Ilang taon na ang nakalilipas, pero wala pa ring nananagot sa batas... KATARUNGANG DAPAT IGAWAD SA M

PAO CHIEF PERSIDA ACOSTA / DAING MULA SA HUKAY HUSTISYA

SA pagpapatuloy ng laban para sa mga biktima ng nakapipinsalang anti-dengue vaccine, may pang-iinsulto hinggil sa “scien­tific illiteracy” na ibinabato sa mga walang humpay na nagtataguyod ng adbokasiya upang makamit ang kataru­ngan para sa nasabing mga biktima. Wari, sila ay may kinalaman sa sinasabing na­gaganap umano na “scientific illiteracy” sa mga Pilipino. Ang pandudustang ito ay nakadaragdag din sa pagkabalisa ng mga nagpaparamdam na mga kaluluwa na inihatid sa kabilang buhay ng mabag­sik na bakuna.

Kamakailan, si Dr. Francisco Salcedo Cruz, MPH, isang Public Health at Good Go­vernance Expert ay nagpahayag ng kan­yang saloobin hinggil sa nasabing isyu. Nasa ibaba ang sipi ng bahagi ng kanyang nasabing saloobin. Ito ay salin sa Filipino mula sa kan­yang orihinal na pahayag sa wikang Ingles.

Ang “scientific illiteracy” ba ang lumikha sa mga sumusunod?

1. Kinaligtaan ng Sanofi Pasteur ang paglalagay sa label ng produkto nito ng mga peligro sa mga batang hindi pa nagkaka-dengue na noon ay alam na ng mga ito.

2. Ang Sanofi Pasteur ay sadyang nag-focus sa age group kung saan ang bisa nito ay bahagyang mataas habang hindi inintindi ang mga may edad na siyam (9) pababa na na-expose rin sa dengue.

3. Dinala ito ng Department of Health sa mga lugar na maraming rehistradong mga bo­tante (vote-rich areas), kaya ang pagkakaayos ng pagbabakuna ay may politikal na layon.

4. Walang informed consent requisites na sinunod, kaya nanatili ang mga biktima at magulang na “illiterate”.

5. Nagkaroon ng pamba-bypass sa mga requisite na drug testing at approval protocol upang makatugon sa political campaign time­tables. Sa nasabing pahayag, kinilala rin ni Dr. Cruz ang kahalagahan ng Summary of Sig­nificant Findings ng Public Attorney’s Office Forensic Team (PAOFT) na may ka­ugnayan sa isinagawang huling isandaan at sampu (110) na forensic exa­mi­nations sa mga nabakuna­han ng Dengvaxia at namatay na sumailalim sa na­sabing pag­susuri alinsunod sa kahilingan ng kanilang mga pa­milya. Narito ang bahagi ng kanyang pagkilala sa PAOFT at ang mga ginawa nito para sa mga nasawi sa nasabing tra­hedya. Ang sipi sa ibaba ay pagsasalin din sa Filipino mula sa orihinal na pahayag sa Ingles.

“Kapuri-puri ang Summary of Signifi­cant Findings ng Public Attorney’s Office Foren­sic Team (PAOFT) sa isandaan at sam­pu (110) na forensic examinations.Tatlumpu (30) sa mga kasong ito ay mayroon nang kum­pletong histopathological exams. Ang pagsusuri ng aktuwal na documented cases ay nagbigay ng malinaw na death pattern sa mga sumailalim sa forensic exa­mination”.

1. Kasama sa sinuri ng PAOFT ang wa­lumpu’t isa (81) sa isandaan at pito (107) na mga bata ang ikinokonsidera na da­ting ma­lulusog at walang history ng ma­lubhang ka­ramdaman o pagkakaospital.

2. Tatlo (3) sa vaccinees ang non-target adults.

3. Labintatlo (13) sa isandaan at sampu (110) ang na-diagnosed na may malubhang uri ng dengue.

4. Tatlumpung (30) kumpletong forensic examinations na may histopathological results ang nakasampa sa Department of Justice (DOJ), walo (8) sa mga ito ay mga kaso na hindi dapat naging bahagi ng mass indiscriminate vaccination dahil sa diagnosed contraindication sa immune challenge tulad ng pagpapabakuna.

