Babala sa mga malalakas maghilik!

SHANE M. LUDOVICE, M.D / SABI NI DOC

Dear Doc. Shane,

Nasa lahi namin ang pagiging obese kaya sa aking edad ay napansin kong luma­laki at tumataas ang aking timbang. Mala­kas akong manigaril­yo at napapansin din ng asawa ko na kapag natutulog ako ay ma­lakas daw akong mag­hilik, gayundin, ma­da­las daw ay parang humihinto ako sa aking paghinga kaya natatakot siya para sa akin. Mayroong naka­pagsabi sa akin na ang nararanasan ko raw ay sleep apnea. Totoo kaya ito, maaari bang pakitalakay ninyo ang tungkol dito at ano ang lunas para rito? — Eugene

Sagot

Ang sleep apnea ay kondisyon sa pagtulog na maaaring maging malubha dahil ang paghinga ay paulit-ulit na tumitigil. Ang kara­niwang sintomas ng sleep apnea ay ang malakas na paghilik. Ang pag-udlot sa paghi­nga ay karaniwang nagtatagal ng sampung segundo o higit pa. Kadalasan ay nagigising ang taong may sleep apnea dahil sa kahirapan sa paghinga.

• Obstructive sleep apnea (OSA)— ito ay nararanasan kapag ang mga kalamnan sa likod ng lalamunan ay masya­dong nagre-relax hang­gang sa ito ay nagtatakip na ng daanan ng hangin.

• Central sleep apnea (CSA) — ito ay dulot ng iregularidad sa utak na may kaugnayan sa pagbibigay nito ng senyales sa paghinga.

• Complex apnea — ito ay ang kombi­nasyon ng obstructive sleep apnea at central sleep apnea.

Anumang uri ng apnea, mahalagang maki­pag-ugnayan sa doktor para maiwasan ang kumplikasyon ng sleep apnea tulad ng sakit sa puso.

Ang mga karani­wang sintomas ng obstructive at central sleep apnea ay ang mga sumusunod:

• Labis na pagka­antok tuwing tag-araw (hypersomnia) na maa­aring makadulot ng big­laang pagtulog habang nagtatrabaho

• Labis na lakas ng paghilik

• Kapansin-pansing paghinto sa paghinga habang natutulog

• Biglaang paggising sa gabi dahil sa kahira­pang huminga

• Sore throat sa pag­gising

• Tuyong bibig sa paggising

• Sakit ng ulo sa pag­gising

• Kahirapan sa pag­tulog (insomnia)

Hindi puwedeng ipagsawalambahala ang sleep apnea. Ito ay puwedeng magdulot ng mga sumusunod:

1. Problema sa pu­so.

2. Labis na pagka­pagod sa tag-araw.

3. Kumplikasyon sa medikasyon at operas­yon

Ang ilan pang kum­plikasyon na sleep apnea ay ang kahirapan sa pag-alala, sakit ng ulo, depression at gastro esophageal.

Narito ang mga lunas nito:

• Obstructive sleep apnea

• Continuous positive airway pressure (CPAP) — isang makinang tuluy-tuloy na nagbibigay ng hangin sa pasyente sa pamama­gitan ng kanyang pagsuot ng oxygen mask habang natutulog.

• Adjustable airway pressure devices — ito ay nagbibigay ng tuluy-tuloy na air pressure sa pasyente habang siya ay natutulog.

• Pagsuot ng oral appliances — ito ay gina­gamit para napana­natiling bukas ang lala­munan habang natutul­og ang may sleep apnea.

• Uvulopalatophar­yng­oplasty (UPPP) — ito ay operasyon kung saan tinatanggal ng doktor ang tisyu sa li­kod ng bibig at sa ibabaw ng lalamunan. Tinatang­gal din ng doktor ang ton­sils at adenoids ng pasyente.

• Tracheostomy — ito ang operasyong isa­sa­gawa ng doktor kapag malubha na ang kaso ng sleep apnea. Nilalagyan ng maninistis ang leeg ng pasyente nang isang bukasan kung saan ipinapasok niya ang tubong gawa sa metal o plastic kung saan dito hihinga ang pasyente. Tuwing araw, nakatakip ang tubong ito at sa gabi, tinatanggal ng pasyente ang takip para pumasok ang hangin sa baga.

Central sleep apnea

• Paggamot sa mga sakit na sanhi ng apnea — kapag problema sa puso ang sanhi ng apnea, ang paggamot ng sakit na iyon ay maa­aring makatanggal ng sleep apnea.

• Continuous positive airway pressure (CPAP) at adjustable airway devices — tu­lad ng obstructive sleep apnea, maaaring maka­tu­long ang makinang ito sa pagtanggal ng malakas na paghilik at pagpigil ng sleep apnea.

Bukod sa operasyon at paggamit ng mga makina, maaaring ma­ba­wasan at tuluyang matanggal ang sleep apnea sa pama­magitan ng pag-iwas sa paninigarilyo at pag-inom ng alak at pagpapanatili ng tamang timbang.