Magulang at mga guro, tiyakin ang paggabay sa kabataan

ni Leonida Sison @Boses | June 24, 2026

Nakababahala ang mga karumal-dumal na krimen na nangyayari ngayon sa mga eskwelahan at dapat magsilbing matinding babala na ito sa bawat magulang, guro, at buong komunidad gaya ng trahedyang naganap sa isang paaralan sa Tacloban City, kung saan tatlong estudyante ang nasawi at 13 iba pa ang nasugatan matapos ang isang pamamaril na kinasasangkutan din ng mga menor-de-edad.

Sa panahon ngayon na halos nakadikit na sa gadget at social media ang kabataan, malinaw na hindi na lamang ito usapin ng teknolohiya kundi ng kaligtasan, paggabay, at responsibilidad ng bawat nasa paligid ng mga bata.

Kasunod ng insidente, nanawagan ang Philippine National Police (PNP) sa mga magulang, guro, at school administrators na maging mas mapagmatyag sa paggamit ng social media at iba pang digital platforms ng mga kabataan. 

Ayon sa isang opisyal ng PNP, mahalagang bantayan ng mga magulang ang online activities ng kanilang mga anak gaya ng pagbabantay nila sa kanilang pisikal na kinaroroonan. Hinikayat din niya ang mga guro at administrador ng paaralan na maging katuwang sa pagtukoy ng mga pagbabago sa asal o interes ng mga estudyante na maaaring magsilbing babala bago pa mauwi sa karahasan.

Noong Lunes, dalawang estudyante ang isinailalim sa kustodiya matapos umanong magpaputok ng baril sa loob ng eskwelahan. Batay sa ulat ng pulisya, tatlong estudyante ang nasawi habang 13 iba pa ang nasugatan. Lumabas din sa imbestigasyon na isa sa mga suspek ay nag-upload umano ng mga video online na may kaugnayan sa baril at karahasan, kabilang ang pagpapakita ng aktuwal na pagpapaputok ng armas.

Patuloy namang sinusuri ng mga otoridad kung may kinalaman ang bullying at iba pang social factors sa nangyaring karumal-dumal na insidente. Ayon sa PNP, ang mga senyales tulad ng paglayo sa pakikisalamuha, labis na pagkahilig sa mararahas na nilalaman, at paggamit ng mapanganib na pananalita ay hindi dapat balewalain dahil maaaring ito ang mga unang indikasyon ng mas seryosong problema.

Nakikipag-ugnayan na rin ang PNP sa Department of Education upang makabuo ng mas malinaw at mahigpit na school safety protocols para maiwasan ang kahalintulad na trahedya sa mga paaralan sa buong bansa. Bahagi ito ng direktiba ng administrasyon na paigtingin ang community-based prevention measures at mas maagang matukoy ang mga senyales ng karahasang kinasasangkutan ng kabataan.

Hindi sapat na sa mga pulis o paaralan lamang iasa ang pagprotekta sa mga bata. Ang ganitong insidente ay malinaw na paalala na ang bawat miyembro ng pamilya at komunidad ay may papel sa paghubog ng kabataan. Habang lumalawak ang impluwensiya ng digital world, dapat ding lumalim ang pakikialam, paggabay, at pakikipag-usap ng mga nakatatanda sa mga kabataan.

Ang trahedyang nabanggit ay hindi lamang kuwento ng isang paaralan kundi repleksyon ng mas malawak na hamon na kinahaharap ng lipunan. Kung nais nating maiwasan ang kaparehong pangyayari sa hinaharap, kinakailangan ang sama-samang pagkilos, maagang interbensyon, at mas matatag na ugnayan sa pagitan ng tahanan, paaralan, at komunidad upang mapanatiling ligtas ang susunod na henerasyon. 

Para sa proteksyon ng mga estudyante at guro... Public schools, dapat palagyan ni Sec. Angara ng sekyu at metal detector

ni Pablo Hernandez @Prangkahan | June 23, 2026

SA LIVE TELECAST NG IMPEACHMENT TRIAL, D’YAN MALALAMAN AT MAKIKITA NG PUBLIKO KUNG FAKE NEWS NGA BA NA 'KINAIN NANG BUHAY' NI ATTY. SHEILA SISON SI CONG. JINKY LUISTRO – Napikon si House lead prosecutor, Batangas 2nd District Rep. Jinky Luistro, sa kumakalat na balitang "kinain siya nang buhay" ni Atty. Sheila Sison, abogado ni Vice President Sara Duterte, sa unang araw ng impeachment pre-trial conference.

Ayon sa kongresista, fake news umano ang naturang pahayag. Sa pagsisimula ng impeachment trial laban kay VP Sara, na inaasahang ite-telebisa nang live, makikita kung may katotohanan ba o wala ang sinasabing "kinain nang buhay" siya ng abogado ng bise presidente. Abangan!