5. Dalawapu’t pito (27) sa isandaan at sampu (110) na vaccinees ay may clinically diagnosed cerebral abnormalities at/o cereb­ral bleeding na nakita lamang pagkatapos mabakunahan.

6. Karamihan sa mga bata ay walang history ng dengue infection, maliban sa anim (6) sa isandaan at sampu (110) na may nauna nang clinical diagnosis ng dengue fever.

7. Ang vaccine recipients ay nakatanggap ng isa (1), dalawa (2) o tatlong (3) Dengvaxia vaccine, limampu’t isa (51) sa isandaan at sampu (110) lamang ang nakatanggap ng isang (1) dosis ng bakuna at ang karamihan sa kanila ay hindi nakatanggap ng karagda­gang dosis dahil sa maagang paglabas ng mga sintomas o kamatayan bago pa dumating ang kasunod na scheduled im­mu­nization.

8. Ang vaccine recipients ay agad nagka­sakit pagkatapos mabakunahan o ilang bu­wan pagkatapos nito (kadalasan tatlo hang­gang apat na buwan) at nangailangan ng pagpapaospital, kadalasan sa mga karani­wang sintomas: sakit ng ulo, sakit ng tiyan, lagnat, may mga pagkakataon na mayroon ding pantal, pagdurugo ng ilong, panghihina ng katawan, nauutal na pagsa­sa­lita, pagba­bago ng ugali, pag­hirap sa paghinga, pagka­wala ng gana sa pagkain etc.

9. Ang vaccine recipients ay namatay pitong (7) araw hang­gang ilang buwan (1-31) pagkatapos mabakunahan ng panghuling dosis ng Deng­­vaxia.

10. Ang karaniwang foren­sic examination finding ay pag­laki ng mga laman-loob, mala­wakang pagdurugo ng iba’t ibang bahagi ng katawan, pina­kakaraniwan ang findings na pagdurugo ng utak ng isandaan at lima (105) sa isandaan at sam­pung (110) vaccinees, pi­tumpu’t siyam (79) sa isan­daan at lima (105) na ito ay malubha at sa huli ay humantong sa kamatayan ng recipient.

Ang PAOFT lamang ang nagsagawa ng isandaan at sam­pung (110) autopsies at tatlumpung (30) histopatholo­gical exams at napagtibayang matatag na koneksiyon sa apat (4) na serious adverse effects ng Dengvaxia sa kamatayan ng mga bata.

Ang masipag na PAO Forensic Team ay may natatanging post-mortem advantage (literally at figuratively) dahil sila lamang ang nagsagawa ng autopsies at histo­pathological exams sa site 24/7. Ang kaukulang PAO findings ay opisyal na do­ku­mentado at isinapubliko nang may buong pahintulot ng mga magulang ng mga batang biktima.

Ang Hippocratic Oath (“Do no harm!”) ng mga mang­gagamot ay tunay na sagrado kay Dr. Cruz at sa PAOFT, sa pangunguna ng direktor nito na si Atty. Erwin P. Erfe, M.D. Pinahahalagahan at iginagalang din ito maging ng mga hindi doktor ng Medisina tulad namin sa PAO at marami pang ibang propesyunal at tanggapan sa loob at labas ng bansa na patuloy na nagmamalasakit sa kapwa at pinangangalagaan ang dangal ng paglilingkod sa bayan.

Ang kasagraduhan ng Hippocratic Oath ay nalapastangan nang may nanakit sa mga biktima sa pamamagitan ng na­kamamatay na bakuna. Hanggang sa kabilang buhay ay dala-dala ng mga nasawing nabakunahan ang kanilang pisikal na mga sugat sa katawan at emosyunal na mga hiwa sa dam­damin.

Maaaring maging mahaba ang paglalakbay patungo sa ganap na paghilom ng mga sakit na nilikha ng kalapastanganan sa Hippocratic Oath. Gayunman, may magandang panimula bilang unang hakbang para sa paghilom at ito ay ang paggawad sa mga biktima at kanilang mga pamilya ng pinakaaasam at pinakahihintay nilang katarungan.

(Itutuloy)