top of page
WINNER - VINCENT, NASA ‘PINAS PA RIN, PARENTS, ‘DI NA KAYANG BUMIYAHE PA-SPAIN-FB Circulat
Search

ni Leonida Sison @Boses | May 12, 2026



Boses column ni Leonida Sison


Hanggang kailan kaya mananatiling tahimik ang publiko sa tuwing may lumalabas na alegasyon ng iregularidad sa mga pampublikong ospital, lalo na kung buhay at kalusugan ng mamamayan ang direktang naaapektuhan nito? 


Kapag usapin na ng pondo para sa ospital, appointments ng mga opisyal, at procurement ng mahahalagang proyekto, hindi na ito simpleng intriga sa loob ng ahensya kundi isyung may direktang epekto sa ordinaryong Pinoy na umaasa sa maayos na serbisyong medikal.


Umani ng panawagan para sa maayos na imbestigasyon ang mga alegasyong ibinunyag umano ng ilang medical personnel at empleyado mula sa mga pampublikong ospital sa Ilocos Region, Cagayan Valley, at Cordillera. 


Ayon sa mga nagpakilalang doctors, nurses, at administrative staff, mayroon umanong umiiral na “network of influence” sa loob ng Department of Health (DOH) na nakaaapekto sa appointments ng ilang opisyal at nagpapatupad ng infrastructure at procurement projects sa ilang regional hospital sa Northern Luzon.


Kabilang sa nais nilang mabusisi ang proseso ng pagtatalaga ng mga officer-in-charge at medical chief, pati ang paggamit ng pondo sa ilang proyekto sa mga ospital. 


Nadawit din sa usapin ang Health Facilities Enhancement Program (HFEP) at Promotion and Selection Board ng DOH dahil umano sa malaking impluwensya ng ilang opisyal sa mga desisyon kaugnay ng proyekto at appointments. Gayunman, aminado rin ang mga complainant na wala pa silang inilalabas na dokumentong direktang magpapatunay sa mga alegasyon.


May mga empleyado ring nagpahayag ng pangamba sa patuloy na paglalaan ng malaking pondo para sa infrastructure projects, kabilang ang tinatayang P200 milyong pondo sa ilalim ng HFEP. Dahil dito, nananawagan sila ng financial at administrative audit, kasama na ang lifestyle checks sa mga opisyal na inuugnay sa kontrobersya.


Sensitibo ang ganitong usapin dahil ang pondong ginagamit sa mga ospital ay mula rin sa buwis ng taumbayan. Kapag may bahid ng pagdududa sa paggamit nito, natural lamang na manawagan ang publiko ng transparency at accountability. Hindi lang ito laban ng mga empleyado sa loob ng ospital kundi laban din ng mga pasyenteng naghihintay ng maayos na pasilidad, sapat na gamot, at mabilis na serbisyo.


Mahalagang magkaroon ng patas at malalim na imbestigasyon upang luminaw kung may katotohanan nga ba sa mga paratang o kung isa lamang itong panloob na sigalot sa sistema. Ngunit anuman ang maging resulta, malinaw na kailangan ng mas mahigpit na pagbabantay sa paggastos ng pondo at pagpili ng mga opisyal sa pampublikong ospital. Kapag nasira ang tiwala ng taumbayan sa sistemang pangkalusugan, hindi lamang reputasyon ng mga ahensya ang apektado kundi pati kumpiyansa ng mga Pilipino sa serbisyong dapat sana’y nagliligtas ng buhay. 


 
 

ni Ka Ambo @Bistado | May 11, 2026



Bistado ni Ka Ambo


Nagpaparamdam naman ngayon ang krisis sa suplay ng elektrisidad.

Nakapokus ang debate sa electricity bill.


----$$$--


Nakasentro ang problema sa Metro Manila dahil sa masalimuot na  reglamento.

Nakatuon dito kung ano ang tamang singil, alin ang maayos na panukat, at kung nasusunod ba ng direktiba ang umiiral na batas.


