top of page
Search

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Daing mula sa hukay | Feb. 7, 2026



ISSUE #383


Sa isang hapon sa liblib na bahagi ng Brgy. Daraga, Placer, Masbate, hindi lamang katahimikan ng kanayunan ang nabasag, kundi ang patuloy na paghahanap ng pamayanan sa katiyakan ng hustisya. 


Noong Hulyo 5, 2020, dalawang lalaki, na sa ulat ng pulisya ay kalauna’y kikilalanin at itatago sa mga pangalang “Brice” at “Enry,” ang nasawi sa sunud-sunod na putok ng baril. 


Sa loob ng ilang minuto, ang lugar ay naging tagpuan ng takot, hinala, at paratang na hahantong sa kasong double murder na susubukin ang hangganan ng ebidensyang kriminal.


Sa kasong People of the Philippines v. Naraja (Criminal Case No. 3571-21), ika-8 ng Mayo 2025, na dininig ng Regional Trial Court, Branch 49, Cataingan, Masbate, sinuri ng hukuman kung napatunayan ba ng tagausig, nang lampas sa makatuwirang pagdududa, ang pananagutan ng akusado sa krimeng Double Murder.


Ayon sa impormasyon, bandang alas-5:10 ng hapon noong Hulyo 5, 2020, sa Brgy. Daraga, Placer, Masbate, ang akusadong itago na lamang natin sa pangalang alyas “Pogi,” kasama ang isang kasabwat na si alyas “Pekas,” na nananatiling at large, at umano’y nagsabwatan nang may malinaw na intensyong pumatay at pinaputukan sina Brice at Enry gamit ang mga baril. Dahil sa mga tama ng bala sa iba’t ibang bahagi ng kanilang katawan, agad na nasawi ang mga biktima. 


Ang krimen ay sinasabing pinatitingkad ng mga kuwalipikadong sirkumstansya ng treachery at evident premeditation, kaya’t isinampa ang kasong double murder laban sa mga akusado.


Si “Pogi” ay naaresto makalipas ang halos tatlong taon mula nang naganap ang insidente at sa kanyang arraignment ay mariing tumanggi sa paratang at nag-plead ng not guilty, dahilan upang magsimula ang paglilitis.


Sa panig ng tagausig, iniharap bilang mga saksi sina PSSG Landas, Elmo, at Dr. Blanco.

Isinalaysay ni PSSG Landas, isang intelligence operative ng pulisya, na matapos ang insidente ay nagsagawa sila ng imbestigasyon batay sa impormasyong natanggap nila mula sa isang confidential informant. 


Ayon sa impormasyong ito, may mga motorsiklong nakitang dumaan sa lugar bago ang pamamaril, at isa umano sa mga sakay ay kinilalang si “Pogi,” kasama si “Pekas”. 


Dagdag pa, lumitaw sa imbestigasyon na ang mga biktima ay kilalang tagasuporta ng isang opisyal ng barangay na hayagang tumutol sa presensya ng isang armadong grupo sa lugar, dahilan upang umusbong ang hinalang politikal ang motibo ng krimen.

Ang sentro ng kaso ng tagausig ay ang testimonya ni Elmo, na nagsabing siya ang nakasaksi mismo sa pamamaril. 


Ayon sa kanyang salaysay, sinusundan nila ng kanyang kasama ang mga biktima nang biglang harangin ng isang motorsiklo. Ipinahayag niyang tinutukan ng baril ang mga biktima, pinababa ang mga ito, at matapos ang maikling palitan ay pinaputukan sila. Iginiit niyang nakita niya si “Pekas” na bumaril kay Enry, at si “Pogi” naman ang bumaril kay Brice habang ito ay nasa lupa na.


Samantala, pinatunayan ni Dr. Blanco, ang nagsagawa ng post-mortem examination, na ang mga biktima ay nagtamo ng maraming tama ng bala sa mahahalagang bahagi ng katawan gaya ng dibdib at baga. 


Ayon sa kanya, ang mga sugat ay agarang nakamamatay at batay sa posisyon ng mga tama, malamang na ang mga biktima ay binaril mula sa likuran.


Sa panig ng depensa, mariing itinanggi ni “Pogi” ang lahat ng paratang laban sa kanya. 

