Paninira, hindi nakapigil kay Bong Go; pinarangalan pa rin ng Gawad Pilipino

ni Pablo Hernandez @Prangkahan | January 8, 2026

GAWAD PILIPINO, BINALEWALA ANG PANINIRA KAY SEN. BONG GO; PINARANGALAN BILANG ‘NATATANGING SENADOR NA NAGLILINGKOD SA TAO AT BAYAN’ – Walang patol sa award-giving body na Gawad Pilipino ang mga atake at paninira kay Sen. Bong Go. noong Disyembre 27, 2025, sa loob ng Camp Aguinaldo, siya lamang sa mga senador ang pinarangalan at pinagkalooban ng titulong "Natatanging Senador na Naglilingkod sa Tao at Bayan."

Ayon sa mga bumuo ng award-giving body, bukod sa kanyang mandato sa Senado sa paggawa ng mga panukalang batas para sa kapakanan ng bayan at mamamayan, si Sen. Bong Go ang natatanging senador na agad nagtungo sa mga kababayang nasunugan at mga biktima ng kalamidad upang magbigay ng tulong.

Ipinapakita nito na hindi pinapansin ng prestihiyosong Gawad Pilipino ang mga paninira ni dating Sen. Antonio Trillanes at ng mga vloggers na naglalabas ng pekeng balita laban kay Sen. Bong Go, kaya’t karapat-dapat lamang na mabigyan siya ng ganitong uri ng parangal. Period!

XXX

DAHIL WALANG KASO SA MGA PULITIKONG EPAL SA BIGAYAN NG AYUDA, ASAHAN NANG TULOY PA RIN MGA POLITICIANS SA PAG-EPAL SA AYUDA DISTRIBUTIONS – Tila pabida lamang si Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. (PBBM) sa direktiba niyang bawal sa mga pulitiko ang umepal sa pagbibigay ng ayuda sa mga mahihirap na kababayan.

Wala kasi siyang ipinalabas na babala na kakasuhan ang sinumang pulitikong e-epal sa pamamahagi ng ayuda.

Dahil wala ngang malinaw na babala, asahan nang magpapatuloy ang epalism sa pamimigay ng ayuda ng ilang pulitiko. Boom!

XXX

ANG KUMPLETONG 'DPWH LEAKS' ANG DAPAT IMBESTIGAHAN AT HINDI ANG KULANG-KULANG NA 'CABRAL FILES' – Kung magsasagawa ng imbestigasyon ang Ombudsman sa mga pulitiko at mga opisyal ng gobyerno na nagdi-diskarte ng project insertions sa Department of Public Works and Highways (DPWH) na nakapaloob sa national budget, ang dapat unahin at imbestigahan ay ang “DPWH Leaks” na hawak ng Bilyonaryo News Channel (BNC), at hindi ang “Cabral Files” na hawak ni Batangas 1st District Rep. Leandro Leviste.

Sa “DPWH Leaks”, kumpleto ang listahan ng mga pangalan ng mga nag-insert ng proyekto sa DPWH mula taong 2016 hanggang 2025. Samantalang sa “Cabral Files” ni Cong. Leviste, kulang ang mga pangalan. Period!

XXX

CONG. GARDIOLA WA’ PAKI SA MGA CONSTRUCTION WORKERS, MANG-SCAM DAW ANG INAATUPAG SA KABAN NG BAYAN – Ang sektor ng mga construction workers ang nire-representa ni Construction Workers Solidarity (CWS) Partylist Rep. Edwin Gardiola sa Kamara, ngunit sa dalawang termino niya bilang kongresista mula 2022 hanggang sa kasalukuyan, wala pang nabalitang panukalang batas na ginawa niya para sa kapakanan ng mga manggagawa sa konstruksyon.

Sa halip, ang nabalita ay ang pagkakasangkot niya sa flood control scandal, kung saan ayon sa Anti-Money Laundering Council (AMLC), mayroong 1,193 bank accounts si Cong. Gardiola na may transaksyon na umabot sa higit P479.5 billion.

Ibig sabihin nito, nang iluklok ng mga construction workers si Gardiola bilang kongresista, wala na siyang paki sa kapakanan ng mga manggagawa sa konstruksyon at ang kanyang inatupag ay mang-scam sa kaban ng bayan. Buset!

