'Pag panahon ng lindol, mag-ingat sa banta ng tsunami

KA AMBO / BISTADO

AYAW tantanan ng lindol ang iba’t ibang panig ng Pilipinas.

Malinaw na warning ‘yan ng ‘Big One’.

◘◘◘

NAALALA natin si Nunong Noe, kahit nag­wa-warning sa mga tao, hindi siya pinapansin.

‘Ayun, tanging ang angkan lang niya ang nailigtas sa delubyo.

◘◘◘

HINDI dapat luma­ngoy sa mga dalampasi­gan at beach ang mga tao kapag panahon ng lindol.

Maaaring magka-tsunami anumang oras.

◘◘◘

HINDI rin dapat mag­­­­­-lamyerda ang mga tao sa mga mall at parke na iti­na­yo sa mga reclaimed area.

Maaaring gumuho o mag-liquefaction ang lupa rito.

◘◘◘

UMIWAS din dapat sa mga mall kapag panahon ng lindol.

Mas mapanganib ang komosyon at stampede.

◘◘◘

NAKAPAGTATAKANG hindi naglalabas ng gabay at babala ang gobyerno kaugnay ng sunud-sunod na lindol.

Hindi ito ordinar­yong eksena — kaya ma­aaring may magaga­nap na mas malaking trahedya sa Pilipinas.

◘◘◘

ANG “shale oil drilling” ng U.S. ay isa sa nag­bubunsod ng malalakas na lindol.

Hinuhukay ng U.S. ang earth mantle para rito humigop ng langis.

Sa paghigop ng la­ngis, hinihigop din nito ang tubig sa kailaliman ng earth mantle na nagbubunsod ng ma­tinding pressure.

◘◘◘

KAPAG inaalis ang tu­big sa earth mantle, magbu­bunsod ito ng ibayong init sa kailaliman ng lupa.

Kumbaga, dehydrated ang earth mantle at mainit na singaw ang resulta nito.

Siyempre, ang re­sulta ay madalas na paglindol sa iba’t ibang panig ng daigdig.

◘◘◘

ANG "shale oil drilling" ang kakumpitensiya ng oil sa Middle East.

Ang over production ng shale oil ang siyang nagpapababa ng presyo ng oil sa daig­dig.

◘◘◘

MAHALAGANG ma­unawaan ng mga tao na ang industriyalisas­yon sa malalaking bansa ang sumisira sa kapa­ligiran kabilang ang pollution.

Ayaw tumigil ng mga industrialized nation sa pagsira sa kapa­ligiran.