XXX

TILA MADALING MAIDEDEPENSA NG KANYANG MGA LAWYERS SI VP SARA KAYA 30 DAYS LANG ANG HININGI NG MGA ITO PARA TAPUSIN ANG IMPEACHMENT TRIAL – Ang nais ng House prosecutors ay 62 araw para sa impeachment trial, habang 30 araw lamang naman ang hinihingi ng depensa ni VP Sara.

Sa isyung ito pa lang, makikitang hindi magiging madali para sa House prosecutors na maipakondena si VP Sara, lalo pa't mas mahabang panahon ang nais nila para iharap ang kanilang kaso. Sa kabilang banda, tila kumpiyansa ang depensa na sapat na ang 30 araw upang maipagtanggol ang bise presidente at mapawalang-sala siya sa impeachment case. Period!

XXX

SA MGA NAGING PRESIDENTE, SI PBBM ANG HIRAP NA HIRAP KUNG PAANO NIYA MAITATAAS KANYANG RATING – Sa mga naging presidente ng bansa, si Pangulong Ferdinand “Bongbong” Marcos Jr. (PBBM) ang tila hirap makaahon sa mga survey dahil sa halip na tumaas ay pababa nang pababa ang kanyang rating.

Isa sa nakikita nating dahilan kung bakit patuloy na bumabagsak ang rating ni PBBM ay ang umano’y palpak na pagganap ng ilang opisyal na kanyang itinalaga sa Presidential Communications Office (PCO). Boom!

XXX

DAPAT PALAGYAN NI SEC. ANGARA NG MGA SEKYU AT METAL DETECTORS ANG MGA PUBLIC SCHOOL PARA MAPROTEKTAHAN ANG MGA ESTUDYANTE AT GURO – Marami nang naganap na karahasan sa mga pampublikong paaralan, at ang pinakahuli ay ang pamamaril sa loob ng San Juan National High School sa Tacloban City, kung saan tatlong high school students ang naiulat na nasawi at lima pa ang nasugatan.

Ubod ng laki ang budget ng Department of Education (DepEd), na mahigit P1 trilyon, kaya sana ay maisipan ni DepEd Secretary Sonny Angara na maglagay ng mga security guard at metal detector sa lahat ng pampublikong paaralan sa bansa upang matiyak ang kaligtasan ng mga mag-aaral at guro. Period!

Batas sa pagbibigay ng sustento ayon sa family code

ni PAO Chief Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | June 23, 2026

Dear Chief Acosta,

Nais ko po sanang malaman kung anu-ano ang kabilang sa suportang dapat ibigay sa ilalim ng ating batas. Gayundin, ano po ang mga tuntunin kung may dalawa o higit pang tao na obligadong magbigay ng suporta? — Konsi

---

Dear Konsi, 

Ang sagot sa iyong mga katanungan ay matatagpuan sa ating mga batas, partikular sa Executive Order No. 209, o mas kilala bilang “Family Code of the Philippines.”

Para sa iyong kaalaman, ang suporta ay binubuo ng lahat ng mga bagay na kailangang-kailangan para sa ikabubuhay, tirahan, pananamit, pagpapagamot, edukasyon, at transportasyon ng taong dapat suportahan, alinsunod sa kakayahang pinansyal ng pamilya. Ito ay nakasaad sa Artikulo 194 ng Family Code, na nagsasaad:

“Article 194. Support compromises everything indispensable for sustenance, dwelling, clothing, medical attendance, education and transportation, in keeping with the financial capacity of the family.”

Hinggil sa nabanggit, nakasaad naman sa Artikulo 200 ng kaparehong batas ang mga tuntunin kung may dalawa o higit pang tao na obligadong magbigay ng suporta:

“Article 200. When the obligation to give support falls upon two or more persons, the payment of the same shall be divided between them in proportion to the resources of each.

However, in case of urgent need and by special circumstances, the judge may order only one of them to furnish the support provisionally, without prejudice to his right to claim from the other obligors the share due from them.

When two or more recipients at the same time claim support from one and the same person legally obliged to give it, should the latter not have sufficient means to satisfy all claims, the order established in the preceding article shall be followed, unless the concurrent obligees should be the spouse and a child subject to parental authority, in which case the child shall be preferred.”

Sa madaling sabi, kung higit sa isa ang obligadong magbigay ng suporta, hindi kinakailangang isa lamang ang sasalo sa buong halaga. Dapat itong paghatian ng mga taong may obligasyon, batay sa kani-kanilang kakayahang pinansyal. Ngunit kung may agarang pangangailangan, maaaring pansamantalang utusan ng hukom ang isa sa kanila na magbigay muna ng suporta, nang may karapatang singilin ang iba sa kani-kanilang bahagi.

Sa kabilang banda, kung maraming tao naman ang sabay-sabay na humihingi ng suporta mula sa iisang taong may obligasyong magbigay nito, ngunit kulang ang kaniyang kakayahang pinansyal upang tustusan ang lahat ng kahilingan, susundin ang prayoridad na itinakda ng batas. Kung ang magkasabay na humihingi naman ay ang asawa at ang anak na nasa ilalim pa ng awtoridad ng magulang (parental authority), mas bibigyang prayoridad ang anak.

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.