Hustisya sa 36 na nalibing nang buhay sa Binaliw Landfill

by Info @Editorial | January 19, 2026

Ang insidenteng naganap sa Binaliw Landfill sa Cebu na ikinasawi ng 36 katao ay isang seryosong pangyayari na nangangailangan ng mas malinaw at mas malalim na imbestigasyon. 

Ang pagkamatay at pagkasugat ng mga manggagawa ay isang mabigat na pagkawala na nagbibigay-diin sa kahalagahan ng kaligtasan sa mga pasilidad na may mataas na panganib.

Sa ganitong sitwasyon, mahalagang pairalin ang due process. 

May malinaw na tungkulin ang mga operator ng landfill at ang mga ahensyang nagbigay ng permit at nagmo-monitor ng operasyon. Ang mga tungkuling ito ay hindi awtomatikong nangangahulugan ng kasalanan, ngunit nangangailangan ng paliwanag at transparency. 

Ang publiko ay may karapatang malaman kung ang pasilidad ay regular na nasusuri at kung ang mga rekomendasyon, kung mayroon man, ay naipatupad.

Ang trahedya sa Binaliw Landfill ay hindi dapat gamitin para sa agarang pagbibintang o pampulitikang usapin. Sa halip, ito ay dapat magsilbing batayan para sa mas maingat na pagpaplano, mas mahigpit na pamantayan, at mas malinaw na sistema ng pananagutan. Sa ganitong paraan lamang matitiyak na ang kaligtasan ng mga manggagawa at ng komunidad ay tunay na napangangalagaan.

Clearing operation na may paninindigan, hindi ningas-kugon

by Info @Editorial | January 18, 2026

Isa sa mga matagal nang suliranin sa ating mga lungsod ang baradong kalsada—mga bangketa at lansangang sinasakop ng ilegal na tindahan, nakaparadang sasakyan, at kung anu-ano pang sagabal. 

Sa tuwing may clearing operation, pansamantalang gumiginhawa ang daloy ng trapiko at nagkakaroon ng espasyo ang mga pedestrian. Ngunit makalipas lamang ang ilang araw, bumabalik din ang dating problema. Ito ang patunay na hindi sapat ang panandaliang aksyon.

Ang clearing operation ay 'di dapat ningas-kugon. Hindi ito dapat isagawa lamang kapag may reklamo o viral na larawan sa social media. 

Gayunman, mahalagang tandaan na hindi sapat ang pagbaklas at pagpapaalis. Kailangang isipan ng pamahalaan ng pangmatagalang solusyon. Saan ililipat ang mga vendor na maitutuloy ang kanilang kabuhayan? Paano matitiyak na hindi na babalik ang mga illegal parking?

Dito pumapasok ang masusing pagpaplano at pakikipag-ugnayan sa komunidad. Kailangan ang disiplina ng mamamayan, ngunit mas kailangan ang malinaw na direksyon at malasakit ng pamahalaan. 

Kung nais nating tuluyang maging maayos ang ating mga lansangan, huwag sana tayong tumigil sa kalagitnaan. 

Ipagpatuloy ang clearing operation—ngunit sabayan ng solusyon at malasakit. Sa ganitong paraan lamang magkakaroon ng tunay at pangmatagalang pagbabago.

Hangga't bulok ang sistema, may fixer

by Info @Editorial | January 17, 2026

Ipinagmamalaki ng Land Transportation Office (LTO) ang pagkakaaresto sa 39 fixers matapos ang isinagawang one-time big-time operation sa Central Office at sa mga tanggapan sa San Juan, Maynila, Novaliches, at Pasay.

Gayunman, may ibang nagsasabi na mas mahalaga ring tukuyin kung ano nga ba ang dahilan kung bakit may malalakas pa rin ang loob at pinapasok ang pagiging fixer.

Maaaring dahil may ilang tanggapan na mabagal ang proseso, mahaba ang pila, at magulo ang patakaran. 

Tipong isang simpleng lisensya o rehistro pero, inaabot ng buong araw—minsan ilang balik pa. 

Sa ganitong sitwasyon, ang fixer ay hindi lang tukso, kundi nagiging alternatibo para sa pagod at desperadong mamamayan.

Ang mas masakit na katotohanan: hindi kikilos ang fixer kung walang kakampi sa loob. May mga empleyadong nakikinabang, tahimik man o lantaran. Kaya’t paulit-ulit ang hulihan, pero hindi nauubos. Maliit na isda ang nahuhuli; ang malalaking isda, nananatiling ligtas.

Dagdag pa rito ang kakulangan ng malinaw na impormasyon na kapag nalilito ang tao, lalapit na lang sa fixer.

Kung seryoso ang pamahalaan, malinaw ang dapat gawin: ayusin ang proseso, bilisan ang serbisyo, at panagutin ang mga taga-loob. 

Hindi sapat ang karatulang “No to Fixers” kung ang sistema mismo ang nagtutulak sa tao na maghanap ng fixer.