Karapatan ng bata habang nililitis dahil sa krimen

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | March 12, 2023

Sa lahat ng paglilitis ng kasong kriminal, ang isang batang nakagawa ng isang krimen na sumasailalim sa paglilitis ay may mga karapatang katulad ng mga sumusunod:

1. Karapatang ipinapalagay na inosente sa salang inihain laban sa kanya maliban kung napatunayang nagkasala siya nang walang pag-aalinlangan;

2. Karapatang maipaalam sa bata ang uri at dahilan ng sakdal sa kanya at, kung angkop, ay sa pamamagitan ng kanyang mga magulang at ng kanyang legal na tagapangalaga;

3. Karapatang dumalo sa bawat pagdinig ng kanyang kaso mula sa pagbasa ng sakdal (arraignment) hanggang sa pagbasa ng hatol (promulgation of judgment). Subalit maaaring iurong ng bata ang kanyang karapatang dumalo sa mga nasabing pagdinig, ayon sa istipulasyong nakapaloob sa kanyang piyansa, maliban kung ipinag-uutos ng husgado ang kanyang presensya. Ang pagliban ng nasabing bata sa pagdinig ng kanyang kaso nang walang dahilan ay itinuturing na pagtalikod sa karapatang dumalo sa nasabing pagdinig;

4. Karapatang magkaroon ng ukol na tulong o pagtangkilik sa paghahanda at pagprisenta ng kanyang mga depensa. Kung ang isang bata ay naaresto dahil sa armadong labanan, siya ay may karapatang mabigyan ng agarang libreng tulong legal;

5. Kapag ang bata ay nakakulong, siya ay may karapatang mapalaya sa pangangalaga ng kanyang mga magulang, kung sila ay pumapayag, o sa legal nitong tagapangalaga. May karapatan din siyang makapagpiyansa o mailagay sa isang youth detention home o youth rehabilitation center;

6. Karapatang hindi maikulong o mailipat mula sa kulungan ng mga may sapat na gulang habang nililitis o dinidinig ang kanyang kaso, maliban lamang kung ang pagkukulong dito ay ang huling paraan at hangga’t maaari ay sa loob lamang ng maikling panahon alinsunod sa utos ng husgado;

7. Kung ang isang bata ay nahuli bilang kasapi ng isang labanang armas, siya ay may karapatang maihiwalay ng kulungan ng mga may sapat na gulang maliban kung kasama nito ang kanyang pamilya at mabigyan ng libreng tulong legal sa kawalan niya ng pribadong abogado. May karapatan din itong mabigay sa kustodiya ng Department of Social Welfare and Development (DSWD) o sa sinumang responsableng mamamayan na itinalaga ng husgado sa loob ng 24 oras;

8. Karapatang tumestigo ng pabor sa sarili, subalit ang pananahimik ng isang bata ay hindi makapipinsala sa kanyang sarili at mga karapatan;

9. Karapatang harapin ang mga testigong iprinesinta laban sa kanya;

10. Karapatang hilingin sa husgado na maglabas ng mga compulsory processes upang utusan ang isang testigo na dumalo sa pagdinig at dalhin nito ang mga dokumentong may kinalaman sa depensa nito;

11. Karapatang magkaroon ng mabilis, malinis, at makatarungang pagdinig ng kanyang kaso;

12. Karapatang mabigyan ng lahat ng karapatan sa ilalim ng Rule on Examination of a Child witness;

13. Karapatang maprotektahan ang kanyang privacy sa lahat ng hakbang ng paglilitis; at

14. Karapatang umapila sa ilalim ng batas.