Ayon sa kanyang salaysay, noong oras ng insidente ay nasa kanilang bahay siya sa Brgy. Malatawan, kasama ang kanyang asawa at mga anak. Bagama’t inamin niyang kilala niya ang mga biktima at pamilyar siya sa lugar ng pinangyarihan, iginiit niyang wala siyang anumang kinalaman sa pamamaril at nalaman lamang niya ang insidente nang mabalitaan ang kasong isinampa laban sa kanya.


Sa buong paglilitis, si “Pogi” ay tinulungan at kinatawan ng Manananggol Pambayan na si  Atty. Marlon T. Cañares, na masusing sumuri sa ebidensya ng tagausig at mariing iginiit ang presumption of innocence na itinatadhana ng Saligang Batas.


Matapos ang paglilitis, ibinaba ng hukuman ang desisyon. Dito, binalikan ng hukuman ang Article 248 ng Revised Penal Code (RPC), na nagsasaad na ang murder ay nagaganap kapag ang isang tao ay pinatay at ang pagpatay ay sinamahan ng alinman sa mga kuwalipikadong sirkumstansya, gaya ng treachery o evident premeditation. 


Ayon sa matagal nang itinatag na jurisprudence, upang magtagumpay ang isang kaso ng murder, kinakailangang patunayan ng tagausig ang mga sumusunod: (1) na may napatay; (2) na ang akusado ang pumatay; at (3) na ang pagpatay ay sinamahan ng alinman sa mga sirkumstansyang nakasaad sa Article 248 ng RPC (People v. Casemiro, G.R. No. 231122, 16 January 2019, sa panulat ni Kagalang-galang na Kasamang Mahistrado Mariano C. Del Castillo).


Hindi ikinaila ng hukuman na napatunayan ang unang elemento—ang pagkamatay nina Brice at Enry. Gayunman, ang masusing pagsusuri ay nakatuon sa ikalawang elemento: kung si “Pogi” nga ba ang may kagagawan ng krimen.


Sa masusing pagtalakay, binigyang-diin ng hukuman na ang kaso ng tagausig ay halos lubos na nakasalalay sa pagkakakilanlan ng akusado ng nag-iisang saksi, si Elmo. Dahil dito, kinakailangang ang kanyang salaysay ay hindi lamang malinaw kundi kaayon din ng karaniwang karanasan at asal ng tao.


Isinalin at binigyang-diin ng hukuman na kung totoo ngang nandu’n si Elmo at ang kanyang kasama sa oras ng pamamaril, hindi makatuwiran, ayon sa lohika at karanasan ng tao, na basta na lamang sila balewalain ng mga salarin at hayaang makaalis, gayung sila ay malinaw na posibleng mga saksi. 


Dagdag pa rito, ang ulat sa police blotter na isinampa matapos ang insidente ay hindi agad binanggit ang mga pangalan ng mga salarin, isang pangyayaring taliwas sa likas na kilos ng isang taong tunay na nakasaksi sa isang mabigat na krimen.


Ipinaliwanag din ng hukuman na ang kredibilidad ng ebidensya ay hindi lamang sinusukat sa kung sino ang nagbigay nito, kundi kung ang nilalaman nito ay kapani-paniwala batay sa karaniwang karanasan ng sangkatauhan. 


Sa kasong ito, ang mga puwang at hindi pagkakatugma sa salaysay ng nag-iisang saksi ay nagdulot ng makatuwirang pagdududa sa isipan ng hukuman.


Binigyang-diin pa na bagama’t ang alibi ay karaniwang itinuturing na mahinang depensa, ang kahinaang ito ay hindi maaaring magsilbing pamalit sa tungkulin ng tagausig na patunayan ang pagkakasala ng akusado nang may moral na katiyakan. Ang tagausig ay dapat umasa sa lakas ng sarili nitong ebidensya, hindi sa inaakalang kahinaan ng depensa.


Sa huli, nabigo ang tagausig na mapawi ang presumption of innocence na pinanghahawakan ng akusado. Dahil sa kabiguang patunayan ang pagkakasala ni “Pogi” nang lampas sa makatuwirang pagdududa, siya ay pinawalang-sala. 

Ang kaso laban kay “Pekas” ay iniutos na i-archive, at isang Alias Warrant of Arrest ang


inilabas para sa kanyang pagkakadakip.

