5 magkakapatid na naturukan ng Dengvaxia, 13- anyos na lalaki, binawian ng buhay

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Daing mula sa hukay | April 21, 2023

Ang Araw ng mga Puso ay karaniwang ipinagdiriwang ng mga taong nagmamahalan. Bukod sa mga magsing-irog, magkakaibigan, kasama rin dito at maaaring nangunguna pa ang pamilya. Ngunit paano kung bago sumapit ang araw na ito ay may pumanaw na miyembro sa isang pamilya? Naranasan ng pamilyang Castillo ng Las Piñas ang malagasan ng mahal sa buhay na si Rhenzyl Castillo, noong Pebrero 13, 2020.

Ibinahagi ng magulang ni Rhenzyl na sina G. Arnel at Gng. Mary Anne ang kanilang salaysay,

“Napakasakit ng dagliang pagpanaw ng aming anak. Siya ay malusog at maliksing bata. Mahilig siyang maglaro ng basketball at kumanta. Madalas siyang naglalakad papunta sa kanyang paaralan at pauwi sa bahay habang bitbit niya ang kanyang mga gamit sa paaralan.

Mga limang kilometro rin ang layo ng kanyang nilalakad sa tuwing siya ay pumapasok sa eskuwelahan. Kumpleto rin ang bakuna na aming naibigay kay Rhenzyl kaya kampante kaming malusog siya.”

Si Rhenzyl, 13, ang ika-153 sa mga naturukan ng Dengvaxia na under Clinical Trial Phase 3 (WHO, Peter Smith) at nakaranas ng sintomas na kasama sa common pattern of four serious adverse effects (anaphylactic allergic reaction, viscerotropism (pamamaga, paglaki at pagdurugo ng laman-loob), neurotropism (pamamaga at pagdurugo ng utak), and increase in severity of dengue disease) na sumasang-ayon sa Sanofi Declaration of Four (4) Identified and Expected Risks in its Submission for Authorization sa Food and Drug Administration (FDA) {22 Disyembre 2015}. Siya ay sumailalim sa forensic examination ng PAO Forensic Team, pagkatapos na hilingin ito ng kanyang mga magulang. Ayon sa kanyang Certificate of Death, ang sanhi ng kanyang pagpanaw ay Cardiogenic Shock (Immediate Cause); Rheumatic Heart Disease in Failure (Antecedent Cause). Si Rhenzyl ay isang beses naturukan ng Dengvaxia noong Oktubre 23, 2017 sa lugar nila noon sa Las Piñas.

Kaugnay nito, sabi nina G. at Gng. Castillo, “Naunang nabakunahan ng Dengvaxia ang aming anak na sina Abigail Maureen sa kanilang paaralan sa Las Piñas East National High School, at Rhainiel sa kanyang paaralan sa Talon Elementary School, Las Piñas. Sumunod namang nabakunahan nang magkasabay sina Rhenzyl at kanyang mga kapatid na sina Arianne Mitch at Rhainzther sa aming health center. Sa parehong pagkakataon ay hindi kami kasamang mag-asawa noong naturukan silang limang magkakapatid.”

Noong taong 2017 hanggang 2018, narito ang ilan sa mga nangyari kay Rhenzyl:

• Nobyembre 2017, unang linggo - Matapos siyang mabakunahan ng Dengvaxia, nagkaroon siya ng mataas na lagnat. Hirap din siyang huminga, hirap sa pagtulog at nakaupo na lamang siya. Dinala siya sa isang health center kung nasaan ang medical records niya. Sinabihan sila ng doktor na ipa-x-ray siya, at ‘yun naman ang kanilang ginawa. Base sa resulta ng nasabing x-ray, si Rhenzyl ay may pneumonia. Siya ay isinailalim sa dalawang linggong gamutan.

• Disyembre 25 at 29 - Uminda siya ng pananakit ng tiyan. Mas ramdam pa ang sakit ng kanyang tiyan sa tuwing hinahawakan ito. Nagtagal ang pananakit ng kanyang tiyan hanggang Disyembre 29, 2017.

• 
  

• Enero 2018, unang linggo - Namamanas at naninilaw na ang kanyang mukha at paa. Naninilaw din ang kanyang mga mata. Dinala siya agad sa isang health center at isinailalim sa laboratory tests, at nalaman na may Hepatitis siya.

