Iba't ibang sanhi ng hika

SHANE M. LUDOVICE, M.D / SABI NI DOC

Dear Doc. Shane,

Nagkaroon ng hika ang anak kong 12 years old. Nagpa-check-up kami at binigyan siya ng inhaler. Napapan­sin kong sinusumpong ang anak ko kapag ubo siya nang ubo, lalo na kapag nakaaamoy siya ng usok ng sigarilyo. Wala naman kaming hika na mag-asawa kaya nagtataka ako kung bakit siya nagka­roon nito. Anu-ano ba ang sanhi ng hika?—May Anne

Sagot

Ang hika o asthma ay isang karani­wang kon­disyon kung saan nagka­karoon ng paninikip at pamamaga sa daluyan ng paghinga at dahil dito, nakararanas ng pag-ubo at hirap sa paghinga. Minsan, ang pag-atake ng hika ay nagiging sagabal sa mga gawain, lalo na kung ang mga sintomas na nararanasan ay mas matindi. Sa ngayon, wala pang gamot na makapag­papagaling sa hika, ang nagagawa lamang ay kon­trolin ang mga sintomas na nararanasan. Sabi ng ilang eksperto, ito raw ay namamana mula sa mga magulang. Ang tanging malinaw lang, mayroong “triggers” na nakapagpa­pasimula ng hika.

Ano ang “triggers” ng pag-atake ng hika?

Ang pag-atake ng hika ay maaaring magsimula dahil sa ilang triggers. Maaaring ang mga ito ay nagdudulot ng iritasyon o allergic reaction sa daluyan ng paghinga kaya nagkakaroon ng pama­maga at paninikip.

Narito ang ilan sa itinuturong triggers ng hika:

• Allergens tulad ng alikabok, pollen mula sa halaman at balahibo ng hayop.

• Impeksiyon sa dalu­yan ng paghinga tulad ng sipon at ubo.

• Sobrang pagpapaka­pa­god.

• Malamig na simoy ng hangin.

• Usok mula sa mga sasakyan at pabrika.

• Gamot na iniinom tulad ng aspirin, ibupro­fen at naproxen.

• Sobrang stress.

• Buwanang dalaw sa kababaihan.

Ang pagkakaroon ng hika ay pinakamataas kung tayo ay may kadu­gong mayroong hika. Mataas din ang posibili­dad ng pagkakaroon nito kung mayroon allergies sa ilang mga bagay o kung sobra ang timbang o overweight. Ang mga taong naninigarilyo ay may posibilidad din na mag­karoon ng hika, gayundin, ang paninigarilyo habang buntis na maaaring mai­pasa sa dinadalang bata.