Ang mga bata at ang giyera

ni Fr. Robert Reyes @Kapaayapaan / Patakbo-takbo | April 25, 2026

May kapangyarihan ba ang mga bata sa harap ng malalakas at maaangas na tinig ng mga makapangyarihang nakatatanda? Nasaan sila sa mundong ginugulo ng mga pinunong hindi nag-aatubiling gumamit ng dahas upang igiit ang kanilang mithiin?

Sa mga lugar na hindi pa naaabot ng digmaan, patuloy ang masaya at malayang tinig ng mga batang naglalaro, nag-aaral, kumakain, at natutulog sa piling ng kanilang pamilya.

Ngunit iba ang kalagayan sa mga lugar na nilalamon ng giyera—lalo na sa Gitnang Silangan, kung saan patuloy ang karahasan na pinaiigting ng mga desisyon ng makapangyarihang lider.

Ilang tahanan, ospital, paaralan, kalsada, at tulay na ang nawasak? Ilang sibilyan ang napilitang lumikas at maging dayuhan sa sarili nilang bayan? Habang nagpapatuloy ang mga digmaan sa iba’t ibang panig ng mundo—sa Gitnang Silangan, Ukraine, at iba pang lugar sa Africa, Asia, at Amerika Latina—lalong tumitindi ang kaguluhan.

Napakataas ng kabayarang dulot ng giyera. Ngunit paano mababayaran ang mga buhay na nawala—lalo na ng mga matatanda at batang walang kakayahang tumakas? Libu-libong inosente na ang nasawi dahil sa mga digmaang pinalalala ng matitigas ang pusong pinuno.

Sa gitna ng lahat ng ito, nasaan ang mga bata? Nariyan sila—sa gitna ng panganib—naglalaro, nagtatawanan, at umaasa. Ginagawa ng kanilang mga magulang ang lahat upang mailayo sila sa kapahamakan, umaasang matatapos din ang karahasang ito.

Samantala, sa ating bansa, abala ang marami sa bangayan sa pulitika. Maingay ang social media sa magkabilang panig, na tila isang teleseryeng sinusubaybayan ng lahat. Sa gitna ng ganitong kaguluhan—lokal man o pandaigdig—paano natin haharapin ang bigat ng mga hamon?

Sa gitna ng ingay at ligalig, may isang simpleng pangyayari na nagbigay-liwanag. Isang liham ang dumating sa aming parokya, kalakip ang isang libong papel na tagak. Ito ay mula sa isang 13-anyos na batang lalaki na nagsabing na-inspire siya sa isang homiliya noong Simbang Gabi na may temang pag-asa.

Ibinahagi noon ang kuwento ni Sadako Sasaki—isang batang nakaligtas sa pambobomba sa Hiroshima ngunit kalaunan ay nagkasakit ng leukemia. Sa kabila nito, patuloy siyang gumawa ng mga papel na tagak, naniniwala na ang paggawa ng isang libo nito ay magbibigay ng katuparan sa kanyang hiling na gumaling. Bagama’t siya ay pumanaw, naging simbolo ang kanyang kuwento ng pag-asa at katatagan.

Ginawa rin ito ng batang parokyano—nangarap siyang maging kampeon sa chess sa kanyang paaralan. At nagkatotoo ang kanyang pangarap. Tinapos niya ang paggawa ng isang libong papel na tagak at inialay ito bilang pasasalamat.

Mula rito, nahikayat ang iba pang mga bata. Noong ika-21 ng Abril, mahigit limampung bata ang sama-samang gumawa ng isang libong papel na tagak bilang alay para sa kapayapaan ng mundo.

Simple ang kanilang ginawa, ngunit makapangyarihan ang mensahe. Isang libong papel na tagak—isang libong panalangin.

Sa mundong puno ng ingay, dahas, at kaguluhan, ang tinig ng mga bata—wagas, tapat, at puno ng pag-asa—ang maaaring maging pinakamakapangyarihan.

“Atin pong dinggin: itigil na ang giyera. Ibalik ang kapayapaan.”