Karapatan ng biktima sa gitna ng prescriptive period ng kaso

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | January 8, 2026

Dear Chief Acosta,

Ang aking asawa ay pumanaw noong Abril 2014 dahil sa isang aksidente.  Naganap ang insidente sa Quezon City nang ang isang pampasaherong sasakyan (PUV) na pag-aari ng ABC Transit, na noon ay mapanganib at walang-ingat na binabagtas ang Commonwealth Avenue — biglang lumiko ito, at bumangga sa motorsiklo na sinasakyan ng aking asawa, na naging dahilan ng kanyang agarang pagkamatay.

Nagdaan ang mahabang panahon ay walang nakipag-ugnayan sa amin mula sa operator ng bus o drayber, kaya noong Agosto 2025 ay nagpasya kaming magsampa ng magkahiwalay na kaso laban sa drayber at/o operator ng naturang PUV — isa para sa reckless imprudence resulting in homicide, at isa pa para sa danyos (damages). Sinabihan ako na hindi ko na diumano maaaring ituloy ang mga kasong ito. Tama ba iyon? – Peter

---

Dear Peter,

Ang magkahiwalay na mga kasong isinampa mo ay nag-prescribe na o hindi na maaaring ituloy dahil sa paglipas ng panahon ayon sa batas.

Ang kasong kriminal na Reckless Imprudence Resulting in Homicide ay saklaw ng Artikulo 365 ng Revised Penal Code (RPC) na tumatalakay sa mga gawaing nagawa dahil sa kapabayaan o kawalang-ingat, at hindi dahil sa sinadyang layunin. Ang mga parusa sa ilalim ng probisyong ito ay nag-iiba batay sa kabigatan ng resulta ng kapabayaan o kawalang pag-iingat. Sa ilalim ng nasabing probisyon, ang pinakamataas na parusang ipinapataw para sa ganitong paglabag ay prisión correccional sa minimum period:

“Art. 365. Imprudence and negligence. — Any person who, by reckless imprudence, shall commit any act which, had it been intentional, would constitute a grave felony, shall suffer the penalty of arresto mayor in its maximum period to prision correccional in its medium period;”

Ayon din sa Artikulo 90 ng RPC, ang mga krimen na may kaakibat na parusa na correctional ay maaaring ituloy o isampang kaso sa loob ng 10 taon:

“Art. 90. Prescription of crime. — Crimes punishable by death, reclusion perpetua or reclusion temporal shall prescribe in twenty years. 

Those punishable by a correctional penalty shall prescribe in ten years; with the exception of those punishable by arresto mayor, which shall prescribe in five years.” 

Sa kadahilanang ang naging resulta ng krimen ay homicide, na itinuturing na isang mabigat na krimen (grave felony) kung ito ay sinadya, ang parusang maaaring ipataw ay prisión correccional sa minimum period.  Kaya naman, ang pagsasampa ng kaso para sa Reckless Imprudence Resulting in Homicide, na pinarurusahan ng correctional penalty, ay nagpe-prescribe makalipas ang 10 taon.

Sa iyong kaso, dahil noong Agosto 2025 mo lamang naisampa ang kasong kriminal para sa reckless imprudence resulting in homicide, samantalang ang insidente ay nangyari pa noong Abril 2014 o mahigit 11 taon na ang lumipas, itinuturing na nag-prescribe na o huli na ang pagsasampa ng naturang kasong kriminal.

Hinggil naman sa kasong sibil na Damages base sa quasi-delict na nais ninyong isampa, ito ay hindi na rin puwedeng ituloy o isampa dahil mayroon ka lamang apat na taon mula nang mangyari ang insidente upang isampa ito.  Ito ay base sa Artikulo 1146 ng New Civil Code (NCC) na may kaugnayan sa Artikulo 2176 ng NCC, kung saan nakasaad na:

“Article 1146. The following actions must be instituted within four years:

(1) Upon an injury to the rights of the plaintiff;

(2) Upon a quasi-delict;”

Art. 2176 of the New Civil Code defines quasi-delict as:

“Whoever by act or omission causes damage to another, there being fault or negligence, is obliged to pay for the damage done. Such fault or negligence, if there is no pre-existing contractual relation between the parties, is called a quasi-delict and is governed by the provisions of this Chapter.”