Sa katahimikan ng hatol, nananatili ang bigat ng dalawang buhay na nawala. Ngunit sa mata ng batas, ang hustisya ay hindi maaaring itindig sa hinala, galit, o salaysay na hindi tumatag sa pagsubok ng katuwiran. Ang hinala, gaano man kabigat ay hindi kailanman kapalit ng patunay.


Sa sistemang pangkatarungang kriminal, hindi sapat na may namatay, kailangang matiyak, nang may moral na katiyakan, kung sino ang may pananagutan. Kapag ang ebidensya ay nabalot ng pagdududa, ang batas ay walang ibang landas kundi ang pairalin ang kalayaan. Sapagkat sa huli, ang katarungan ay hindi nasusukat sa dami ng paratang, kundi sa tibay ng patunay. Malinaw na ang tibay ng patunay ay mahalagang pundasyon ng katarungan – katarungan na siyang idinadaing ng mga nasa hukay at kanilang pinakahihintay.


 
 

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Daing mula sa hukay | Feb. 2, 2026



ISSUE #382


Ang kasong kriminal na aming ibabahagi sa araw na ito, na merong pamagat na People of the Philippines vs. Arlene Diazon Sapico (Criminal Case No. 3484, July 31, 2024), ay isang nakalulungkot na kuwento ng isang pamilya na binuwag ng krimen, at ang mga balakid sa pagkamit ng biktima ng karampatang hustisya. Sama-sama nating tunghayan ang kuwento na ito.


Isang malagim na krimen ang naganap sa tahanan sa Nasugbu, Batangas nina Joseph at Arlene, bandang ala-1:00 ng hatinggabi noong ika-27 ng Pebrero 2015. 


Batay sa Paratang na inihain sa Regional Trial Court ng Nasugbu, Batangas (RTC Nasugbu, Batangas) para sa krimen na murder, sinalakay at pinagsasaksak ni Arlene ang kanyang kinakasama na si Joseph, nang merong pagtataksil, malinaw na paghahanda, at nang walang makatarungang dahilan. Gamit ang isang kutsilyo, nagtamo ng mga sugat sa leeg at katawan si Joseph na direktang naging sanhi ng kanyang pagpanaw.


Ang unang saksi ng Tagausig na ipinrisinta sa hukuman ng paglilitis ay ang noong Punong Imbestigador ng Nasugbu Municipal Police Station na si SPO3 Jose Elpidio Bruno (SPO3 Bruno). Diumano, iniulat sa kanya ang naturang insidente bandang alas-3:00 ng madaling-araw noong ika-27 Pebrero 2015. Agad umano siyang nagtungo sa pinangyarihan ng insidente at doon ay natagpuan ang wala nang buhay na katawan ni Joseph. Nakita niya rin umano ang anak na lalaki ng akusadong si Arlene, ang mga anak na babae nina Joseph at Arlene, pati ang kanilang mga kasambahay. Diumano, si Arlene ay dinala na sa pagamutan bunsod ng pagtatangka nitong pagpapakamatay. Puno umano ng dugo ang sahig kung saan nakahandusay ang katawan ni Joseph at tadtad ito ng mga saksak.


Sa kanyang pagsisiyasat, natagpuan diumano ni SPO3 Bruno sa katabing silid ang kutsilyo na ginamit sa pananaksak sa biktima. Batay rin umano sa impormasyon mula sa mga nakasaksi, si Arlene ang umuukupa sa nasabing silid. Natutulog diumano si Joseph at ang isa nilang anak sa nasabing silid nang bigla na lamang pagsasaksakin ni Arlene si Joseph, matapos ay nagpunta ito sa kanilang sala at doon ay sinaksak ang kanyang sarili. Humingi umano si SPO3 Bruno ng tulong sa Scene of the Crime Operatives (SOCO) na nag-imbestiga at nagsagawa ng awtopsiya sa bangkay ng biktima. 


Nagtungo rin umano si SPO3 Bruno sa pagamutan upang kausapin si Arlene. Kinabukasan, kinuha umano niya ang pahayag ng iba pang mga nakasaksi sa insidente.

Sa cross-examination, ipinahayag ni SPO3 Bruno, na nalaman niya ang mga pangyayari, ang tungkol sa kutsilyo na ginamit, at kung sino ang sumalakay kay Joseph mula sa mga impormasyon na ibinigay ng mga kaanak ng nasabing biktima.


