Epekto at side-effects ng metformin sa pasyenteng may diabetes

SHANE M. LUDOVICE, M.D / SABI NI DOC

Dear Doc. Shane,

Niresetahan ng met­formin ang aking 53-year-old na tatay dahil may diabetes daw siya. Ang sabi ng dok­tor ay kailangan niya itong inumin at dapat din siyang magkaroon ng regular na check-up upang ma-monitor ang kan­yang blood sugar. Tama ba ang pag-inom nito ni tatay? Ang sabi nila, naka­sisira raw ito ng kidney at okay lang ba na uminom siya ng alak kapag nakainom na ng metformin? Ba­ka bawal ito at hindi niya sinasabi sa kan­yang doktor. — Nelle

Sagot

Ang metformin ay gamot para sa diabetes ngunit, inirereseta rin ito sa mga babaeng may polycystic ovary syndrome (PCOS).

Ito ay available bi­lang tableta at XR o extended release na table­ta at kailangan ng reseta ng doktor para makabili ng metformin. Hindi naka­bababa ng asukal sa dugo ang metformin sa Type 1 diabetes kung sa­an ang gamot ay insulin.

Hindi nakasisira ng bato ang metformin, pero bawal itong inumin ng taong may problema sa bato. Kailangang may laman ang tiyan kapag umiinom ng metformin para maiwasan ang posibleng mga side-effect nito sa mga unang linggo ng pag-inom ng gamot tulad ng pagsakit ng tiyan, hangin sa tiyan o paglambot ng dumi.

Puwede ring mawa­lan ng ganang kumain kapag umiinom ng met­formin kaya may mga umiinom nito para mag­papayat. Ito ay hindi iminumungkahi dahil puwedeng bumagsak ang asukal sa dugo at mahilo o mahimatay ang taong walang diabetes na iinom ng metformin.

Kung ang iniinom ay metformin XR, dapat lunukin ito nang buo gamit ang isang baso ng tubig. Huwag itong duru­gin, nguyain o putulin upang hindi mawalan ng bisa ang pagiging extended release nito. Ibig sabihin, ang extended release ay dahan-dahan ang labas ng gamot mula sa tableta. Kadalasan, ito ay inirereseta sa mga taong sumasakit ang tiyan sa metformin na hindi XR.

Maraming brands ng metformin na puwe­deng bilhin, may generic na rin ang metformin. Kung anumang brand ang iniinom, sana ay palaging ‘yun ang inumin dahil puwedeng mag-iba ang bisa o epekto nito kung papalit-palit, gayundin, ipagbigay-alam agad sa doktor kung iba ang brand na nabili o iniinom sa kanyang inireseta.

Iba’t iba ang dosage na puwedeng ireseta ng doktor para sa metfor­min dahil depende ito sa taas ng asukal sa dugo at sa iba pang mga sakit ng pasyente. Huwag mag­palit ng dosage nang hindi nagpapaalam sa doktor at huwag ding gayahin ang dosage na para sa ibang tao.

Kung makalimutan ang pag-inom ng gamot, inumin agad ito kapag naalala, pero kung malapit na ang susunod na pag-inom ng gamot ay hintayin na lamang ito upang hindi mag­doble ng pag-inom ng gamot.

Ang dye na gina­gamit para sa CT scan o x-ray ay puwedeng makaapekto sa bato (kidney) kung umiinom ng metformin. Ipag­bigay-alam ito sa doktor kung kailangang magpa-CT scan o x-ray na gagamit ng dye. Kadalasan ay pina­hihinto muna ang metformin at muling ipinaiinom matapos ang 48 hours kung wala namang problema sa pag-ihi.

Tandaan, na maka­bubuti kung iiwasan ng pasyente ang pag-inom ng alak, lalo na kapag umiinom na ng met­formin dahil maaaring bumaba ng sobra ang asukal sa dugo ng dahil sa alcohol.