Kung hindi galing sa malalaking negosyante, banyaga ang nangingisda... Ini-import na isda ng bansa,

ni Bong Revilla - @Anak ng Teteng | February 02, 2022

Maraming mangingisdang Pilipino ang naniniwala noon na himala ng langit ang hindi maubus-ubos na isda sa karagatan na kahit araw-araw manghuli ay hindi kayang ubusin ng mga taong nangangailangan nito, ngunit tila hindi na ito totoo ngayon.

Maraming mangingisda ang nakararanas ng pangamba dahil marami sa kanilang hanay ang pumapalaot, ngunit tumatagal nang ilang araw sa gitna ng karagatan na wala pa ring huli, lalo na ang maliliit na bangkero.

Madalas nating sinasabi na ang ating archipelago ay binubuo ng 7,107 islands kaya ang Pilipinas ay maligayang tinatamasa ang kalawakan ng karagatang nakapaligid sa ating teritoryo kabilang na ang mga natural resources na matatawag nating biyaya ng dagat.

Nakagisnan na ng ating mga kababayan na ang panghuhuli ng isda ay isa sa pinakamahalagang pinagkukunan ng kabuhayan, lalo pa at itinuturing itong ikalawa sa pangunahin nating pagkain na sumunod sa bigas, kung saan may pag-aaral na kumukonsumo araw-araw ng halos 98.6 grams ng isda o produktong galing sa isda ang bawat Pilipino.

Ang industriya ng pangingisda ay nagbigay ng trabaho sa mahigit sa isang milyong mangingisdang Pinoy o nasa tatlong porsiyento ng labor force ng buong bansa na ngayon ay nakararanas na ng pighati dahil sa unti-unting pagkawala ng isda sa karagatan.

Malaki ang ambag ng industriya nang pangingisda sa ekonomiya ng bansa na ngayon ay labis na apektado dahil sa pagkaubos ng isda dahil sa labis na pagkagahaman ng malalaking negosyante na nililimas ang karagatan.

Noong nagdaang mga taon, ang maliliit na mangingisda o gumagamit lamang ng maliliit na bangka ay kumikita na ng sapat dahil sa buong maghapon ay kayang-kaya nilang punuin ang kanilang bangka gamit lamang ang maliit na lambat.

Hanggang sa kalauna’y may gumagamit na ng malalaking bangkang de-motor na lulan ang halos apatnapu katao na gumagamit na ng naglalakihang lambat at daan-daang banyera ng isda ang nahuhuli at dinadala sa mga bagsakan ng isda para ipagbili.

Ngunit hindi nakontento ang mayayamang negosyante dahil kung mas naglalakihang bangka pa ang kanilang ginagamit ay marami sa kanila ang barko na ang ginagamit na paghuli ng isda at mayroon na silang aparato na kung tawagin ay fish finder para mas mabilis makita ang kumpulan ng isda.

May mga barko rin na gumagamit ng tinatawag na ‘pangulong’ o napakalawak na lambat sa ilalim ng barko na sinusuyod ang ilalim ng karagatang kanilang madaraanan at wala silang pakialam kung mabasag nila ang mga coral reefs dahil sa solidong pinagkakabitan ng lambat.

Nariyan na rin ang istilo ng muro ami fishing na gumagamit naman ng maraming indibidwal na sabay-sabay sumisisid sa gitna ng karagatan hawak ang napakalawak na lambat at unti-unting pinakikipot hanggang sa mahuli ang pangkat ng mga isda.

Sa paglipas pa ng panahon ay mas umunlad pa ang teknolohiya at dumami na ang commercial fishing vessel na bukod sa naglalakihan ay mas powerful pa dahil sa kanilang fishing gadgets na karaniwan ay bumabagsak sa illegal fishing.

Maraming lugar sa mga lalawigan na itinuturing na fish sanctuary, ngunit wala nang mahuling isda ang mga mangingisda dahil masuwerte na sa maghapon na makapag-uwi sila ng kalahati hanggang isang kilong isda na minsan ay kulang pa sa kanilang pagkain.

Hindi pa natin tinatalakay ang kabi-kabilang fish kill na nararanasan ng ating mga kababayan dahil sa iresponsableng disposal ng solid at chemical wastes ng ilang manufacturing plants na isa rin sa mga dahilan kaya wala nang isda sa malalapit na bahagi ng karagatan.

Hindi natin lubos maisip na aabot tayo sa puntong mag-aangkat ng 60,000 metric tons ng isda kabilang na ang galunggong at mackerel upang mapunan ang inaasahang shortage ng isda sa unang quarter ng kasalukuyang taon base mismo sa pahayag ng Department of Agriculture (DA).

Nabatid na nilagdaan na umano ng DA ang Certificate Necessity to Import (CNI) dahil sa hindi pa normal ang supply ng isda sa bansa dahil sa epekto umano ng nagdaang Bagyong Odette na sinalanta ang maraming fishing area sa bansa.

Aminado ang DA at ang Bureau of Fisheries and Aquatic Resources (BFAR) na may shortage ng isda sa bansa at kompleto sila ng paliwanag hinggil d’yan at malaking depensa nila ngayon ang bagyo na kailan lang sumalakay, samantalang ilang taon na tayong may shortage sa isda.

Matagal na ang mga panawagan sa illegal fishing, pero nagtataingang-kawali lamang ang kinauukulan dahil hindi naman basta-basta makakapagsagawa ng illegal fishing kung walang basbas ng mga nagbabantay sa karagatan.

Ang masaklap, may mga ulat na ang mga imported na isda na ating inaangkat ay galing din sa ating karagatan na kung hindi malalaking negosyante ang nanghuli ay taga-ibang bansa na lantarang nangingisda sa sarili nating karagatan.

Anak Ng Teteng!

---

May katanungan ka ba, reklamo o nais ihingi ng tulong? Sumulat sa ANAK NG TETENG! ni BONG REVILLA sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa anak­ng­teteng.bulgar@ gmail.com