Iba't ibang palatandaan na fertile ang babae

SHANE M. LUDOVICE, M.D / SABI NI DOC

Dear Doc. Shane,

Walong buwan na kaming kasal ng asawa ko, pero hindi pa rin kami nagkaka-baby. Ano ba ang mga palatandaan kung fertile ang babae? Gusto na naming magka­anak dahil 30 years old na ako. — Jing

Sagot

Kung gusto nang magkaanak, mahala­gang malaman kung kailan fertile at kailan hindi. Para mabuntis, ang pag-oobserba sa tamang panahon ng pakikipagtalik ay maka­tutulong para mapataas ang posibilidad na mabuntis.

Narito ang ilan sa mga paraan para malaman kung fertile ang babae:

• Mucus sa ku­welyo ng matris o cervical mucus. Ang dami at hitsura ng mucus na lumalabas sa kuwelyo ng matris ay nag-iiba sa kabuuan ng buwanang siklo. Sa oras na ma­tapos ang buwanang dalaw, mapapansing daraan ang ilang araw na halos walang mucus na lalabas. Sa pagka­kataong ito hanggang sa panahon ng ovulation ay mag-iiba ang kulay at texture ng mga lalabas na mucus, puti at malapot ito hanggang sa magbago ito sa pagiging transparent at madulas. Kung mapa­pansing ito ay tulad ng puti ng itlog, ito ang palatandaan ng fertility.

• Alamin ang posis­yon ng kuwelyo ng matris. Sa kabuuan ng buwanang siklo, ang cervix ay nagbabagu-bago ng posisyon. Obserba­han ito pagkatapos ng buwanang dalaw at obserbahan sa kapa­rehong oras, araw-araw. Maaaring malaman ang posisyon nito sa pa­mamagitan ng pag-upo sa toilet o pag-squat at pagtaas ng isang paa sa toilet. Maaaring kapain ito sa loob ng puwerta, ito ay hugis tulad ng maliit na lata ng softdrinks.

Ito ba ay mataas o mababa? Sa pagsisi­mula ng siklo at pag­tatapos ng ovulation, ang cervix ay nasa maba­bang posisyon. Pero, bago ang ovulation, ito ay nasa ma­taas na posis­yon. Tandaan, kung nahi­hirapan abutin ang matris, ito ay nasa mataas na kalagayan.

• Init ng katawan o basal body temperature. Ang basal body temperature ay sukat ng init sa katawan kapag nagpapahinga o bago gumawa ng anumang bagay, kasama ang pagsasalita o paglalakad. Sa unang bahagi ng buwanang siklo, ang temperatura ng katawan ay mababa at mada­ragdagan ng 0.4 hang­gang 0.8 F pagdating sa araw ng ovulation.

• Sakit na dulot ng ovulation. Ang sakit ay nararamdaman kung saan banda lumalabas ang itlog. Ang masakit na pakiramdam ang gina­gamit ng ilang babae para malaman kung kailan sila dapat maki­pagtalik nang ligtas o kung kailan sila maaaring mabuntis.