Epekto ng pagsadsad ng piso kontra dolyar, ipaliwanag at tugunan

ni Leonida Bonifacio-Sison @Boses | October 29, 2026

Nakakabahala ang patuloy na paghina ng piso laban sa dolyar dahil hindi lamang ito usapin ng palitan ng pera, kundi dagdag na pasanin sa bawat pamilyang Pilipinong pilit pinagkakasya ang kita sa araw-araw. 

Sa tuwing tumataas ang halaga ng dolyar, nanganganib ding tumaas ang gastos sa pag-aangkat ng langis at iba pang produkto, na maaaring magbunga ng mas mahal na pamasahe, pagkain at pangunahing pangangailangan. 

Sa ganitong sitwasyon, hindi sapat na sabihan lamang ang publiko na huwag mag-alala. Kailangan ng mga hakbang na mararamdaman mismo ng taumbayan.

Umabot sa panibagong makasaysayang paghina ang piso matapos lumagpas sa P64 kada dolyar. Bumagsak ito sa intraday low na P64.18 - $1, na mas mahina sa naitalang P64.17 - $1 noong pagsasara ng kalakalan noong nakaraang araw. Kabilang sa mga iniuugnay na dahilan ang patuloy na pagtaas ng pandaigdigang presyo ng krudo bunsod ng krisis sa Gitnang Silangan, gayundin ang paglakas ng dolyar.

Tiniyak ng pamahalaan na patuloy nitong gagamitin ang mga magagamit na hakbang upang suportahan ang piso. Ayon din sa pahayag nito, nananatiling sapat ang reserbang panlabas ng bansa na maaaring gamitin sa pagtatanggol sa halaga ng lokal na salapi. Gayunman, mahalagang maipaliwanag nang malinaw sa publiko kung anong mga hakbang ang isinasagawa, paano ito makatutulong, at ano ang maaaring maging epekto sa ekonomiya.

Hindi rin dapat balewalain ang pangakong tugunan ang pagtaas ng presyo ng pagkain. Aminado ang pamahalaan na malaking bahagi ng implasyon ay nagmumula sa panig ng suplay, kaya hindi sapat ang mga hakbang sa pananalapi lamang. Kung limitado ang suplay o mataas ang gastos sa produksyon at transportasyon, patuloy na mahihirapan ang mga mamimili. Kailangang palakasin ang produksyon ng lokal na pagkain, tiyakin ang maayos na distribusyon at pigilan ang hindi makatarungang pagtaas ng presyo.

Ayon sa isang ekonomista mula sa pribadong sektor, maaaring palakihin ng mahinang piso ang bayarin ng bansa sa inaangkat na langis at palalimin ang kakulangan sa kalakalan, kasalukuyang account at balanse ng mga pagbabayad. Kapag lumaki ang mga gastusing ito, maaaring madagdagan ang pressure sa ekonomiya at sa kabuhayan ng mamamayan.

Hindi dapat masukat ang pagtugon ng pamahalaan sa dami ng pangakong binitawan, kundi sa aktuwal na ginhawang mararamdaman ng mga pamilya. Ang pagpapatatag sa piso ay mahalaga, subalit dapat sabayan ito ng konkretong solusyon sa pagtaas ng presyo ng pagkain, langis at pamasahe. Hindi kontrolado ng bansa ang lahat ng pangyayari sa pandaigdigang merkado, pero may magagawa ito upang mabawasan ang epekto sa mamamayan.

Sa panahong manipis na ang kakayahan ng maraming pamilya na pagkasyahin ang kanilang kita, ang tunay na katiyakan ay hindi lamang pananalitang huwag mataranta, kundi mga hakbang na magpapanatiling abot-kaya ang mga pangunahing pangangailangan.