------$$$--


Sa datos ngayong 2026, mahigit 60% ng kuryente mula sa Meralco ay nagmumula sa Natural Gas at 20-25% naman sa Coal, kung saan ang halos 99% ng mga kontratang ito ay dollar-denominated. 

Iyan mismo!


-----$$$--


Dahil dolyar ang pambayad sa mga panggatong na ito, ang bawat paghina ng piso laban sa dolyar ay direktang "pasaload" sa bill ng mga consumer.

Aray ko pooo!


-----$$$--


Kabalintunaan ito sa ibang mga probinsya na mas nakasandal ang kanilang supply sa renewable energy gaya ng hydro at geothermal.

Dahil d’yan, hindi ito apektado ng pabagu-bagong palitan ng piso.


-----$$$--


Aabot sa 10% pa lamang ang renewable energy supply ng Meralco.

Hindi nila ito magawang maitaas nang mabilisan dahil sa mga locked in na Power Supply Agreements (PSAs). 


-----$$$--


Ang mga kontratang ito sa mga planta ng coal at gas ay tumatagal ng 15 hanggang 25 taon.

Dahil d’yan, ang mga consumer ay mananatiling "bihag" ng presyo sa world market.


----$$$--


Ayon kay Bayan Muna Chairman Neri Colmenares, mayroong kapangyarihan ang Meralco na i-renegotiate ang kanilang mga kontrata para hindi tinatamaan ng "bill shock" tuwing humihina ang piso kontra-dolyar.

Pero hindi ito ginagawa, sa halip ay mas nais na ipasa sa mga consumer ang  kalbaryo.


-----$$$--


Isa pang sentro ng usapin ay ang tinatawag na "sweetheart deals."

Sa ilalim ng EPIRA Law, nakasentro ito sa kompetisyon. 


-----$$$--


Pero nakasentro ang  isyu sa mga Power Supply Agreements (PSAs) nito sa mga kumpanyang "affiliated" o pagmamay-ari rin ng parehong mother company. 

Tinukoy dito ang San Buenaventura Power (455 MW) at MTerra Solar (850 MW).


----$$$--


Bagaman mayroong Competitive Selection Process (CSP), kinuwestiyon ang integridad nito.

Kapag ang isang DU ay bumibili mula sa sarili nitong planta, nawawala ang pressure na i-renegotiate  para sa kapakanan ng publiko.


-----$$$--


Hindi na uubra ang depensa  na "market forces."

Puwede naman kasi na sa pamamagitan ng negosasyon para sa fixed-price contracts at pag-iwas sa mahal na diesel plants.


-----$$$--


Ang bulto o laki ng operasyon ng Meralco ay hindi ginagamit para sa "bargaining power" pabor sa konsyumer.

Bagkus, hinahayaan na makopo ang mas mapalaki ang volume ng kita ng mga affiliated suppliers.


-----$$$--


Kapwa bigo ang Energy Regulatory Commission (ERC) at Department of Energy (DOE) na protektahan ang publiko.


Kung napatunayan ng ibang mga probinsya na posible ang mas murang kuryente, bakit hinahayaan ang Meralco na manatiling nakasandal sa mga "market-driven" at "dollar-denominated" na mga kasunduan? 


----$$$--


Panahon na para sa isang malawakang audit ng lahat ng PSAs.


Dapat ding ideklara na ilegal ang mga "sweetheart deals" na sumasakal sa mga consumers.




Kung may reaksyon, sumbong o katanungan, sumulat sa ASINTADO ni Judith Sto. Domingo sa BULGAR Bldg., 538 Quezon Ave., Quezon City o mag-email sa asintado.bulgar@gmail.com.

