Heat stroke, 911 dapat alam ng taumbayan

ni Leonida Bonifacio-Sison @Boses | October 7, 2026

Kinakailangan na maging maalam ang bawat Pilipino sa panganib ng matinding init dahil sa panahon ng El Niño. 

Hindi sapat na alam lang nating mainit ang panahon. Dapat alam din natin kung kailan nagiging delikado ang init, ano ang mga senyales ng heat-related illness at kung ano ang dapat gawin bago lumala ang kondisyon.

Sa tindi ng init, maaaring magsimula sa simpleng panghihina, pagkahilo at matinding pagkapagod ang nararamdaman ng isang tao. Kapag hindi ito naagapan, maaari itong mauwi sa heat stroke, isang seryosong medical emergency na maaaring magdulot ng pagkawala ng malay, mapanganib na pagtaas ng temperatura ng katawan, hirap sa paghinga, pagkalito, pagkautal at kombulsyon.

Dito mahalaga ang kaalaman ng taumbayan. Hindi dapat hintayin na lumala ang kondisyon bago kumilos. Kapag may nakitang senyales ng heat stroke, kailangang humingi agad ng emergency assistance sa pamamagitan ng National Emergency Hotline 911 o dalhin ang pasyente sa pinakamalapit na pagamutan.

Mahalaga rin ang pag-iwas. Sa panahon ng matinding init, makatutulong ang pagsusuot ng magaan, maluwag at light-colored na damit. Dapat ding regular na uminom ng tubig at panatilihing hydrated ang katawan. Ang rekomendasyong walo hanggang 10 baso ng tubig kada araw ay isa sa mga simpleng hakbang na maaaring makatulong upang maiwasan ang dehydration, bagama’t maaaring mag-iba ang pangangailangan depende sa kalagayan at aktibidad ng isang tao.

Mas kailangang maging maingat ang mga taong madalas nasa labas, nagtatrabaho sa ilalim ng araw at gumagawa ng mabibigat na pisikal na gawain. Hindi madaling umiwas sa init para sa mga manggagawang kailangang kumita araw-araw, kaya mahalaga rin ang sapat na pahinga, tubig at access sa serbisyong pangkalusugan.

Sa panahon ng matinding El Niño, hindi lamang tubig at kuryente ang kailangang paghandaan. Kailangan ding paghandaan ang epekto nito sa kalusugan. Ang kaalaman sa mga senyales ng heat stroke at mabilis na paghingi ng tulong ay maaaring maging mahalaga sa isang emergency.

Ang tunay na paghahanda ay hindi lamang nakasalalay sa mga ahensiya ng gobyerno. Nagsisimula rin ito sa bawat tahanan, paaralan, lugar ng trabaho at komunidad. Kapag mas maalam ang taumbayan, mas mabilis ang pagkilos; at kapag mas mabilis ang pagkilos, mas malaki ang pagkakataong maiwasan ang malubhang epekto ng matinding init.