Sa kabila ng paglihis ng istorya laban sa mga biktima... parusa para sa mga taong may kinalaman sa p

PAO CHIEF PERSIDA ACOSTA / DAING MULA SA HUKAY HUSTISYA

NAPAKASARAP sa pakiramdam na makita ang resulta nang maayos na pagpapalaki sa ating mga mahal na anak, apo at kapatid — mula nang sila ay isilang hanggang sa makatapos sila ng pag-aaral, magkaroon ng pro­pesyon at sarili nilang pa­milya o maging sa pagta­hak ng ibang landas na patungo pa rin sa kanilang kaunlaran. Ganito ang gus­tong maramdaman at masaksihan nina Francis at Ligaya Paule, ama at lola ni Justine Paule. Sa kasamaang-palad, imbes na patuloy na nalinang at sumulong si Justine, siya ay napagkaitan ng gani­tong mga pagkakataon dahil sa maaga niyang pag­panaw sa edad na la­bintatlo (13). Si Justine ay namatay noong Hunyo 2, 2019 sa ospital sa Pam­panga. Siya ay na­turukan ng Dengvaxia sa kanilang paaralan sa na­sabing lu­gar; una, noong Abril 4, 2016; pangalawa, noong Oktubre 18, 2016 at pa­ngatlo, noong Hulyo 18, 2017.

Si Justine ang pang-isandaan at tatlumpu’t anim (136) sa mga naturukan ng Dengvaxia, nakaranas ng sintomas, common pattern of 4 serious adverse effects (anaphylactic allergic rea­ction, viscerotropism, neuro­tro­pism & increase in severity of dengue disease) na con­sistent sa Sanofi declaration sa Food and Drug Adminis­tration (FDA) noong Dis­yembre 22, 2015 at namatay na sumailalim sa forensic examination ng Public Attor­ney’s Office (PAO) Forensic Team, pagkatapos hingin ng pamilya ang serbisyo ng na­turang grupo para sa yumao. Binibigyan din sila ng ka­ilangan nilang libreng ser­bisyo-legal ng aming tang­gapan sa pangunguna ng inyong lingkod bilang ang­kop na tugon sa kanila ring kahilingan.

Matapos maturukan si Justine ng naturang bakuna ay maayos naman ang kan­yang kalusugan maliban na lamang sa pasulput-sulpot na pagkakaroon niya ng lag­nat na naaagapan naman sa tuwing pinaiinom siya ng pa­racetamol. Ngunit, pagkali­pas ng halos mahigit isang (1) taon mula noong huli si­yang maturukan ng Dengva­xia noong Mayo 3, 2019 ay biglang dumaing si Justine ng pananakit ng kanyang ulo, tiyan, likod at kasu-ka­su­an. Pinainom siya noon ng kan­yang pamilya ng parace­ta­mol. Bahagyang naibsan ang kanyang masasamang nara­ramdaman, subalit, bu­malik din agad ang mga ito pag­kalipas ng ilang sandali. Noong panahon ding ‘yun ay napansin ng kanyang Lola Ligaya na gustung-gusto ni­yang naliligo at binabasa ang kanyang mga paa. Sa mga sumunod na araw ay hindi bumuti ang kalagayan ni Jus­tine at siya ay naging ma­lungkutin. “Nagbago ang kan­yang ugali at naging bug­nutin”, ayon sa kanyang lola.

Dahil walang pagbabago ang mga nararamdaman ni Justine, siya ay pina-check-up ng kanyang ama at lola sa ospital sa Pampanga noong Mayo 15, 2019. Base sa re­sulta ng mga pagsusuri na isinagawa sa kanya ay may UTI si Justine. Nire­se­ta­han siya ng antibiotics ng doktor at pagkatapos ay in-admit siya sa nasabing os­pital sa kadahila­nang siya ay natu­rukan ng Dengvaxia vaccine. Nang sumunod na araw ay nanginig at gini­naw si Justine. Noong araw na ‘yun, ayon sa kan­yang ama at lola: “Kung anu-ano ang kanyang mga sinasabi noon na hindi namin ma­in­tindihan. Siya ay nagwawala dahil sa sakit na kan­yang na­raramda­man.” “Hin­di bu­muti ang kalaga­yan ni Justine, sa halip, lalo pang lu­mala ang kanyang ma­sa­samang nararamdaman”, dagdag pa nila.

