dito, ibinahagi ng Korte Suprema sa kasong San Miguel Foods, Incorporated vs. San Miguel Corporation Supervisors and Exempt Union (G.R. No. 146206, 01 August 2011), sa panulat ni Chief Justice Diosdado M. Peralta, ang mga sumusunod:

“The test of grouping is community or mutuality of interest. This is so because the basic test of an asserted bargaining unit’s acceptability is whether or not it is fundamentally the combination which will best assure to all employees the exercise of their collective bargaining rights.” 

Sa kasong Holy Child Catholic School vs. Hon. Patricia Sto. Tomas, In Her Official Capacity as Secretary of the Department of Labor and Employment, et. al., (G.R. No. 179146, 23 July 2013), sa panulat muli ni Chief Justice Diosdado M. Peralta, ibinahagi rin ng Korte Suprema ang mga salik na dapat isaalang-alang sa pagtukoy ng wastong pangkat ng mga kalahok sa isang bargaining unit:

“In determining the proper collective bargaining unit and what unit would be appropriate to be the collective bargaining agency, the Court, in the seminal case of Democratic Labor Association v. Cebu Stevedoring Company, Inc., mentioned several factors that should be considered, to wit: (1) will of employees (Globe Doctrine); (2) affinity and unity of employees' interest, such as substantial similarity of work and duties, or similarity of compensation and working conditions; (3) prior collective bargaining history; and (4) employment status, such as temporary, seasonal and probationary employees.” 

Samakatuwid, ang mga pangunahing salik sa pagtukoy ng angkop na collective bargaining unit ay ang mga sumusunod: (1) ang kagustuhan ng mga empleyado; (2) ang ugnayan at pagkakaisa ng interes ng mga empleyado, tulad ng makabuluhang pagkakatulad ng trabaho at tungkulin, o pagkakatulad ng sahod at mga kondisyon sa paggawa; (3) nakaraang kasaysayan ng collective bargaining; at (4) pagkakatulad ng katayuan sa trabaho.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Pagreretiro ng mas batang edad

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | May 21, 2026

Dear Chief Acosta, 

Ipinabatid sa amin ng aming kumpanya na ang sinumang empleyado na nakapagserbisyo na ng 35 taon ay awtomatikong ireretiro, kahit hindi pa umaabot sa kompulsaryong edad ng pagreretiro na 65 taong gulang. Maaari po ba nilang gawin ito? — Ara

---

Dear Ara,

Ayon sa Article 287 ng Labor Code ng Pilipinas, kung ang isang kumpanya ay walang retirement plan, ang isang empleyado na umabot sa 65 taong gulang at nakapagsilbi nang hindi bababa sa limang taon ay may karapatang tumanggap ng retirement benefits. Ang nasabing benepisyo ay katumbas ng kalahating buwang sahod sa bawat taon ng serbisyo.

Narito ang pahayag ng batas:

“Art. 287. Retirement. – 

In the absence of a retirement plan or agreement providing for retirement benefits of employees in the establishment, an employee upon reaching the age of 60 years or more, but not beyond 65 years which is hereby declared the compulsory retirement age, who has served at least five years in the said establishment, may retire and shall be entitled to retirement pay equivalent to at least 1/2 month salary for every year of service, a fraction of at least 6 months being considered as one whole year.”

Ang nabanggit na probisyon ng batas ay ipinaliwanag ng Korte Suprema, sa pamamagitan ni Kagalang-galang na Kasamang Mahistrado Amy C. Lazaro-Javier, sa kasong Guido Pulong vs. Super Manufacturing, Inc., et al., G.R. No. 247819, 14 October 2019. Ayon sa nabanggit na kaso, ang edad ng pagreretiro ay maaaring pag-usapan ng empleyado at ng kaniyang employer. Kung walang napagkasunduan hinggil dito, ang edad na itinalaga ng batas ang masusunod para sa nasabing pagreretiro. Ang opsyonal na pagreretiro ay sa edad na 60 gulang, at ang kompulsaryong pagreretiro naman ng isang empleyado ay sa edad na 65 gulang.  Ayon sa nasabing kaso:

“Retirement is the result of a bilateral act of the parties, a voluntary agreement between the employer and the employee whereby the latter, after reaching a certain age, agrees to sever his or her employment with the former. In Cercado v. Uniprom, Inc., we held that an early retirement plan must be voluntarily assented to by the employees,”

Samakatuwid, ang kasunduan ng isang empleyado at kanyang employer na nagsasabing ang empleyado ay maaaring magretiro, kahit na hindi pa siya 65 taong gulang, ay hindi naman labag sa batas. Kailangan lamang na ang halaga ng benepisyo sa pagreretiro ay hindi bababa sa nakasaad sa batas. Lalong higit, kung ang edad ng pagreretiro ay mas mababa sa itinalaga ng batas, kailangan at minamandato na ito ay dapat pinayagan o pinahintulutan ng empleyado. 

