Seguridad sa iskul, kailangang pagtulungan ng lahat

by Info @Editorial | June 23, 2026

Ang naganap na pamamaril sa isang paaralan sa Tacloban City—na ikinasawi ng mga estudyante at ikinasugat ng iba pa—ay muling naglantad ng isang maselang katotohanan: ang mga paaralan, na itinuturing na dapat pinakaligtas na espasyo ng kabataan, ay nananatiling bulnerable sa karahasan.

Hindi ito simpleng insidente ng kriminalidad. Isa itong malinaw na senyales ng pagkasira ng mga early warning mechanisms sa antas ng komunidad—mula barangay hanggang lokal na pamahalaan—na dapat sana’y unang nakakahuli ng mga panganib bago pa man ito mangyari sa loob ng eskwelahan.

Ang presensya ng pulis sa iskul ay hindi dapat nakakatakot, kundi nagiging deterrent—kung maayos ang implementasyon at hindi over-militarized.

Samantala, ang mga local government units (LGUs) ang may mandatong mag-ugnay sa lahat ng lokal na serbisyo—kabilang ang peace and order, education support, at social welfare. 

Kailangan ng LGU-led School Safety Command Framework na pinagsasama ang PNP, DepEd, DSWD, at health offices sa isang sistema ng risk assessment at intervention.

Ang barangay naman ang dapat na pinakaunang nakakakita ng senyales ng tensyon—bullying, gang affiliation, domestic conflict, o behavioral escalation ng kabataan. 

Dapat palakasin ang Barangay Child Protection Committees at gawing operational, hindi ceremonial. Ang bawat seryosong insidente ng youth-related conflict ay dapat may documented escalation pathway papuntang paaralan at LGU social services.

Hindi rin sapat ang guidance counselor o school security guard kung ang pinagmumulan ng panganib ay nasa labas ng gate. 

Kailangan ding palakasin ang psychosocial monitoring: early detection ng behavioral risk, peer reporting systems, at confidential referral mechanisms.

Ang seguridad sa eskwelahan ay hindi responsibilidad ng iisang ahensya. Ito ay kolektibong obligasyon ng buong lokal na pamahalaan at komunidad. Kung hindi ito maaayos ngayon, ang Tacloban ay maaaring maulit—sa ibang lungsod, sa ibang paaralan, sa ibang mga mag-aaral.