Ang ikalawang saksi na pinaupo ng Tagausig sa hukuman ng paglilitis ay si LTCol. Roy Agsunod Camarillo (LTCol. Camarillo), ang Medico-Legal Officer ng Regional Crime Laboratory Office ng Region 4A, na nagsagawa umano ng awtopsiya sa labi ni Joseph, naghanda ng ulat Medico-Legal, at lumagda sa sertipiko ng kamatayan ng nasabing biktima. Diumano, nagtamo ng labing-isang saksak si Joseph at tatlo sa mga ito ay mga mortal na sugat, ngunit hindi masabi ni LTCol. Camarillo kung alin sa mga ito ang una na tinamo ni Joseph. Naniniwala rin si LTCol. Camarillo na iisang kutsilyo lamang ang ginamit sa pananaksak sa biktima.


Sa tulong at representasyon ni Manananggol Pambayan R.B. Agustin ng PAO-Nasugbu, Batangas District Office, naghain si Arlene ng Demurrer to Evidence. Kanilang iginiit na hindi naitaguyod ng Tagausig ang pagkakasala ni Arlene ng higit pa sa makatuwirang pagdududa. Pagbibigay-diin ng Depensa, hindi sapat ang testimonya ng mga saksi ng Tagausig upang magapi ang pagpapalagay ng kawalan ng kasalanan ni Arlene. Diumano ay malinaw na sariling testimonya ni SPO3 Bruno na wala siyang personal na kaalaman kung sino ang sumalakay at sumaksak sa biktima. Ang mga impormasyon na kanyang nalikom kaugnay sa insidente ay nagmula sa ibang tao at hindi bunga ng personal niyang kaalaman. Kung kaya’t ang testimonya ni SPO3 Bruno ay maituturing bilang hearsay evidence.


Dagdag pa ng Depensa, ang mga tao na pinagmulan ng mga naturang impormasyon ay hindi tumestigo sa paglilitis, magiging paglabag sa karapatan ni Arlene, na ginagarantiyahan sa ilalim ng Section 14 ng Bill of Rights ng ating Saligang Batas, kung ang mga ito ay gagamitin laban sa kanya, partikular na ang makaharap ng akusado ang mga testigo laban sa kanya at masuri ang pinagmulan ng kanilang mga deklarasyon at testimonya.


Gayundin, hindi umano naitaguyod ng testimonya ni LTCol. Camarillo kung sino ang may-akda ng pananaksak sa biktima, sapagkat wala siya nang maganap ang krimen. Bagkus, nakita na lamang niya ang biktima at nasuri ito matapos na maganap ang insidente ng pananaksak.


Sa pagsalungat sa Demurrer to Evidence, ipinaliwanag ng Tagausig na hindi maiprisinta sa paglilitis ang mga taong personal na nakasaksi sa malagim na insidente, sapagkat tumanggi umano ang mga ito. Gayunpaman, meron diumanong sapat na circumstantial evidence na nagtuturo kay Arlene bilang may-akda ng pagkakapaslang kay Joseph tulad ng: (1) agarang pagresponde ni SPO3 Bruno nang maiulat ang insidente; (2) pagkakakumpirma sa pagkakasaksak sa biktima; (3) kutsilyo na natagpuan sa katabing silid kung nasaan ang biktima; (4) pagsasalaysay ng anak nina Arlene at Joseph na tinukoy si Arlene bilang siyang sumaksak kay Joseph pati na ang pagtatangka nito na pagpapakamatay; (5) mga natuklasan mula sa isinagawang awtopsiya sa bangkay ng biktima na tumutugma umano sa pagsasalaysay ng naturang anak nina Arlene at Joseph; at (6) agarang pagsisiyasat o inquest proceedings kaugnay sa reklamong murder laban kay Arlene at ang paghahain sa hukuman ng paratang laban sa kanya.


Sa pagdedesisyon sa kasong ito laban kay Arlene, ipinaalala ng hukuman ng paglilitis ang karapatan ng akusado sa ilalim ng ating Saligang Batas na maipagpalagay na walang sala hanggang sa mapatunayan ito nang higit pa sa makatuwirang pagdududa, o sa pamamagitan ng kabuuang patunay na magpapakita ng pagkakasala ng akusado nang merong moral na katiyakan.