Sa inyong sitwasyon, hindi labag sa batas ang panukala ng inyong kumpanya na babaan ang retirement age alinsunod sa inyong retirement plan. Subalit, kinakailangan ang malinaw at boluntaryong pagsang-ayon ng empleyado.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala. 

Sanggol na hindi pa ipinapanganak

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | May 20, 2026

Dear Chief Acosta,

Ang sanggol po namin ay pumanaw dahil umano sa pagkakamali ng doktor. Ipinilit po sa amin ng ospital na ang sanggol namin, dahil sa kanyang murang edad, ay wala pa umanong sibil na personalidad sa ilalim ng batas. Dahil dito, sinabi nilang wala kaming karapatan na magsampa ng kaso sa ngalan ng anak namin. Nais po sana naming maliwanagan kung totoo nga po ba na ang isang sanggol ay wala pang personalidad sa batas. — Wally

---

Dear Wally, 

Para sa iyong kaalaman, malinaw na itinatakda ng Republic Act (R.A.) No. 386, o mas kilala bilang Civil Code of the Philippines, ang mga patakaran ukol sa sibil na personalidad ng isang tao. Partikular na nakasaad sa Artikulo 40 at 41 ang mga sumusunod:

“Article 40. Birth determines personality; but the conceived child shall be considered born for all purposes that are favorable to it, provided it be born later with the conditions specified in the following article.

Article 41. For civil purposes, the foetus is considered born if it is alive at the time it is completely delivered from the mother's womb. However, if the foetus had an intra-uterine life of less than seven months, it is not deemed born if it dies within twenty-four hours after its complete delivery from the maternal womb.” 

Hinggil sa nabanggit, ang isang sanggol ay itinuturing na may sibil na personalidad kung siya ay ipinanganak nang buhay mula sa sinapupunan ng ina. Ang isang sanggol ay itinuturing din na may sibil na personalidad kung ang kanyang buhay sa loob ng matris (intra-uterine life) ay mas mababa sa pitong buwan, ngunit siya ay nabuhay nang hindi bababa sa 24 na oras matapos ang ganap na kapanganakan.

Kung alinman sa mga kondisyong ito ay napatunayan, ang sanggol ay itinuturing na may sariling sibil na personalidad. Dahil dito, maaaring hindi tama ang pahayag na walang sibil na personalidad sa batas ang iyong sanggol.

Sa kabilang banda, kahit ipagpalagay na hindi natugunan ang mga kondisyong ito, maaari pa ring magkaroon ng karapatan ang mga magulang na maghabol ng danyos batay sa ibang legal na batayan.

Kaugnay nito, ipinahayag ng Korte Suprema sa kasong Geluz vs. Court of Appeals (G.R. No. L-16439, ika-20 ng Hulyo 1961, isinulat ni Kgg. Kasamahang Mahistrado Jose Benedicto Luis Luna Reyes) ang mga sumusunod:

“This is not to say that the parents are not entitled to collect any damages at all. But such damages must be those inflicted directly upon them, as distinguished from the injury or violation of the rights of the deceased, his right to life and physical integrity. Because the parents cannot expect either help, support or services from an unborn child, they would normally be limited to moral damages for the illegal arrest of the normal development of the spes hominis that was the foetus, i.e., on account of distress and anguish attendant to its loss, and the disappointment of their parental expectations (Civ. Code Art. 2217), as well as to exemplary damages, if the circumstances should warrant them.” 

Sa kabuuan, ang pagkakaroon ng sibil na personalidad ng sanggol ay mahalaga upang matukoy kung ang paghahabol ng danyos ay isasagawa sa ngalan ng bata o direkta sa mga magulang. Subalit, anuman ang sitwasyon, maaaring magkaroon ng pananagutan ang ospital kung mapapatunayan ang pagkakaroon ng pagkukulang, pinsala, at direktang ugnayan nito sa sinapit ng iyong sanggol.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.