Due process sa mahigit 100 Pilipinong inaresto sa China

ni Leonida Bonifacio-Sison @Boses | August 15, 2026

Ingatan ang bawat Pilipinong nagtatrabaho o naninirahan sa ibang bansa, lalo na kapag nasasangkot sila sa isang usaping maaaring makaapekto sa kanilang kalayaan, seguridad at karapatan. Sa likod ng bilang na mahigit 100 Pilipinong iniulat na inaresto sa China ay mga taong may pamilya, pangarap at mga mahal sa buhay na naghihintay ng malinaw na balita.

Kinumpirma ng Department of Foreign Affairs (DFA) na nakikipag-ugnayan ang pamahalaan sa Chinese authorities matapos iulat ng China ang pagkakaaresto sa mahigit 100 Filipinos na umano’y ilegal na nagtatrabaho o naninirahan doon.

Mahalagang kilalanin ang karapatan ng China na ipatupad ang sarili nitong immigration laws. Ngunit kasabay nito, dapat tiyakin na ang mga Pilipinong inaresto ay ligtas, maayos ang kalagayan at nabibigyan ng due process.

Nanawagan ang DFA sa Chinese authorities na pangalagaan ang welfare ng mga Pilipino at agad ipaalam sa Philippine Embassy at mga consulate ang kanilang pagkakaaresto at detention. Ito ay alinsunod sa Vienna Convention on Consular Relations at sa 2013 Philippines-China Consular Agreement.

Nakikipag-ugnayan ngayon ang DFA sa Philippine Embassy sa Beijing at mga Consulate-General upang matukoy ang eksaktong bilang ng mga na-detaine, dahilan ng kanilang pagkakaaresto at mga pangyayari sa likod nito. Tinitingnan din ng ahensya kung nasunod ang nararapat na proseso.

Mas nagiging sensitibo ang usapin dahil sa pahayag ng Presidential Anti-Organized Crime Commission (PAOCC) sa isang Senate hearing. Ayon sa ahensya, sinabi umano ng mga kinatawan ng Chinese Embassy sa kanyang tanggapan na maaaring maaresto ang mga Pilipino sa China kung hindi palalayain ng Pilipinas ang ilang Chinese nationals na naaresto sa isang raid.

Samantala, mariing kinondena ng Department of National Defense ang naturang banta, na tinawag na extortion at blackmail laban sa mga Pilipino.

Sa ganitong sitwasyon, hindi dapat maging numero lamang ang mga Pilipinong sangkot. Bawat isa sa kanila ay may pamilyang maaaring nag-aalala, naghihintay at nangangailangan ng katiyakan mula sa pamahalaan.

Maaaring igalang ang soberanya ng ibang bansa, ngunit hindi ibig sabihin nito na pababayaan ang sariling mamamayan. Kailangang gamitin ng DFA ang lahat ng legal at diplomatic channels upang matiyak ang kanilang kaligtasan, access sa consular assistance at karapatan sa due process.

Hindi sapat na malaman lamang ng pamilya ng mga inaresto na may ginagawa ang pamahalaan. Kailangan nila ng malinaw na impormasyon, regular na update at katiyakang hindi mapapabayaan ang kanilang mga mahal sa buhay.