Ipinaalala rin ng hukuman ng paglilitis ang kahalagahan ng pagpapatunay sa bawat elemento ng krimen na murder, na: (1) merong biktima na pinaslang; (2) ang akusado ang pumaslang sa biktima; (3) merong alinman sa mga qualifying circumstances na nakasaad sa Artikulo 248 ng Revised Penal Code; at (4) ang naganap na pamamaslang ay hindi krimen na parricide o infanticide.


Para sa RTC Nasugbu, Batangas, malinaw na naitaguyod ng Tagausig na pinaslang si Joseph, subalit walang direktang ebidensya na nagpapatunay kung sino ang may-akda sa nasabing pamamaslang, sapagkat ang pangunahing saksi, maging ang iba pang mga personal na nakasaksi sa insidente, ay hindi tumestigo.


Bagaman hindi umano lahat ng paghahatol ay ibinabatay sa direktang ebidensya at maaaring ibatay sa circumstantial evidence, mahalaga na mapatunayan ang mga sumusunod: (1) merong higit sa isang sirkumstansya na ipinrisinta; (2) napatunayan ang mga impormasyon kung saan nagmula ang mga naturang sirkumstansya; at (3) ang kombinasyon ng mga sirkumstansya na ipinrisinta ay nagpapakita ng pagkakasala ng akusado nang higit pa sa makatuwirang pagdududa.


Kaugnay nito, ipinaalala ng hukuman ng paglilitis ang tuntunin sa ilalim ng 2019 Amended Rules of Court kaugnay sa testimonial evidence, partikular na ang Sections 22

at 37 ng Rule 130:


“Section 22. Testimony confined to personal knowledge. A witness can testify only to those facts which he or she knows of his or her personal knowledge; that is, which are derived from his or her own perception. 


Section 37. Hearsay. Hearsay is a statement other than one made by the declarant while testifying at a trial or hearing, offered to prove the truth of the facts asserted therein. A statement is (1) an oral or written assertion or (2) a non-verbal conduct of a person, if it is intended by him or her as an assertion. Hearsay evidence is inadmissible except as otherwise provided in these Rules.”


Naging kapuna-puna sa RTC Nasugbu, Batangas na wala si SPO3 Bruno noong maganap ang pananalakay at pananaksak kay Joseph at na wala rin siyang personal na kaalaman ukol sa mga naganap sa naturang insidente. Kung kaya’t ang kanyang testimonya ay maituturing na sabi-sabi o hearsay lamang at walang legal na halaga.

Binigyang-diin ng hukuman ng paglilitis na maliban sa pagpapatunay sa mga elemento ng krimen, mahalaga rin ang pagpapatunay na ang akusado ang may-akda ng krimen na ipinaparatang laban sa kanya.


Sa pagsasaalang-alang ng lahat ng mga ito, at matapos ang maingat na pagsusuri sa mga ebidensya, hindi nakumbinsi ang hukuman ng paglilitis na napatunayan ng Tagausig na si Arlene ang may-akda ng pamamaslang kay Joseph. Kung kaya’t minarapat ng RTC Nasugbu, Batangas na ipagkaloob ang Demurrer to Evidence na inihain ng Depensa at maibasura ang Paratang kay Arlene sa krimen na Murder. Ipinag-utos din ng hukuman ng paglilitis ang agaran na pagpapalaya kay Arlene, maliban na lamang kung meron pang ibang makatarungan na dahilan upang siya ay manatili sa piitan.


Ang nabanggit na Kautusan, na ipinroklama noong ika-31 ng Hulyo 2024, ay hindi na kinwestyon pa sa pamamagitan ng petition for review on certiorari.

Sa kuwento na ito, tila masasabi na parehong panig ang maituturing na talo. Para sa biktima na si Joseph, hindi natuldukan ang kanyang pagpanaw ng karampatang katarungan, sapagkat ang pagkakakilanlan sa may-akda ay hindi angkop na napatunayan. Dahil dito, ang parusa na nararapat para sa walang-awang pumaslang sa kanya ay hanggang ngayon hindi pa rin napagbabayad.