• 
  

• Enero 12 at 15 - Dinala si Rhenzyl sa isang ospital sa Manila upang ipakita ang resulta ng kanyang laboratory tests. Habang sinusuri siya ng doktor, hirap siya sa paghinga, kaya sinabihan sila na kailangan siyang i-confine. Habang siya ay naka-confine, isinailalim siya sa iba’t ibang pagsusuri tulad ng ECG, x- ray, blood test, atbp. Dahil dito, nalamang may sakit siya sa puso.

• Enero 15 - Lumabas siya sa nasabing ospital.

Pagdating ng taong 2020, narito ang matinding pinagdaanan ni Rhenzyl hanggang sa bawian siya ng buhay, noong Pebrero 13, 2020:

• Pebrero 8 - Hirap siyang makatulog at masakit ang kanyang dibdib.

• Pebrero 9 - Nagkalagnat na si Rhenzyl.

• Pebrero 10 at 12 - Dinala siya sa isangpagamutan sa Las Piñas City. Ayon sa sumuri sa kanya, kailangan siyang ma-confine dahil nahihirapan siyang huminga. Dahil walang bakanteng kuwarto, ipina-confine siya sa ibang ospital. Sa emergency room muna siya nanatili, at isinailalim sa iba’t ibang pagsusuri. Namumutla na si Rhenzyl at naka-oxygen. Hindi nagbago ang kalagayan niya sa mga sumunod na araw.

• Pebrero 12 - Inilipat siya sa ward section, habang namumutla at hirap pa rin sa paghinga.

• Pebrero 13 - Pagsapit ng alas-3:00 ng madaling-araw, nagligalig at labis ang pagpapawis kahit malamig ang buong katawan niya. Mababa rin ang lebel ng kanyang sugar at pulse rate, at ipinasok na siya sa ICU hanggang sa naging kritikal na ang kondisyon niya. Pagsapit ng alas-9:00 ng umaga, tuluyan na siyang pumanaw.

Labis ang pagdadalamhating nararamdaman ng pamilyang Castillo sa pagpanaw ni Rhenzyl, at labis ang pag-aalala sa apat pa nilang anak na naturukan din ng nasabing bakuna. Anila:

“Naging pabaya ang mga taong gumawa ng pagbabakuna ng Dengvaxia. Kami ay napagkaitan ng pagkakataon na malaman kung ano ang puwedeng maging epekto ng nasabing bakuna sa kalusugan ng aming anak. Hindi nila ipinaliwanag ito sa amin.

Naturukan ng Dengvaxia ang aming anak na walang paunang pahintulot sa amin. Kung nasabihan lamang sana kami na puwede itong makasama sa kalusugan ng aming anak at magiging sanhi pa ng kanyang dagliang pagpanaw, malamang ay hindi siya nabakunahan ng Dengvaxia.

Labis din ang aming pag-aalala ngayon para sa aming apat pang anak na nabakunahan ng Dengvaxia. Dahil dito, nais naming mapanagot ang mga taong mayroong kinalaman sa pagpapalaganap ng Dengvaxia vaccine nang walang pag-iingat at tamang pag-aaral.”

Wala sa bilang ng nasawi ang lalim at sakit ng pagdadalamhati. Ang kamatayan ng isa ay hindi dapat ikumpara ang bigat sa pagkawala ng marami. Ang kamatayan ng kahit anumang bilang ay laging may hapdi at bigat na hatid sa dibdib. Gayunman, sa mga pamilya na higit sa isa ang naturukan ng Dengvaxia, namatay man o survivor, hindi maitatangi ang labis na alalahanin at tila wala nang katapusang kalbaryo sa kanilang mga buhay.

Dahil dito, ang aming Tanggapan at PAO Forensic Laboratory Division na kanilang nilapitan ay nagkakaloob ng patas at walang diskriminasyon na paglilingkod, sinuman o anumang bilang ang pinag-uusapan, parehong katarungan ang nararapat na matamo sa hukuman.

Ito ay isang pangako na aming tutuparin hanggang sa dulo ng labang ito. Mananalig kami na makakamit namin ang katarungang para sa pamilyang Castillo at iba pang mga bata na naging biktima ng Dengvaxia.