Kailan dapat isinasagawa ang colonoscopy?

SHANE M. LUDOVICE, M.D / SABI NI DOC

Dear Doc. Shane,

Pinayuhan ng dok­tor ang tatay ko na magpa-colonoscopy. Nais kong malaman kung ano at para saan ang test na ito? Sana, matalakay ninyo ito. — Arnold

Sagot

Ang colonoscopy ay pagsusuri ng malaking bituka at tumbong gamit ang instrumentong ti­natawag na colono­scope.

Paano isinagawa ang pagsusuri?

Ang colonoscope ay may kalakip na maliit na kamerang nakakabit sa nababaluktot na tubo. Hindi tulad ng sigmoi­do­scopy na ang naaabot lamang ay ang ikatlong ibabang bahagi ng ma­la­king bituka, ang colon­o­scopy ay nagsusuri ng buong kahabaan ng colon.

Ang pasyente ay mahihiga nang patagilid sa kaliwang bahagi at ang mga tuhod ay iti­tik­lop patungo sa dibdib. Pagkatapos mabigyan ng gamot na pampakal­ma at pang-alis ng kirot, ang colonoscope ay pararaanin sa puwitan.

Ito ay dahan-dahan at maingat na ipapasok sa bukana ng malaking bituka na kung minsan ay ipinaaabot sa pina­kamababang bahagi ng maliit na bituka.

Nagpapakawala ng hangin ang scope upang mas maging malinaw ang pagtingin sa loob ng bituka. May kasama rin itong panghigop (suction) ang instrumento upang maalis ang mga dumi at tubig. Mas malinaw sa paningin ng nagsusuri kung ang scope ay papalabas kaya kalimitan ng mas masusing eksaminas­yon ang ginagawa sa­ ganitong pagkakataon. Gamit ang colono­scope, maaaring kumuha ng tissue samples sa pama­magitan ng maliliit na biopsy forceps. Maaaring magtanggal ng polyps gamit ang electrocautery snares.

Ang colonoscopy ay maaaring gamitin pa­ra sa mga sumusunod na kadahilanan:

• Pagsakit ng tiyan, pagbabago sa regular na pagdumi o pagbaba ng timbang.

• Abnormal na pag­babago (tulad ng polyps) na nakita sa sig­moi­doscopy o x-ray test (CT scan o barium enema).

• Anemia dahil sa kakulangan sa iron (kara­niwan kapag wa­lang ibang dahilan ang nahanap).

• Dugo sa dumi o maitim na dumi.

• Follow-up sa na­ka­­raang karamdaman tulad ng polyps o colon kanser.

• Inflammatory bo­wel disease (ulcerative colitis and Crohn’s disease).

• Screening para sa colorectal cancer.