Para naman kay Arlene, bagaman siya ay pinawalang-sala, ang buhay ng kanyang kinasama, na ama rin ng kanyang mga anak ay kailanman hindi na maibabalik pa. Hindi na niya magiging katuwang si Joseph sa pagpapalaki at pag-aaruga sa kanilang mga anak. Maging ang kanilang noon ay mga pangarap, hindi na nila sabay na maisasakatuparan sa hinaharap.

 
 

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Daing mula sa hukay | Jan. 26, 2026



ISSUE #381


Ang kuwento na aming ibabahagi ay hango sa kasong kriminal na merong pamagat na People of the Philippines vs. Roderick Pulla y Clarete alias “Itik” (Criminal Case No. 2958, June 10, 2020), ay tungkol sa marahas na pagkakapaslang sa biktima na nagngangalang George, habang si alyas “Itik” naman ang pinaratangang may-akda sa naturang pamamaslang.


Batay sa paratang para sa krimen na Homicide na inihain sa Regional Trial Court ng Nasugbu, Batangas (RTC Nasugbu, Batangas), sinalakay at pinagsasaksak ni Itik si George gamit ang isang kutsilyo na pangkusina. Naganap ang malagim na insidente bandang alas-6:00 ng gabi, noong ika-30 ng Agosto 2011 sa Lian, Batangas. 


Ang mga tinamong sugat ni George sa iba’t ibang bahagi ng kanyang katawan ang direktang naging sanhi ng kanyang kamatayan.


Sapagkat walang abogado si Itik noong araw na siya’y babasahan ng sakdal, si Mananaggol Pambayan A.L.S. Bearneza ng PAO-Nasugbu, Batangas District Office ang itinalaga bilang kanyang counsel de officio. Pagsamo ng kawalang kasalanan ang ipinaabot ni Itik sa hukuman ng paglilitis.


Isang nagngangalang Allan ang tumayo bilang natatanging saksi sa naturang krimen. Batay sa kanyang testimonya, siya at si George ay nasa bahay ni Itik noong ika-30 ng Agosto 2011. Bandang alas-6:00 ng gabing iyon, nagpunta umano si Allan sa isang tindahan upang bumili ng alak. Noong siya ay makabalik sa bahay ni Itik, nakita niya umano si George at ang isa sa mga kapatid ni Itik. Diumano, nakahandusay na sa lupa at merong mga sugat mula sa pagkakasaksak. Hindi umano nakita ni Allan kung ano’ng aktuwal na nangyari, ngunit wala na umano roon si Itik. Hindi niya rin umano alam kung ilan ang tinamong sugat ni George, subalit napuna niya ang malaking hiwa ng biktima sa tiyan. Humingi umano siya ng saklolo sa mga opisyal ng barangay upang madala sa pagamutan si George. Kasama umano ang kapatid ni Itik na nagdala kay George sa pagamutan.


Diumano, ang kapatid mismo ni Itik ang nagsabi kay Allan na si Itik ang sumaksak kay George. Sinabihan pa umano nito si Allan na huwag nang tumuloy at baka madamay pa siya. 


Kinilala ni Allan si Itik sa hukuman. At kinilala rin niya ang kanyang naging salaysay sa himpilan ng pulis na merong petsang ika-2 ng Setyembre 2011, kung saan isinaad niya na nakita niya nang pagsasaksakin ni Itik si George. 


Gayunman, aminado si Allan na merong malinaw na pagkakaiba sa pagitan ng kanyang testimonya sa hukuman at ang naging pahayag nito sa himpilan ng pulis. Ang kanya umanong naging pahayag ay bunga ng nerbiyos at kawalan ng tulog.


Batay naman sa sinumpaang pahayag ni PInsp. Ramon G. Ancheta, na noo’y may ranggong SPO4 sa Lian Municipal Police Station, dumating at sumuko sa kanilang himpilan si Itik bandang alas-6:00 ng umaga hanggang alas-8:00 ng umaga noong ika-31 ng Agosto 2011. Hindi umano alam ni PInsp. Ancheta kung merong bitbit si Itik noong mga oras na iyon. Gayunman, inamin umano ni Itik ang pananaksak kay George na naganap noong umaga ng ika-30 ng Agosto 2011 habang sila ay nag-iinuman. Bunsod ng naturang impormasyon, ipinaalam diumano ni SPO2 Ernesto Layosa Ednaco kay Itik ang kanyang mga karapatan sa ilalim ng Saligang Batas, matapos ay ikinulong na ito. 


