Ang karapatan sa isang pamilya: Ang benepisyo at tulong na dulot ng Domestic Administrative Adoption

Law of 2022

ni Atty. Persida Rueda-Acosta - @Magtanong Kay Attorney | May 29, 2022

Marami sa ating mga kababayan ang nagsasabi na ang pormal na pag-aampon diumano ay para lamang sa mga mayayaman o sa mga may kakayahang makapagbayad sa isang abogado.

Sa katunayan, hindi naman ito mahirap intindihin sapagkat bukod sa nasabing kadahilanan, tunay na isang malaking dagok para sa ilan nating mga kababayan ang malaman pa lamang na kailangan pang padaanin ang pag-aampon sa korte.

Kaya naman maituturing na pagtugon sa pangangailangan ng panahon ang kamakailan lamang na pagsasabatas ng Republic Act (R. A.) No. 11642 o mas kilala sa tawag na “Domestic Administrative Adoption and Alternative Child Care Act of 2022,” na siyang naging sagot at solusyon sa mga nabanggit na pagsubok sa legal na proseso ng pag-aampon.

Layunin ng batas na ito na mas maprotektahan at mapangalagaan ang kapakanan ng mga bata at mas lubos na mapaigting ang bawat pamilyang Pilipino sa pamamagitan ng pagpapadali at pagpapasimple ng proseso ng pag-aampon.

Ayon sa nabanggit na batas, ang isang bata na idineklarang “child available for adoption,” at makaraan ang tinatawag na “Supervised Trial Custody” sa mga angkop na sitwasyon, ay maaari nang ipetisyon para sa administratibong proseso ng pag-aampon. Alinsunod sa Seksyon 30 at 31 ng nasabing batas, ang petisyon mula sa mga “Prospective Adoptive Parent/s (PAP)” o mag-aampon ay dapat mailahad ang mga sumusunod:

a) Ang PAP o mag-aampon ay isang Filipino citizen na may edad na hindi bababa sa dalawampu't limang (25) taong gulang;

b) Mayroong buong sibil na kapasidad at mga legal na karapatan;

c) Mayroong mabuting moral na katangian at hindi nahatulan ng anumang krimen na may kinalaman sa moral turpitude;

d) Mayroong emosyonal at sikolohikal na kakayahang mag-alaga ng isang bata;

e) Mas matanda nang hindi bababa sa labing-anim na taon (16) kaysa sa batang inampon, maliban na lamang kung ang PAP o mag-aampon ay ang:

1. Biyolohikal na magulang ng inampon; o

2. Asawa ng magulang ng ampon;

f) At panghuli, ay nasa posisyon upang suportahan at pangalagaan ang mga bata matapos sumailalaim sa mga tinatawag na pre-adoption services. (Seksyon 21 at 30 ng R.A. No. 11642)

Ang nasabing petisyon ay ginagawa sa pamamagitan ng isang affidavit o sinumpaang salaysay — kalakip ang mga dokumento na sumusuporta sa mga alegasyon sa petisyon. (Paki tingnan ang Seksyon 24 at 30, R.A. No. 11642.) Dahil dito, kapansin-pansin na sadyang mas pinasimple ng bagong batas ang pag-aampon sapagkat bukod sa administratibo ang prosesong ito, may mandato din ang National Authority for Child Care (NACC) na bumalangkas at gumawa ng opisyal, uniporme, at karaniwan na form para sa mga kinakailangan na dokumentong magbibigay suporta sa petisyon.

Ang petisyon ay isinusumite ng PAP sa Regional Alternative Child Care Office (RACCO) na nakasasakop sa lungsod o munisipalidad kung saan nakatira ang PAP o mag-aampon. (Paki tingnan ang Seksyon 31 ng R.A. No. 11642.) Matapos makumpleto ang mga nabanggit at maisumite ang petisyon, ang Deputy Director for Services ng NACC ay kinakailangang maglabas ng desisyon sa loob lamang ng animnapung araw (60) mula sa pagtanggap ng rekomendasyon ng RACCO sa petisyon.

Ang batas na ito ay hindi lamang mas pinasimple ang proseso ng adoption, kundi mas pinabilis din dahil sa pagkakaroon nito ng tinatawag na – “out of court at localized character of adoption.” Sa katunayan, para sa mga mahihirap o indigent nating kababayan, itinalaga rin ng batas na ito ang ating ahensiya, ang Public Attorney’s Office (PAO) na magbigay ng tulong legal tulad ng pagnonotaryo ng mga sinumpaang salaysay o affidavit kaugnay sa petisyon. (Seksyon 40 ng R.A. No. 11642).

Bukod sa mga nabanggit, nararapat din mabigyan ng atensiyon ang mga sumusunod na probisyon ng R. A. No. 11642:

a) Paghihikayat sa mga aktibidad na may temang adoption;

b) Pagkakaroon ng mandatory disclosure ng adoption sa inampon bago pa nito maabot ang edad na labing-tatlong (13) taon gulang (Paki tingnan ang Seksyon 19 ng R.A. No. 11642)

c) Pagkakaloob ng paid paternity at maternity leave benefits sa mga nag-ampon na magulang (Seksyon 36 ng R.A. No. 11642)

d) Pagkakaroon ng post-adoption services upang mas maunawaan at masubaybayan ang bagong pamilya; at

e) Ang pagpapataw ng kaparusahan sa mga diskriminasyon na may kaugnayan sa pag-aampon o adoption. (Seksyon 54 ng R.A. No. 11642)

Sa kabuuan, ating makikita na ang bagong batas na ito ay hindi lamang tumugon sa proseso ng adoption, at bagkus, maging ang mga pangangailangan ng nag-aampon at ng mga bata — bago at matapos ang proseso ng adoption.

Kaya naman sa tulong ng mas pinadali at pinasimpleng proseso ng adoption, ang karapatan sa isang buo at mapagkalingang pamilya — na sadyang sumasalamin sa bawat pamilyang Pilipino ay tunay na mas napagtibay. Samakatuwid, ang bagong bukas ay mas abot-kamay na sa pamamagitan ng pagpapalakas at pagkilala sa mga karapatan ng bawat bata at taong nagnanais na maging magulang.