“Borneo, bahagi pa rin ng Pilipinas” – Sulu at North Borneo Sultanate

ni BRT | August 4, 2020

Nananatiling bahagi ng ninunong lupain ng Pilipinas ang North Borneo (Sabah) at iyan ay hindi maikakailang sa loob ng 600 taon na nanirahan sa isla na ito ang mga katutubong Pilipino ay kinikilala hanggang sa ilang siglo pang darating.

Iyan ang naging pahayag sa isang official statement na inilabas ng Royal Sultanate of Sulu at North Borneo kabahagi ang Royal Majesty Paduka Mahasari Al-Maulana Ampun Sultan Hadji Muedzul-Lail Tan Kiram kasabay ng pagbati ng ika-35 Sultan ng Sulu at North Borneo na nawa’y ligtas ang marami sa panahon ngayon ng krisis sa kalusugan.

Kinikilala rin ang lolo ng maharlikang sultan na si Sultan Moh, Esmail Enang Kiram ng pamahalaan ng Pilipinas noong 1957 na opisyal na nakatala ang pangalan sa pampublikong dokumento. Sa pamamagitan niya, isinalin ng mga tao ang karapatan sa North Borneo sa ilalim ng gobyerno ni dating Pangulong Diosdado Macapagal noong 1962.

Ang dating Sultan na si Moh, Mahakuttah Abdulla Kiram, maging ang kanyang posisyon bilang crown prince ng Sulu ay naging opisyal din sa bisa ng Memorandum Order no. 427 na inisyu ng dating Pangulong Ferdinand Marcos noong 1974.

Mula nang yumao ang kanyang ama noong 1986 at sa kabila ng kawalan ng pondo, patuloy ang maharlika sa pamumuno at ituloy ang legasiya ng Sulu. Kinilala ang liderato niya sa buong mundo kabilang na sina HRH Don Duarte Pio, Duke ng Braganza ng Portugal; HRH Prince Karl Vladimir Karadjordjevic of Serbia at Yugoslavia; HIH Ermias Sahle Selassie ng Ethiopia; NobelPeace Prize awardee, President Lech Wales ng Poland, at marami pang iba. Minsan na rin siyang naging tagapagsalita bilang kinatawan ng Sulu sa international symposium kabilang na ang Dhaka forum na inorganisa ng Bangladesh.

“The people of Sulu are proud of our heritage and we sincerely thank the Hon. Teodoro Locsin jr., Philippine Secretary of Foreign Affairs, for helping assert our ancestral rights. We hope the government of Malaysia understands the plight of the thousands of underprivileged and indigenous families of Sulu who barely survive in Sabah specially during this pandemic.

“We aspire for an amicable solution to the predicament that affects us all in this region.

His Majesty appeals to members of his family to unite for the sake of all the people of Sulu. He pleads to continued patience as there is no need to repeat the unfortunate circumstance of the past. The Royal house of Sulu firmly believes that diplomacy will allow us to move forward as governments and other parties involved play a crucial role from alleviating our people from poverty.”

Idinagdag sa mensahe ngayong nasa krisis ang buong mundo, alalahanin natin kung paano tayo namuhay sa mundong ito. “Let us realize the importance of conveying a message of peace to our children and grandchildren. For those of us living in the Sulu Archipelago, this dilemma has been happening for more than half a century. We call upon the international community to assist us in achieving a common goal beneficial to all.