 
 

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | May 11, 2026



Magtanong Kay Atty. Persida Acosta


Dear Chief Acosta,


Malaki ang paniniwala ko na ang bawat tao ay nararapat na magkaroon ng kaalaman sa pinansyal na aspeto ng kanyang buhay dahil ito ay maaaring makatulong para maiangat ang kanyang pamumuhay. Dahil dito, may batas ba patungkol sa pagkakaroon ng araw upang kilalanin ang pinansyal na literacy sa bansa? Salamat po.


— Jacks Reyes





Dear Jacks Reyes,


Maaaring matagpuan ang kasagutan sa iyong katanungan sa  Seksyon 2 ng Republic Act (R. A.) No. 10922, “An Act Declaring the Second Week of November of Every Year as Economic and Financial Literacy Week,” o mas kilala sa tawag na, “Economic and Financial Literacy Act,” kung saan nakasaad na:


“Section 2. Declaration of Policy. - It is declared the policy of the State to develop national consciousness on economic and financial literacy by declaring the second week of November of every year as "Economic and Financial Literacy Week". The State recognizes the growth potential of the country through a financially literate people who make sound financial decisions, mobilize savings, and contribute ideas on improving economic and financial policies and programs.”


Para sa nasabing batas, naging polisiya ng ating Gobyerno ang paunlarin ang pambansang kamalayan sa pang-ekonomiya at pampinansyal na literacy sa pamamagitan ng pagdedeklara ng ikalawang linggo ng Nobyembre ng bawat taon bilang "Economic and Financial Literacy Week". Ito ay dahil kanilang kinikilala ang potensyal ng paglago ng bansa sa pamamagitan ng mga taong may matibay na kaalaman sa pananalapi, gumagawa ng matatalinong desisyon sa pananalapi, nagpapakilos ng mga ipon, at nag-aambag ng mga ideya sa pagpapabuti ng pang-ekonomiya at pampinansyal na mga patakaran at programa.


Karagdagan dito, may mga ahensya ng pamahalaan na inaatasan na lumahok sa obserbasyon ng Economic and Financial Literacy Week, at ito ay nabanggit sa Seksyon 3 ng nasabing batas:


“Section 3. Participating Government Agencies. - To ensure meaningful observance of the Economic and Financial Literacy Week as herein declared, the National Economic and Development Authority (NEDA) shall lead the participation of government agencies and instrumentalities during the Economic and Financial Literacy Week. As the lead agency, the NEDA shall plan, initiate, execute, and encourage knowledge-expanding activities on economic and financial literacy which may be adopted by government agencies and instrumentalities, including local government units (LGUs), government-owned and -controlled corporations (GOCCs) and educational institutions.


The NEDA shall convene for the purpose the relevant agencies, to include the Bangko Sentral ng Pilipinas (BSP), the Department of Finance (DOF), the Department of Education (DepED), the Commission on Higher Education (CHED), the National Youth Commission (NYC), and the Department of the Interior and Local Government (DILG).


All heads of government agencies and instrumentalities, including LGUs, GOCCs, and those identified by the NEDA as relevant agencies, are hereby directed to collaborate and cooperate with the lead agency in advocating and implementing activities to celebrate the Economic and Financial Literacy Week.”


Kung kaya, bilang kasagutan sa iyong katanungan at base sa mga nabanggit na probisyon ng nasabing batas, pinapahalagahan ng ating Gobyerno ang pagkakaroon ng pang-ekonomiya at pampinansyal na literacy ng bawat Pilipino at ito ay nagdeklara ng araw kung kailan ito kailangan obserbahin. Para rin mapalawak ang nasabing selebrasyon, may mga partikular na ahensya ng Gobyerno tulad ng National Economic and Development Authority, mga lokal na Gobyerno, Bangko Sentral ng Pilipinas at Department of Finance, na inatasang makisali para itaguyod at ipatupad ng mga aktibidad patungkol sa nasabing selebrasyon na ginaganap tuwing ikalawang linggo ng Nobyembre ng bawat taon sa ating bansa.


Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay.


Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.

 
 
RECOMMENDED
bottom of page