Kapwa magmamana ang lehitimo at kinilalang hindi lehitimong anak

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Magtanong Kay Attorney | September 21, 2020

Dear Chief Acosta,

Ako ay nag-iisang lehitimong anak ng aking mga magulang, ngunit mayroon akong isang kapatid sa labas na itinuring ko na ring parang buo kong kapatid sapagkat siya ay kinilala ng aking ama mula pa nang siya ay ipanganak. Namatay ang aming ama noong nakaraang taon at ngayon pa lamang namin aayusin ang mga naiwang ari-arian ng ang aming ama. Nais kong malaman kung pantay ba ang aming hatian? Walang naiwan na huling habilin ang aming ama. – Nica

Dear Nica,

Sa pangkalahatan, kapwa magmamana ang lehitimo at hindi lehitimong anak mula sa kanilang namayapang magulang sapagkat kapwa silang kinikilala bilang compulsory heirs ng namayapa. Nakasaad sa Article 887 ng ating New Civil Code ang sumusunod:

“The following are compulsory heirs:
(1) Legitimate children and descendants, with respect to their legitimate parents and ascendants;
(2) x x x
(3) x x x
(4) Acknowledged natural children, and natural children by legal fiction;
(5) Other illegitimate children referred to in Article 287.”

Gayunman, nais naming bigyang-diin na mayroong inilaan ang ating mga batas kaugnay sa mana na mapupunta sa mga nasabing anak. Alinsunod pa rin sa ating New Civil Code:

“Art. 983. If illegitimate children survive with legitimate children, the shares of the former shall be in the proportions prescribed by Article 895.
“Art. 895. The legitime of each of the acknowledged natural children and each of the natural children by legal fiction shall consist of one-half of the legitime of each of the legitimate children or descendants.
x x x
The legitime of the illegitimate children shall be taken from the portion of the estate at the free disposal of the testator, provided that in no case shall the total legitime of such illegitimate children exceed that free portion, x x x”

Nakasaad din sa Section 1 ng Republic Act (R.A.) No. 9255, na nag-amyenda sa Article 176 ng ating Family Code, ang sumusunod:

“Illegitimate children shall use the surname and shall be under the parental authority of their mother, and shall be entitled to support in conformity with this Code. However, illegitimate children may use the surname of their father if their filiation has been expressly recognized by the father through the record of birth appearing in the civil register, or when an admission in a public document or private handwritten instrument is made by the father. x x x The legitime of each illegitimate child shall consist of one-half of the legitime of a legitimate child.” (Binigyang-diin)

Sapagkat walang naiwang huling habilin ang inyong ama ay kinakailangan sundin ang hatian na nakasaad sa ilalim ng mga nabanggit na probisyon ng batas na kung saan bagama’t kapwa kayo magmamana sa inyong ama ay kalahati ng iyong mamanahin ang siyang mamanahin ng iyong kapatid at ito ay manggagaling sa free portion ng estate ng inyong ama.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay.

Maraming salamat sa inyong patuloy na pagtitiwala.