Makalipas ang dalawa o tatlong araw, meron diumanong mga indibidwal ang pumunta sa kanilang himpilan at ipinaalam na binawian na ng buhay si George. Hindi umano maalala ni PInsp. Ancheta ang pangalan ng mga naturang indibidwal. At bagaman nandu’n siya nang magbigay ng pahayag ang mga ito, hindi niya umano nabasa ang kanilang salaysay. Hindi niya rin umano alam kung may iba pang ebidensya na nakalap kaugnay sa nasabing insidente sapagkat si SPO2 Ednaco ang nag-imbestiga rito.


Sa naging cross-examination kay PInsp. Ancheta, sinabi nito na normal ang itsura, pananamit at pananalita ni Itik noong dumating ito sa kanilang himpilan at wala siyang nakitang anumang bakas ng dugo sa akusado. Wala rin umanong kasamang abogado si Itik noon. 


Diumano, ipinaalam ni SPO2 Ednaco kay Itik ang karapatan nito na mairiprisinta ng isang abogado at na siya ay bibigyan ng abogado kung wala siyang sariling abogado na tutulong sa kanya. 


Gayunman, hindi umano alam ni PInsp. Ancheta kung merong abogado na tumulong kay Itik sapagkat siya ay umuwi na. Hindi niya rin umano nakita na isinulat ang ginawang pahayag ni Itik, subalit alam niya na naitala ito ng desk officer sa libro ng blotter.


Sa kabila ng ilang pagtatangka, hindi naiprisinta sa hukuman ng paglilitis si SPO2 Ednaco na noon ay nagsilbing Evidence Custodian ng PNP, Lian, Batangas sa kadahilanang nagretiro na umano ito noong Oktubre 2012 at nanirahan na sa ibang bansa. Hindi rin umano nai-turn over nang maayos ni SPO2 Ednaco ang kutsilyo na sinasabing ebidensya sa pamamaslang kay George.


Para naman sa depensa, si Itik lamang ang tumayo bilang testigo. Diumano, siya ay nasa kanyang bahay bandang-6:00 ng gabi noong ika-30 ng Agosto 2011 kasama ang kanyang asawa. Naroon din umano ang kanyang biyenan. Karelasyon umano ng kanyang biyenan si George, subalit hindi ito ang ama ng kanyang asawa.


Diumano, kagagaling lamang niya sa pagpuputol ng tubo at wala siyang matandaan na hindi pangkaraniwang insidente na naganap sa oras at petsa na iyon. Hindi niya rin umano personal na kilala si Allan, bagaman naalala niya na nagpunta ito sa kanyang bahay at nakipag-inuman sa kanyang biyenan bandang alas-5:00 ng hapon at natapos din ng alas-5:30 ng hapon ding iyon. Hindi umano sabay na dumating sa kanyang bahay sina Allan at George. Bagkus, naunang dumating si Allan at sumunod lamang si George.


Hindi umano alam ni Itik kung bakit pinaslang si George at mariin niyang itinanggi na siya ang sumaksak sa nasabing biktima. Hindi niya rin umano alam kung bakit siya ang itinuturong may-akda sa krimen, lalo na’t wala silang masamang tinapay ng pamilya nito. Diumano, nalaman na lamang niya na pumanaw na si George noong siya ay nakapiit. 


Sa kanyang cross-examination, binigyang-linaw ni Itik na hindi niya personal na kilala si George. Una niya umano itong nakita noong ika-29 ng Agosto 2011. Ang bahay ng kanyang biyenan ay may tatlong kilometro ang layo mula sa kanyang bahay. Diumano, madalang siyang pumunta sa bahay ng kanyang biyenan, at hindi rin umano nakatira doon si George, at bumibisita lamang ito sa kanyang biyenan.

Diumano, noong umalis si Allan sa kanyang bahay, alas-5:30 ng hapon ng naturang insidente, meron nakitang tao si Itik na naglalakad sa daan papunta sa bahay ng kanyang biyenan. 


Hindi umano tiyak si Itik kung nagpunta si Allan sa bahay ng kanyang biyenan. Nakita niya rin umano si George na mag-isa sa kalsada malapit sa daan na papunta sa bahay ng kanyang biyenan. 


