Para sa proteksyon ng mga estudyante at guro... Public schools, dapat palagyan ni Sec. Angara ng sekyu at metal detector

ni Pablo Hernandez @Prangkahan | June 23, 2026

SA LIVE TELECAST NG IMPEACHMENT TRIAL, D’YAN MALALAMAN AT MAKIKITA NG PUBLIKO KUNG FAKE NEWS NGA BA NA 'KINAIN NANG BUHAY' NI ATTY. SHEILA SISON SI CONG. JINKY LUISTRO – Napikon si House lead prosecutor, Batangas 2nd District Rep. Jinky Luistro, sa kumakalat na balitang "kinain siya nang buhay" ni Atty. Sheila Sison, abogado ni Vice President Sara Duterte, sa unang araw ng impeachment pre-trial conference.

Ayon sa kongresista, fake news umano ang naturang pahayag. Sa pagsisimula ng impeachment trial laban kay VP Sara, na inaasahang ite-telebisa nang live, makikita kung may katotohanan ba o wala ang sinasabing "kinain nang buhay" siya ng abogado ng bise presidente. Abangan!

XXX

TILA MADALING MAIDEDEPENSA NG KANYANG MGA LAWYERS SI VP SARA KAYA 30 DAYS LANG ANG HININGI NG MGA ITO PARA TAPUSIN ANG IMPEACHMENT TRIAL – Ang nais ng House prosecutors ay 62 araw para sa impeachment trial, habang 30 araw lamang naman ang hinihingi ng depensa ni VP Sara.

Sa isyung ito pa lang, makikitang hindi magiging madali para sa House prosecutors na maipakondena si VP Sara, lalo pa't mas mahabang panahon ang nais nila para iharap ang kanilang kaso. Sa kabilang banda, tila kumpiyansa ang depensa na sapat na ang 30 araw upang maipagtanggol ang bise presidente at mapawalang-sala siya sa impeachment case. Period!

XXX

SA MGA NAGING PRESIDENTE, SI PBBM ANG HIRAP NA HIRAP KUNG PAANO NIYA MAITATAAS KANYANG RATING – Sa mga naging presidente ng bansa, si Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. (PBBM) ang tila hirap makaahon sa mga survey dahil sa halip na tumaas ay pababa nang pababa ang kanyang rating.

Isa sa nakikita nating dahilan kung bakit patuloy na bumabagsak ang rating ni PBBM ay ang umano’y palpak na pagganap ng ilang opisyal na kanyang itinalaga sa Presidential Communications Office (PCO). Boom!

XXX

DAPAT PALAGYAN NI SEC. ANGARA NG MGA SEKYU AT METAL DETECTORS ANG MGA PUBLIC SCHOOL PARA MAPROTEKTAHAN ANG MGA ESTUDYANTE AT GURO – Marami nang naganap na karahasan sa mga pampublikong paaralan, at ang pinakahuli ay ang pamamaril sa loob ng San Juan National High School sa Tacloban City, kung saan tatlong high school students ang naiulat na nasawi at lima pa ang nasugatan.

Ubod ng laki ang budget ng Department of Education (DepEd), na mahigit P1 trilyon, kaya sana ay maisipan ni DepEd Secretary Sonny Angara na maglagay ng mga security guard at metal detector sa lahat ng pampublikong paaralan sa bansa upang matiyak ang kaligtasan ng mga mag-aaral at guro. Period!

Batas sa pagbibigay ng sustento ayon sa family code

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | June 23, 2026

Dear Chief Acosta,

Nais ko po sanang malaman kung anu-ano ang kabilang sa suportang dapat ibigay sa ilalim ng ating batas. Gayundin, ano po ang mga tuntunin kung may dalawa o higit pang tao na obligadong magbigay ng suporta? — Konsi

---

Dear Konsi, 

Ang sagot sa iyong mga katanungan ay matatagpuan sa ating mga batas, partikular sa Executive Order No. 209, o mas kilala bilang “Family Code of the Philippines.”

Para sa iyong kaalaman, ang suporta ay binubuo ng lahat ng mga bagay na kailangang-kailangan para sa ikabubuhay, tirahan, pananamit, pagpapagamot, edukasyon, at transportasyon ng taong dapat suportahan, alinsunod sa kakayahang pinansyal ng pamilya. Ito ay nakasaad sa Artikulo 194 ng Family Code, na nagsasaad:

“Article 194. Support compromises everything indispensable for sustenance, dwelling, clothing, medical attendance, education and transportation, in keeping with the financial capacity of the family.”

Hinggil sa nabanggit, nakasaad naman sa Artikulo 200 ng kaparehong batas ang mga tuntunin kung may dalawa o higit pang tao na obligadong magbigay ng suporta:

“Article 200. When the obligation to give support falls upon two or more persons, the payment of the same shall be divided between them in proportion to the resources of each.

However, in case of urgent need and by special circumstances, the judge may order only one of them to furnish the support provisionally, without prejudice to his right to claim from the other obligors the share due from them.

