Budget transparency ng 'Pinas

ni Gina Pleñago @News | June 22, 2026

Photo: File

Nagawa umanong mapanatili ng Pilipinas ang pagiging numero uno pagdating sa budget transparency sa buong Southeast Asia, batay sa Open Budget Survey (OBS). 

Ang OBS ay isang survey na isinasagawa na may kaugnayan sa transparency, accountability at public participation ng 86 bansa sa buong mundo. 

Ang naturang survey ay isinagawa noong 2025 habang ang nakaupo pang Department of Budget and Management secretary ay si Amenah Pangandaman. 

Ang Pilipinas ay nasa 1st rank sa Southeast Asia at 10th place naman globally for budget transparency, kung saan ang fiscal transparency score ay 76 mula sa 100. 

Ito ang ikalawang pagkakataon na ang Pilipinas ay nanguna sa budget transparency, na kung saan noong 2023 ang unang pagkakataon ng pagkakatala sa ilalim pa rin ng

liderato ni Pangandaman.  

Ang OBS ay ang world’s only independent, comparative assessment of central government budget accountability na pinangangasiwaan ng International Budget Partnership (IBP).

Target na kita ngayong taon, hihigitan — DBCC

Filni Angela Fernando - Trainee @News | November 4, 2023

Inaasahan ng mga ekonomista ng pamahalaan ng Pilipinas na kokolekta ang bansa ng mas higit sa P3.73 trilyon na target na kita ngayong 2023.

Sinasabing aabot sa P3.84-trilyon hanggang P3.90-trilyon ang kabuuang kita ngayong taon na higit na mas mataas sa target na kita ng ekonomiya ng bansa.

Pahayag ng Development Budget Coordination Committee (DBCC), tumaas ng 6.8% ang kinolokteng kita sa loob ng unang siyam na buwan ng 2023 kumpara sa nagdaang taon.

Tumaas din ng tatlong porsyento ang kita sa unang siyam na buwan ng taon na may koneksyon sa mas mataas na koleksyon ng Bureau of Customs (BOC) at sa mga kitang hindi galing sa buwis na pumalo sa P152.57-bilyon.

Ayon sa DBCC, ang kita sa mga programa ng taong ito ay 15.7% na mas mataas sa magkasunod na medium-term fiscal framework (MTFF) at sa antas na inaasahan ng 184th DBCC na 15.3% at 15.2%.

Kasalukuyang nagpapatupad ang BOC ng mga repormang naglalayong mapabilis at mapabuti ang pagkolekta ng buwis at ang mas epektibong pangangasiwa sa buwis ng bayan.

₱40 B dagdag-budget, para sa agrikultura

ni Eli San Miguel - Trainee @News | October 16, 2023

Sinabi ng National Irrigation Administration (NIA) noong Lunes na ang karagdagang P40 bilyon na inilagay ng mga mambabatas sa badyet ng ahensya para sa taong 2024 ay makakapagbigay pa ng irigasyon sa karagdagang 57,000 ektarya ng lupang sakahan.

Ayon kay NIA Administrator Eduardo Guillen, inaasahan na ang mga palayan na ito ay makakapagdagdag pa ng 570,000 metriko toneladang palay bawat taon.

"And if computed conservatively at P19 per kilo, it can generate P10.83 billion per year, with a payback period of four years or less,” ani Guillen sa isang press release.

Ipinagkaloob ng House of Representatives ang karagdagang P40 bilyon sa NIA matapos na mabawasan ng Department of Budget and Management ang kanilang unang hiningi na P132 bilyon na badyet para sa taong 2024, na ibinaba na lamang sa P40 bilyon.

Pinasalamatan ni Guillen ang House of Representatives sa pagbabalik ng kanilang badyet.

“This significant sum of P40 billion will also play a crucial role in addressing both climate change and sustainability concerns. Solar-powered pump irrigation systems will revolutionize our nation’s irrigation coverage, reaching previously inaccessible areas while mitigating the impending effects of climate patterns like El Niño,” dagdag ni Guillen.