Sa paglilinaw, sinabi ni Itik na mali ang kanyang naging tugon sa kanyang naunang testimonya. Humigit-kumulang 20 hanggang 30 metro umano ang pagitan ng kanyang bahay at ng bahay ng kanyang biyenan. Hindi rin umano sa kanyang bahay naganap ang inuman; bagkus, sa bahay ni Allan.


Dagdag pa ni Itik, siya at ang kanyang kapatid na si Berting ay nag-iinuman sa kanyang bahay bandang alas-5:00 ng hapon hanggang alas-6:00 ng gabi noong ika-30 ng Agosto 2011. Ang insidente ng pananaksak ay naganap diumano sa labas ng kanyang bahay, alas-8:30 ng gabi. Natutulog na umano siya noon at ginising lamang siya ng kanyang asawa. Kaya bandang alas-10:00 ng gabi, diumano, pumunta siya sa bahay ng kaibigang si Emiliano at doon natulog. Inaresto umano siya ng pulis noong ika-31 ng Agosto 2011. Diumano, sumuko lamang siya sa Kapitan ng barangay matapos ang utos ng pag-aresto. Sa palagay umano ni Itik, inudyukan lamang si Allan ng pamilya ng biktima na tumestigo laban sa kanya.


Matapos ang halos siyam na taon mula nang mabasahan ng sakdal si Itik, naglabas ng desisyon ang RTC Nasugbu, Batangas. Binigyang-linaw ng hukuman na maaaring maging sapat ang testimonya ng nag-iisang saksi sa krimen upang mahatulan ang akusado. Gayunpaman, kinakailangan na ang naturang testimonya ay malinaw, hindi pabagu-bago, at mapagkakatiwalaan. Ang testimonya ay dapat magmula sa kapani-paniwalang saksi. Sa pagitan ng sinumpaang salaysay at testimonya sa hukuman, higit na mananaig ang huli.


Sapagkat merong malinaw na pagkakaiba sa pagitan ng naging pahayag ni Allan sa himpilan ng pulisya at sa kanyang naging testimonya sa hukuman, higit na binigyang-halaga ng hukuman ng paglilitis ang kanyang testimonya, na hindi nakita ni Allan ang mismong akto ng pananalakay at pananaksak kay George.


Hindi rin nakaiwas sa mapanuring pagsisiyasat ng RTC Nasugbu ang mga pahayag ni PInsp. Ancheta, na may ilang pagkakasalungat. Sa kanyang testimonya, sinabi nito na sumuko si Itik at inamin ang pananaksak, gayung nakasaad sa Booking Sheet at Arrest Report na siya ay inaresto. Isang palaisipan sa hukuman kung bakit hindi ipinasulat kay Itik ang sinasabing pag-amin sa tulong ng abogado. Hindi rin malinaw kung ano ang naging basehan ng pagkakapiit kay Itik noong panahon na wala pang inihahain na reklamo laban sa kanya.


Ipinaalala ng RTC Nasugbu na ang paghahatol ng pagkakasala ay nakasalalay sa lakas ng ebidensya ng tagausig, hindi sa kahinaan ng depensa ng akusado. Hindi responsibilidad ng akusado na patunayan ang kanyang kawalan ng kasalanan; pasanin ng taga-usig ang pagpapatunay ng pagkakasala nang lampas sa makatuwirang pagdududa.


Sapagkat hindi napatunayan ng ebidensya ng tagausig ang pagkakasala ni Itik nang may moral na katiyakan, minarapat ng RTC Nasugbu na siya ay ipawalang-sala. Ang desisyon, na iprinoklama noong ika-10 ng Hunyo 2020, ay hindi na kinuwestyon pa sa pamamagitan ng petition for review on certiorari.


Ang bawat biktima ay nararapat lamang na makamit ang hustisya. Subalit, hindi maipagkakaloob ng hukuman ang paghahatol ng pagkakasala kung kulang ang ebidensya laban sa akusado.


Kaya’t mahalaga na ang bawat pag-uusig ay maayos na pinaghahandaan upang sa huli, matagal man ang laban sa hukuman, makamit pa rin ng biktima o ng kanyang mga naulila ang inaasam na katarungan. Ang daing mula sa hukay ng biktimang nakahimlay ay mabibigyan ng kawakasan, bagama’t matagal na hinintay.


 
 
RECOMMENDED
bottom of page