When two or more recipients at the same time claim support from one and the same person legally obliged to give it, should the latter not have sufficient means to satisfy all claims, the order established in the preceding article shall be followed, unless the concurrent obligees should be the spouse and a child subject to parental authority, in which case the child shall be preferred.”

Sa madaling sabi, kung higit sa isa ang obligadong magbigay ng suporta, hindi kinakailangang isa lamang ang sasalo sa buong halaga. Dapat itong paghatian ng mga taong may obligasyon, batay sa kani-kanilang kakayahang pinansyal. Ngunit kung may agarang pangangailangan, maaaring pansamantalang utusan ng hukom ang isa sa kanila na magbigay muna ng suporta, nang may karapatang singilin ang iba sa kani-kanilang bahagi.

Sa kabilang banda, kung maraming tao naman ang sabay-sabay na humihingi ng suporta mula sa iisang taong may obligasyong magbigay nito, ngunit kulang ang kaniyang kakayahang pinansyal upang tustusan ang lahat ng kahilingan, susundin ang prayoridad na itinakda ng batas. Kung ang magkasabay na humihingi naman ay ang asawa at ang anak na nasa ilalim pa ng awtoridad ng magulang (parental authority), mas bibigyang prayoridad ang anak.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.

P9.26B pondo para sa feeding program ng mga bata kontra-malnutrisyon

ni Kuya Win Gatchalian @Win Tayong Lahat | June 23, 2026

Nabalitaan natin kamakailan na sa unang pagkakataon sa loob ng isang dekada, umakyat noong 2025 ang stunting rate sa ating bansa. Ito ang porsyento ng mga batang wala pang limang taong gulang na itinuturing na stunted o maliit para sa kanilang edad.

Nakakabahala ito lalo na’t malawak ang pinsalang naidudulot ng stunting sa kalusugan at kakayahang matuto ng isang bata. Ayon sa Department of Science and Technology Food and Nutrition Research Institute (DOST-FNRI), umakyat sa 25.3% ang stunting rate sa bansa nitong 2025.

Kung babalikan natin ang datos, naitala noong 2015 ang stunting rate na 33.4% ngunit unti-unti itong bumaba hanggang sa umabot ng 23.6% noong 2023. Ngunit nitong nakaraang taon, umakyat ang stunting rate sa 25.3%, mas mataas ng 1.7% kumpara sa huling porsyentong naitala noong 2025. Ang stunting ay isang resulta ng kakulangan sa nutrisyon.

Nagiging stunted ang bata kung hindi sapat ang nutrisyong natatanggap niya sa unang 1,000 araw ng kanyang buhay mula sinapupunan hanggang sa kanyang ikalawang kaarawan. Ang pagbibigay ng sapat na nutrisyon sa bata sa unang 1,000 araw ng kanyang buhay ang una at pinakamahalagang hakbang upang hindi siya maging stunted.

Kasunod nito ang pagtiyak na tuloy-tuloy niyang natatanggap ang sapat na nutrisyon matapos ang kanyang ikalawang kaarawan.Kung hindi natin masusugpo ang stunting, maaaring magpatuloy ang krisis sa edukasyon, lalo na’t ang sapat na nutrisyon ang isa sa mga nagsisilbing pundasyon ng isang bata.

Kaya naman patuloy nating pinatitiyak ang maigting na pakikilahok ng ating mga local government units (LGUs) sa pagpapatupad ng mga programa para sa kalusugan at nutrisyon ng ating mga kabataan.

Nakasaad ang ganitong papel ng mga local government units (LGUs) sa ilalim ng Early Childhood Care and Development System Act (Republic Act No. 12199) na isinulong ng inyong lingkod.

Sa ilalim ng naturang batas, mandato ng mga LGU na magpatupad ng mga programa at serbisyong may kinalaman sa early childhood care and development (ECCD), kung saan saklaw ang mga batang wala pang limang taong gulang. Kabilang sa mga programang ito iyong may kinalaman sa kalusugan at nutrisyon ng mga bata.

Nakasaad sa batas na sa pagpapatupad ng mga programang ito, makikipag-ugnayan ang mga LGU sa Department of Social Welfare and Development (DSWD).

Ngayong taon, may natatangi tayong oportunidad para sugpuin ang stunting. Sa ilalim ng 2026 national budget, may P9.26 bilyong nakalaan para sa Supplementary Feeding Program ng DSWD.

Saklaw ng naturang programa ang mga batang dalawa hanggang limang taong gulang na enrolled sa mga child development centers at supervised neighborhood play. Gamit ang naturang  pondo, dinagdagan na rin natin ang bilang ng mga feeding days sa 180 araw mula 120 araw.

Bagama’t nananatili ang hamon pagdating sa malnutrisyon sa ating mga kabataan, patuloy tayong makikipagtulungan sa iba’t ibang sektor at mga ahensya ng pamahalaan hanggang sa tuluyan nating masugpo ang stunting sa ating bansa. 

---

May katanungan ka ba, reklamo o naisihingi ng tulong? Sumulat sa WIN TAYONG LAHAT ni Kuya Win Gatchalian, BULGAR Bldg., 538 QuezonAve., Quezon City

o mag-email sa surewin.bulgar@gmail.com