Nagsimula noong Mayo 17, 2019 ang mga pangya­yari na tila nagpapahiwatig na papaikli na ang mga araw ni Justine sa mundong iba­baw. Narito ang bahagi ng salaysay ng kanyang ama na si Francis at lola na si Li­gaya, hinggil dito: “Noong ika-17 ng Mayo 2019 ay hin­di na muling nagising si Justine. Ayon sa doktor ay na-co­matose na siya. Imi­nungkahi ng doktor na ipa-CT scan si Justine. Dahil dito ay inilipat siya sa xxx ng umaga ng parehong araw upang doon ipa-CT-scan. Ayon sa doktor at base sa re­sulta ng kanyang CT scan ay namamaga ang utak ni Justine dahil sa impeksiyon. Siya ay in-intubate at pag­sapit ng dakong alas-tres (3:00) ng hapon ay inilipat siya sa ICU ng nasabing os­pital. Noong hapon ding ‘yun ay inulit ang x-ray at CT scan sa kanya. Base sa na­ging resulta ng mga ito ay pareho pa rin ang nakita ng doktor.”

“Hindi na muling bu­muti ang kondisyon ni Jus­tine sa mga sumunod na araw. Noong ika-2 ng Hunyo 2019, mga alas-tres (3:00) ng madaling-araw ay nag-agaw-buhay na siya. Sinu­bukan siyang i-revive ng doktor, subalit, pagsapit ng alas-tres kinse (3:15) ng ma­daling-araw ay tuluyan na siyang binawian ng buhay.”

Napakasakit para sa buong pamilya ni Justine na malaman na may pamamaga sa utak ang biktima at pag­karaan ay hindi na bu­muti ang kanyang kondisyon hang­gang sa humantong na ito sa kamatayan. (Maaalalang ang pamamaga at pagduru­go ng utak at internal organs ay sinapit din ng mga na­unang biktimang naturukan ng Dengvaxia na under cli­nical trial at nasawi.) Ma­hirap tanggapin para sa ka­nila ang kinahinatnan ni Jus­tine sa­pagkat nang nabubu­hay pa ito, larawan siya ng malakas, aktibo, malusog at masiglang bata. Ayon pa sa kanyang ama at lola: “Kailanman ay hindi pa siya nagkasakit nang malubha at kinaila­ngang maospital ma­liban na lamang nitong ka­ma­kailan kung saan siya ay labis na nagkasakit na na­ging sanhi ng kanyang aga­rang pagpanaw.”

Palaisipan para sa buong pamilya ni Justine ang kan­yang kamatayan. Ang kato­to­hanan sa naging kondis­yon ng minamahal nilang yu­mao ang nais nilang ma­laman kaya hiniling nila na mapa­sailalim sa forensic exa­mi­nation ng PAO Forensic Team ang mga labi ni Justine. Katarungan ang isinisigaw ng kanilang kalooban, gayun­din ng mga pagpaparam­dam ni Justine, kaya lumapit sila sa inyong lingkod upang ma­i­pag­laban ng PAO ang si­napit ni Jus­tine. Ka­agad na­ming ti­nu­gunan ang kanilang mga hi­ling sa abot ng aming ma­ka­kaya at ang libreng serbisyo-legal ng aming tanggapan ay patuloy naming ibinabahagi sa pamilya ni Justine.

Ayon sa Pamilya Paule, si Justine noon ay mahilig ku­manta at sumayaw. Sa aming patuloy na pagpu­pun­­yagi para sa kanyang kaso at sa mga kaso rin ng katulad niyang biktima, ibi­nibigay namin ang aming bu­ong kakayahan, lakas at pag­mamalasakit upang ma­kasu­nod sa mandato ng PAO na sang-ayon sa Re­public Act No. 9406 (PAO Law) at sa kautusan ng DOJ noong ika-12 ng Disyembre, 2017. Ha­rinawa, balang-araw, ang mga nahahapis ngayon ay muling makaiindak at makahihimig nang buong saya sapagkat nag­tagumpay na sa mga san­daling ‘yun ang hustisya.

Sa ngayon ay sumusu­long na ang 35 independent civil cases na isinampa ng mga magulang sa Regional Trial Court (RTC) of Que­zon City. Patuloy ang pag­dating ng mga RTC Order of Consolidation para ma­ging maayos at mapabilis ang napipintong mga pagli­litis. Sana ay bumilis ang pag-inog ng hustisya — kasimbi­lis din nang biglaang kamatayan ng mga biktima. Samantala, ang pagsasampa at pagsu­ong sa korte ng criminal cases ay nakasalalay sa mga kamay ng DOJ prosecutor.

(Itutuloy)