Filipino sign language, itinalagang pambansang wika

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | April 30, 2026

Dear Chief Acosta,

Tuwing nanonood po ako ng balita ay napapansin ko ang mga tao na gumagamit ng sign language at ito ay talagang kahanga-hanga. Dahil dito, nais ko sanang malaman kung may batas po ba tayo na tumutukoy sa kung ano ang ating pambansang sign language?

— Lucas Son

---

Dear Lucas Son,

Ang sagot sa iyong katanungan ay matatagpuan sa Seksyon 3 ng Republic Act (R.A.) No. 11106, na kilala rin sa tawag na "The Filipino Sign Language Act,"  na nagsaad na:

“Section 3. Filipino Sign Language as the National Sign Language. - Filipino Sign Language, hereinafter referred to as FSL, is hereby declared as the national sign language of the Philippines. The FSL shall be recognized, promoted, and supported as the medium of official communication in all transactions involving the deaf, and as the language of instruction of deaf education, without prejudice to the use of other forms of communication depending on individual choice or preference.”

Bilang kasagutan sa iyong katanungan at ayon na rin sa nabanggit na probisyon ng batas, ang Filipino sign language ang itinalaga bilang national sign language sa ating bansa. Ang Filipino sign language ay kinakailangan kilalanin, itaguyod, at suportahan bilang medyum ng opisyal na komunikasyon sa lahat ng transaksyong kinasasangkutan ng mga bingi, at bilang wika sa pagtuturo ng edukasyon sa mga bingi, maliban na lamang kung iba ang nais gamitin base sa indibidwal na pagpili o kagustuhan.

Karagdagan dito at base na rin sa iyong nabanggit, nais naming ipaalam na ang Filipino sign language rin ang ginagamit para sa pagsasalin sa broadcast media. Ito ay nakasaad sa Seksyon 10 ng nasabing batas:

“Section 10. Filipino Sign Language in Media. - The FSL shall be the language of broadcast media interpreting. To guarantee access to information and freedom of expression of the Filipino deaf, the Kapisanan ng mga Brodkaster sa Pilipinas (KBP), and the Movie and Television Review and Classification Board (MTRCB) shall, within one (1) year from the effective date of this Act, require FSL interpreter insets, compliant with accessibility standards for television, in news and public affairs programs.

All videos published online, including those on social media, shall also conform to Philippine web accessibility standards.”

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay.

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.

Panawagan sa mas malakas na proteksyon para sa public school teachers

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | April 30, 2026

Sa gitna ng inaasahan nating pagdiriwang ng Labor Day o Araw ng Paggawa, binibigyang pugay natin ang mga guro na may pinakamahalagang papel sa paghubog ng kinabukasan ng ating mga kabataan. Sa kabila ng mga hamong kinakaharap ng ating sektor ng edukasyon, patuloy na nagsisikap ang ating mga guro upang magabayan ang ating mga mag-aaral tungo sa isang magandang kinabukasan. 

Ngunit hindi sapat na pasalamatan natin ang ating mga guro para sa hindi matatawarang serbisyo nila sa ating mga kabataan, pati na rin sa buong bansa. Mahalagang tiyakin din nating itinataguyod natin ang kanilang kapakanan. Kaya naman patuloy nating isinusulong ang Revised Magna Carta of Public School Teachers (Senate Bill No. 363) upang madagdagan ang benepisyo ng mga guro, mabigyan sila ng proteksyon, at maitaguyod ang kanilang kapakanan at karapatan. 

Layon ng panukalang batas na ito na ma-amyendahan ang Magna Carta for Public School Teachers (Republic Act No. 4670) na unang naisabatas halos anim na dekada na ang nakalipas. Sa loob ng 59 taong lumipas, may mga probisyon ang naturang batas na hindi ganap na naipatupad. Marami na ring nagbago sa mga hamong kinakaharap natin, kaya naman napapanahon nang amyendahan ang Magna Carta upang tiyaking akma ito sa kasalukuyang pangangailangan ng ating mga guro.

