Mental health at seguridad sa eskwelahan, dapat paigtingan na

ni Bong Go @Bisyo Magserbisyo | June 25, 2026

Nakikiramay ako sa mga pamilya at mahal sa buhay ng mga nasawi at nasugatan sa karumal-dumal na pamamaril sa San Jose National High School sa Tacloban City, Leyte. Bilang isang magulang, napakasakit tanggapin ang ganitong trahedya, lalo na at mga kabataan na mga mag-aaral ang naging biktima.

Ang paaralan dapat ay lugar ng pag-aaral, kapayapaan, at kaligtasan. Hindi dapat pumapasok ang mga bata sa eskwelahan na may takot sa ganitong uri ng panganib. Mas nakakabahala rin ang mga ulat na ang mga suspek mismo ay mga menor de edad.

Sa mga unang ulat, may magkakaibang bilang na lumabas tungkol sa mga nasugatan, kaya ang mahalaga ngayon ay hintayin ang opisyal na resulta ng imbestigasyon. Pero sapat na ang nangyari para seryosohin natin ang tanong kung sapat ba ang kasalukuyang mga batas, regulasyon sa paaralan, at mga mekanismo para protektahan ang ating kabataan.

Bilang Chairperson ng Senate Committee on Youth, tututukan ko ang isyung ito. Kung may dapat ayusin sa mga kasalukuyang batas, katulad ng Republic Act No. 9344 o Juvenile Justice and Welfare Act of 2006, as amended by Republic Act No. 10630, ayusin na natin ngayon. Huwag na nating hintayin na may panibagong trahedya bago kumilos.

Mahalagang malaman kung paano nakuha ang mga baril at paano ito naipasok sa loob ng paaralan. Kung menor-de-edad ang sangkot, mas kailangan nating tingnan ang buong sistema, mula sa seguridad sa paaralan, responsibilidad ng mga nakatatanda, pag-access sa armas, hanggang sa suporta sa mga batang dumadaan sa matinding problema.

Nananawagan ako sa mga kinauukulang ahensya na magsagawa ng agarang at masusing imbestigasyon. Kailangan malaman ang katotohanan. Kailangan din nating iwasan ang pagpapakalat ng hindi kumpirmadong impormasyon habang patuloy pa ang imbestigasyon, dahil maaari lamang itong magdagdag ng takot at kalituhan sa publiko.

May mga haka-haka din na tinitingnan ng mga otoridad ang bullying bilang isa sa posibleng dahilan sa likod ng insidente. Kung totoo man ito, hindi ito dapat gawing dahilan para bigyang-katwiran ang karahasan. Pero dapat itong magsilbing babala na maraming kabataan ang maaaring may pinagdadaanan na hindi agad nakikita ng mga magulang, guro, kaklase, at komunidad.

Dito pumapasok ang pangangailangan para sa mas malakas na suporta sa mental health. Bilang health reforms crusader, bago pa man ang trahedyang ito, matagal ko nang isinusulong na dapat may mas accessible na tulong para sa mga kabataan na dumadaan sa matinding lungkot, trauma, takot, galit, o iba pang suliranin. Hindi sapat na hintayin nating lumala ang sitwasyon bago may umalalay.

Kaya isa tayo sa nagsulong ng RA 12080 o ang Basic Education Mental Health and Well-Being Promotion Act para magkaroong mental health support sa mga basic educational institutions. Isinulong ko rin ang Senate Bill No. 176, na naglalayong magtatag ng Mental Health Offices sa lahat ng public higher education institutions sa bansa. Layunin nitong magkaroon ng libreng counseling services, trained mental health professionals, at 24/7 mental health hotlines para sa mga estudyante.

Bagama’t nangyari ang pamamaril sa isang high school, pareho ang mensahe. Kailangan nating palakasin ang support system para sa kabataan sa lahat ng antas ng edukasyon. Dapat mas madaling makalapit ang estudyante sa taong makikinig, gagabay, at tutulong bago pa mauwi sa pananakit sa sarili o sa kapwa.

Nananatiling bukas ang aking tanggapan upang makatulong sa mga magulang at kabataang apektado ng insidente, sa abot ng aking makakaya.

Samantala, noong Hunyo 19, personal tayong nag-abot ng dagdag na tulong para sa 202 nasunugan sa Caloocan City na patuloy na bumabangon. Nakatanggap din sila ng tulong mula sa national government, sa malapit na pakikipag-ugnayan sa ating tanggapan, upang makabili ng housing materials para muling maitayo ang kanilang mga tahanan.

Bilang Chairperson ng Senate Committee on Sports, personal din tayong dumalo sa 5th Philippine Sports Hall of Fame Enrichment Ceremony ng Philippine Sports Commission noong Hunyo 20, na ginanap sa Rizal Sports Complex. Patuloy nating isinusulong ang mas malaking suporta para sa sports programs, youth development, nation-building, at healthy lifestyle. Patuloy din nating hinihikayat ang kabataang Pilipino na pumasok sa sports, umiwas sa droga, at panatilihing malusog at malakas ang katawan.

Bilang Vice Chairperson naman ng Senate Committee on Health, naimbitahan ako upang dumalo sa Philippine Medical Association of Davao del Norte Medical Practitioners Society, Inc. and the Davao de Oro Medical Society 59th Joint Induction and Turnover Ceremony sa Tagum City, Davao del Norte. Congratulations po sa mga bagong officers!

Samantala, noong nakaraang linggo, nagpaabot din ng tulong ang ating team sa iba’t ibang kababayan nating nangangailangan, kabilang ang agarang pag-alalay sa mga nasunugan sa Brgy. San Dionisio at Brgy. Moonwalk sa Parañaque City.

Sa Davao Occidental, tinulungan din ang mga biktima ng lindol mula sa mga bayan ng Sta. Maria, Malita, Don Marcelino, Jose Abad Santos, at Sarangani sa Balut Island. Bukod dito, naabutan din ng tulong ang mga apektadong residente mula sa Maasim at Malungon sa Sarangani Province, at Koronadal City sa South Cotabato.

Nagpaabot din ng tulong ang ating team sa mga indigent sa Sta. Maria, Romblon, at Pasig City.

Bilang inyong Mr. Malasakit, anumang pagsubok ang ating haharapin, patuloy akong magseserbisyo sa inyong lahat dahil bisyo ko na ang magserbisyo at naniniwala ako na ang serbisyo sa tao ay serbisyo sa Diyos.

---

Kung mayroon kayong nais idulog o ipaabot sa inyong abang lingkod, maaari kayong sumulat sa BISYO MAGSERBISYO ni Bong Go, BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa bisyo.magserbisyoo@gmail.com.

Paalala lamang na sana ay isama ninyo sa inyong mga liham ang inyong contact number upang mas madali namin kayong mapaglingkuran.