Mga dahilan kaya naka-raranas ng pamumulikat

SHANE M. LUDOVICE, M.D / SABI NI DOC

Dear Doc. Shane,

Varsity player ang aking anak sa kani­lang school. Sa sob­rang hilig niya sa paglalaro ng basketball, kahit summer vacation ngayon ay madalas siyang nasa court para mag-practice. Ang problema, pagkauwi niya o tu­wing gabi ay madalas niyang iniinda ang pagsakit o ang pamu­mulikat ng kanyang mga paa. Nakakaawa siyang tingnan dahil parang hirap na hirap siyang igalaw ito. Dahil ba ito sa sobra niyang pag­lalaro ng basketball? Ano ba ang kadalasang sanhi ng pulikat at ano ang maaari niyang gawin para maiwasan ito? — Melinda

Sagot

Minsan, sa ating buhay, maaaring naka­ramdam tayo ng big­laang paninikip, pani­nigas at matinding pananakit sa ating kalamnan na maaaring sa mga binti, hita o paa. Ang kondisyon ng pamumulikat o muscle cramps ay ang tuluy-tuloy na inboluntaryong pananakit ng mga kalamnan. Nagaganap ito dahil sa muscle spasm at maaaring ma­kaapekto sa kalamnan sa mga hita, binti, paa, kamay, braso at maging sa dibdib at tiyan. Walang makapag­sasabi kung gaano ito magta­tagal, maaaring ilang segundo, minuto lang at minsan ay isang oras o higit pa.

Narito ang ilan sa mga dahilan kung bakit nakararanas ng pamumulikat:

• Mahinang sirku­l­asyon ng dugo.

• Pagkapagod ng mga kalamnan.

• Kakulangan ng tubig sa katawan o dehydration.

• Kakulangan ng magnesium o potas­sium sa katawan.

• Sobrang pagkilos o pag-eehersisyo sa ila­lim ng init ng araw.

Hindi sapat na pagba­banat ng kalamnan (stretching) bago ang matinding pagkilos o pag-eehersisyo.

• Sobrang pagkilos sa isang bahagi ng kalamnan.

Problema sa pag­gana ng nerves na ko­nektado sa mga ka­lam­nan.

Kakulangan ng calcium sa mga inang nagbubuntis.

Gayundin, ang pamu­mu­likat ay maaaring side-effects ng ilang gamot tulad ng donepe­zil, nifedipine, albute­rol at terbutaline, lovas­tatin,­ fluvastatin, ator­vastatin at simvastatin.

May ilang mga hak­bang na madaling gawin sa oras na maramdaman ang pamumulikat at nang maibsan ang pananakit na nararanasan. Una, dapat itigil ang ginaga­wa at magpahinga. Pag­ka­tapos nito ay maaa­ring masahihin, i-stretch, tapalan ng yelo o pahiran ng asin ang bahagi ng katawan na dumaranas ng pamumu­likat.

Mabilis ding mawa­wala ang pananakit ng pulikat sa pag-inom ng mga inuming may electrolytes tulad ng mga sports drink.

Narito ang ilan sa mga dapat isaalang-alang upang maiwa­san ang pamumu­likat:

• Bago ang matin­ding pagkilos, tiyaking sapat na makapag-stretch muna ang mga kalamnan upang hindi mabigla.

• Ang warm-up pati na ang cool down bago at matapos ang pag-eehersisyo ay malaki ang maitutu­long upang maiwasan ang hindi inaasahang pamumu­likat ng mga kalamnan.

• Tiyaking nakainom nang sapat na tubig bago, habang at pagkatapos ng aktibidad. Maiuugnay ang pamumulikat ng mga kalamnan sa kaku­langan ng tubig sa kata­wan kaya marapat lang na iwasang mauhaw.

• Kung kumilos nang mahabang oras at pinagpapawisan, tiya­king napapalitan ang nawawalang electrolytes sa katawan.

• Uminom ng mga inuming may electrolytes tulad ng mga sports drink.

• Iwasang mapagod nang husto, lalo na kung ang panahon ay mainit.

• Para naman sa mga nagbubuntis, tiyaking hindi nagkukulang sa calcium ang katawan.

• Maaaring uminom ng mga supplement at ugaliing uminom ng gatas.