Ilan sa mga isinusulong natin sa ilalim ng Revised Magna Carta for Public School Teachers ang mga sumusunod: proteksyon sa security of tenure ng mga guro, pagbabawal sa pagpapagawa ng mga non-teaching tasks o mga gawaing walang kinalaman sa pagtuturo, at proteksyon mula sa out-of-pocket expenses. 

Isinusulong din ng panukalang batas ang mas maayos na mga working conditions para sa ating mga guro. Hindi na rin natin pahihintulutan ang understaffing at overloading o pagpataw ng labis na gawain. Dagdag pa rito, pagsisikapan nating hindi sobra ang bilang ng mga mag-aaral kada silid-aralan upang mas matutukan ng ating mga guro ang ating mga mag-aaral.

Nakasaad din sa ating panukala na layunin nating isabatas ang pagbibigay ng calamity leave, longevity pay, at iba pang mga benepisyo. Itatakda rin natin ang mga kondisyon sa pagbibigay ng special hardship allowance.

Ilan lamang ito sa mga probisyong nakalagay sa ating panukala. Makakaasa ang ating mga guro na patuloy natin itong isusulong upang maitaguyod natin ang kanilang kapakanan

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com

Pambansang awit, ‘di dapat gawing biro, mga pasaway, panagutin

ni Leonida Sison @Boses | April 30, 2026

Paano na lang ang dangal at kasaysayan ng ating Pambansang awit kung sa gitna ng sayawan at aliwan, ay tila ito ay ginagawang biruan ng karamihan? 

Dito nasusukat kung gaano natin pinahahalagahan ang pagiging Pilipino, dahil ang respeto sa bayan ay hindi lamang ipinapakita sa salita kundi sa wastong asal. Ito ang matapang na paalala ng National Historical Commission of the Philippines matapos kumalat ang viral short-form video kung saan inawit ang “Lupang Hinirang” sa hindi angkop na paraan sa isang outdoor rave party.

Ayon sa NHCP, inilabas nila ang pahayag nitong Martes, Abril 28, matapos makatanggap ng ulat tungkol sa naturang video. Sa paunang imbestigasyon, lumalabas na nangyari umano ang insidente noong Disyembre 2025 sa Estados Unidos. Dahil dito, hindi sakop ng hurisdiksyon ng batas ng Pilipinas ang pangyayari kaya hindi maaaring sampahan ng kasong legal ang mga sangkot.

Gayunman, nilinaw ng komisyon na kahit nasa ibang bansa ang isang Pinoy, hindi nawawala ang tungkuling igalang ang mga pambansang sagisag. Saklaw ng Republic Act 8491 o Flag and Heraldic Code ang wastong paggamit ng watawat, pambansang awit, at iba pang simbolo ng bansa. Nakasaad dito na ang “Lupang Hinirang” ay dapat awitin ayon sa orihinal na komposisyon at areglo ni Julian Felipe at hindi maaaring gamitin bilang libangan, pang-aliw, o dekorasyon lamang sa anumang event.

Mahalaga ang paalalang ito dahil ang pambansang awit ay hindi ordinaryong kanta na puwedeng remix, gawing background music, o sabayan ng kalasingan at kasiyahan. Isa itong paalala ng ating kasaysayan, pakikibaka, at kalayaang ipinaglaban ng mga bayani. Kapag minamaliit natin ang simbolo ng bansa, unti-unti ring humihina ang pagtingin natin sa sariling identidad bilang mamamayan.

Sa panahon ngayon na halos lahat ay ginagawang content para mag-viral, kailangang may hangganan ang paghahanap ng pansin. Hindi lahat ay dapat gawing biro o pakulo. May mga bagay na kailangang ituring na sagrado dahil sumasalamin ito sa pinagmulan ng sambayanan.

Tama ang NHCP sa pagpapaalala na ang pagkamakabayan ay hindi nasusukat sa lakas ng sigaw kundi sa simpleng paggalang sa mga simbolo ng bansa. Kung marunong tayong rumespeto sa “Lupang Hinirang,” ipinapakita nating buhay pa rin ang dangal ng Pilipino saan mang sulok ng mundo.