Ayon din sa kasong ERNESTO KRAMER vs. HON. COURT OF APPEALS and TRANS-ASIA SHIPPING LINES, INC., G.R. No. 83524, October 13, 1989, sa pagresolba hinggil sa apat na taong prescriptive period, ay pinagtibay ng Korte Suprema, sa panulat ni Kagalang-galang na Kasamang Mahistrado Emilio A. Gancayco: 

“Under Article 1146 of the Civil Code, an action based upon a quasi-delict must be instituted within four years. The prescriptive period begins from the day the quasi-delict is committed. In Paulan v. Sarabia, this Court ruled that in an action for damages arising from the collision of two trucks, the action being based on a quasi-delict, the four year prescriptive period must be counted from the day of the collision.”

Base sa nasabing probisyon at kaso, hindi mo na puwedeng isampa ang nasabing kasong sibil dahil lagpas apat na taon na ang lumipas magmula nang mangyari ang aksidente noong Abril 2014.  

Nawa ay nasagot namin ang iyong mga katanungan. Nais naming ipaalala na ang opinyon na ito ay nakabase sa mga naisalaysay sa iyong liham at sa pagkakaintindi namin dito. Maaaring maiba ang aming opinyon kung mayroong karagdagang impormasyon na ibibigay. Mas mainam kung personal kang sasangguni sa isang abogado.

Maraming salamat sa inyong patuloy na pagtitiwala.

Ngayong 2026, tuloy ang suporta para sa alternative learning system

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | January 8, 2026

Mas pinabilis na pagpapatayo ng mas maraming mga silid-aralan, mas pinalawak na School-Based Feeding Program, at kumpletong mga aklat para sa ating mga mag-aaral. Ilan lamang ito sa mga pagsisikapan nating makamit gamit ang makasaysayang P1.3 trilyong pondong inilaan natin para sektor ng edukasyon ngayong 2026. Maliban sa mga malinaw na prayoridad na ito, tiniyak din nating magpapatuloy ang suporta sa mga mag-aaral natin sa Alternative Learning System (ALS).

Kung ating babalikan, binibigyan ng ALS ng pangalawang pagkakataon sa edukasyon ang mga mag-aaral nating hindi nakapagtapos ng kanilang pag-aaral. Sa ilalim ng Alternative Learning System Act (Republic Act No. 11510) na iniakda at isinulong ng inyong lingkod, pinatatag at ginawa nating institutionalized ang ALS upang palawakin ang mga oportunidad para sa tuloy-tuloy na pag-aaral ng mga out-of-school children in special cases at mga nakatatandang mga mag-aaral, kabilang ang mga indigenous peoples.

Ang mga out-of-school children in special cases ay mga kabataang nasa tamang gulang para pumasok sa paaralan ngunit hindi makapag-aral dahil sa iba’t ibang mga hadlang sa kanilang patuloy na edukasyon. Kabilang sa mga maituturing na out-of-school children in special cases ang mga learners with disabilities o mag-aaral na may kapansanan, indigenous peoples, children in conflict with the law, mga mag-aaral na nasa gitna ng sakuna, at iba pang mga mag-aaral mula sa mga marginalized sectors. Layunin ng ALS na mabigyan ang mga mag-aaral na ito ng basic at functional literacy at mabigyan ng pagkakataon na matapos nila ang basic education.

Isa rin sa mga mandato ng batas ang pagpapatayo ng hindi bababa sa isang ALS Community Learning Center (CLC) sa bawat lungsod at munisipalidad. Bilang pagtupad sa mandatong ito, naglaan ang 2026 budget ng P56 milyon para sa pagpapatayo ng mga ALS CLC. Bibigyang prayoridad natin ang mga lugar kung saan maraming mga out-of-school children in special cases at mga nakatatandang mga mag-aaral na hindi nakapagtapos o kaya naman ay walang functional literacy.

May P4.9 bilyon ding nakalaan para sa flexible learning options upang suportahan ang pagpapatupad ng ALS, ng alternative delivery modes o ibang paraan ng pagtuturo, at ang mga inisyatibo ng Department of Education para sa Education in Emergencies o edukasyon sa gitna ng mga sakuna.

Para sa taong 2026, layon nating umabot sa 639,872 ang bilang ng mga mag-aaral na naka-enroll sa ALS. Bagama’t may nakalaang pondo para sa ALS at sa mga mag-aaral nito, mahalagang tiyakin din natin na magagastos ang mga ito nang maayos at ayon sa batas. Makakaasa ang ating mga kababayan na patuloy nating tututukan ang pagpapatupad ng 2026 budget upang matiyak na bawat sentimo ng buwis na kanilang ibinabayad ay pakikinabangan din nila.

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com