Tips para maiwasan ang hyperacidity

SHANE M. LUDOVICE, M.D / SABI NI DOC

Dear Doc. Shane,

Ilang araw ko nang nararanasan na parang bloated ang aking tiyan at para akong nadudu­wal. Sabi ng officemate ko ay baka may hyperacidity ako. Ano ba ang hyperacidity at saan ito nakukuha? — Basha

Sagot

Ang hyperacidity o dyspepsia ang tawag sa sakit kung saan labis ang dami ng stomach acid o asido sa tiyan. Maaari ring katam­taman ang dami ng asido ngunit, ito ay nagdu­dulot ng sugat o iritasyon sa tiyan at lalamunan. Ang dyspepsia ay pangkarani­wang kondisyon na kada­lasang tinatawag na indigestion. Hindi ito mapa­nga­nib maliban na lamang kung ito ay sintomas ng mas malubhang karamdaman.

May kaugnayan ang regular na pagkain nang marami sa pagkakaroon ng dyspepsia. Ang tiyan ay nababanat kapag masya­do itong maraming laman na nagreresulta sa pagiging sensitibo nito sa asido. Kapag hindi ito naagapan, maaaring magbunga ng mga kumplikasyon ang kondisyon tulad ng peptic ulcer o ulcer sa tiyan at chro­nic gastritis o pama­maga ng stomach lining.

Maraming maaaring maging sanhi ang dyspepsia at ang pinakakaraniwan dito ay ang labis na pagkonsumo ng pagkain.

Maliban dito, ang sakit ay puwedeng ­mula sa mga sumusunod:

• acid reflux o ang pag-akyat ng stomach acid sa lalamunan

• stress at anxiety

• side-effects ng mga gamot tulad ng aspirin, ibuprofen at mga nitrate

• pagiging overweight o obese

• impeksiyon mula sa helicobacter pylori bacteria

• peptic ulcer

• cancer sa tiyan

• paninigarilyo

• labis na pag-inom ng alak

• labis na pag-inom ng kape

• pagkagumon sa iligal na droga

Ang indigestion ay kalimitang napagkaka­malang ordinaryong stomach ache o pananakit ng tiyan.

Ang ipinagkaiba, ang sakit ng tiyan ay kadala­sang may kaakibat na iba pang sintomas tulad ng mga sumusunod:

• pagkahilo

• labis na pagdighay

• kawalan ng ganang kumain

• may kasamang pag­kain o likido sa pagdighay

• labis na kabusugan pagkatapos kumain

• heartburn o paninikip ng dibdib dahil sa indigestion

• pagiging bloated

Ang pangunahing la­yunin sa paggamot ng dyspepsia ay ang pagbawas ng dami at produksiyon ng asido sa tiyan. Karaniwan itong nabibigyang-lunas ng medisina, tamang pagkain at masiglang pamumuhay.

Lifestyle changes:

• bawasan ang dami ng pagkain

• kumain sa takdang-oras

• pagkatapos kumain, magpahinga ng 2 o 3 oras bago matulog

• bawasan ang maa­ang­hang na pagkain

• umiwas sa paniniga­rilyo

• umiwas sa pag-inom ng alak

• bawasan ang pag-inom ng kape at softdrinks

• magbawas ng sob­rang timbang

• ugaliing magkaroon ng regular na ehersisyo

• iwasang magsuot ng masikip na damit

• magpahinga tuwing nakararanas ng stress