Dahilan at mga dapat gawin para hindi ma-stroke

Shane M. Ludovice, M.D / Sabi ni Doc

Dear Doc. Shane,

Na-stroke ang tatay ko at naapektuhan nito ang kanyang pananalita kaya ngayon ay nag-i-speech therapy siya at medyo tumabingi na ang kanyang bibig at hirap din siya sa paglalakad. May diabetes din ang tatay ko, may kaugnayan kaya ito sa pagkakaroon niya ng stroke? Maaari ba ninyong talakayin ang tungkol sa dahilan nito? — Alex

Sagot

Ang stroke ay kondisyon kung saan nahaharang o nalilimitahan ang maayos na suplay ng dugo sa utak dahil sa ilang mga dahilan. Bunga nito, ang indibidwal ay nahihirapang kontrolin ang kanyang galaw, pananalita, pag-iisip at iba pa.

Mayroong iba’t ibang uri ng stroke na nakaaapekto sa tao depende sa paraan ng pagkakabara o pagkakapigil ng maayos na daloy ng suplay ng dugo sa utak. Kabilang dito ang mga sumusunod:

• Pamumuo ng dugo sa ugat malapit sa utak (is chemic stroke). Ito ay pagbabara ng ugat sa utak dahil sa namuong dugo. Ang pamumuo ng dugo ay kadalasang nangyayari dahil sa paninikip ng daluyan dahil sa naiipong cholesterol sa mga pader ng ugat.

• Pagputok ng ugat sa utak (hemorrhagic stroke). Ito ay nakapagdudulot ng paghinto ng suplay ng dugo sa utak. Kadalasang nagaganap ang pagputok ng ugat dahil sa nanghinang pader nito dulot ng madalas na alta-presyon.

Narito ang ilan sa mga sintomas ng stroke:

• Panghihina at pamamanhid ng mukha, mga braso at kamay, binti at paa sa isang bahagi ng katawan.

• Kawalan o hirap sa pananalita at kakayahang maintindihan ang mga salita

• Problema sa paningin sa isang mata

• Hirap sa pagbalanse at paglalakad

• Pagsusuka, lagnat at hirap sa paglunok

• Matinding pananakit ng ulo

• Hindi maintindihang pagkahilo

Narito ang ilan sa mga hakbang na makatutulong sa pag-iwas sa stroke:

• Pagkontrol sa presyon ng dugo

• Pagbabawas ng cholesterol at taba sa pagkain

• Pagtigil sa paninigarilyo

• Pagkontrol sa diabetes

• Pagpapanatili ng tamang timbang

• Madalas na pagkain ng prutas at gulay

• Regular na pag-eehersisyo

• Pag-iwas sa pag-inom ng alak

• Pag-iwas sa mga ipinagbabawal na gamot

Ang stroke ay itinuturing na emergency at nangangailangan ng agarang atensiyong medikal. Agad na magtungo sa emergency room ng mga pagamutan sa oras na makitaan ng mga sintomas at senyales ng stroke. Ang kaligtasan ng taong dumanas ng stroke ay nakasalalay sa maagang pagkakadiskubre ng sakit at pagbibigay ng lunas.