Kontrabando sa kulungan, malinaw na may katiwalian

by Info @Editorial | January 27, 2026

Sa kabila ng matataas na pader at mahigpit na seguridad, patuloy na nakapapasok sa mga kulungan ang iba’t ibang uri ng kontrabando—mula sa ilegal na droga, armas, alak, hanggang sa cellphone. 

Ang mas masaklap, ang mga bagay na ito ay hindi lamang basta naipupuslit; madalas ay may basbas ng mga taong dapat sana’y tagapangalaga ng kaayusan.

Ang presensya ng kontrabando sa loob ng kulungan ay malinaw na salamin ng malalim na katiwalian sa sistema ng hustisya at pamamahala sa mga piitan. Paano magkakaroon ng cellphone ang isang bilanggo kung walang kasabwat sa labas o loob ng kulungan? 

Paano nagiging sentro ng ilegal na operasyon ang isang lugar na dapat ay nagsisilbing institusyon ng pagbabago at disiplina?

Higit sa lahat, pinapalala ng kontrabando ang problema ng kriminalidad. 

Sa halip na magsilbing daan tungo sa rehabilitasyon, nagiging lugar pa ito ng mas matinding krimen. Patuloy ang bentahan ng droga, ang pananakot, at maging ang pagplano ng krimen—lahat ay isinasagawa sa loob mismo ng mga rehas.

Hindi sapat ang paminsan-minsang raid o pagpapalit ng hepe ng kulungan. Ang kailangan ay tunay na reporma: mas mahigpit na pagbabantay, maayos na sahod at pagsasanay sa mga guwardiya, at higit sa lahat, walang kinikilingang parusa sa sinumang mapapatunayang sangkot—maliit man o mataas ang posisyon.