Ilehitimong anak, protektado ng batas kahit may panibagong habilin

ni Atty. Persida Rueda-Acosta @Magtanong Kay Attorney | March 13, 2026

Dear Chief Acosta, 

Ilehitimong anak ako. Noong 2015 ay gumawa ang ama ko ng kanyang huling habilin, kung saan nilagay rin niya na kinikilala niya ako bilang kanyang ilehitimong anak. Makalipas ang dalawang taon, diumano ay gumawa ang tatay ko ng panibagong huling habilin kung saan sinasabi na binago niya ang kanyang mga pamamanahan. Noong namatay ang tatay ko, sinabi ng mga lehitimong anak niya na ang pagkilala diumano sa akin na nakasaad sa habilin na kanyang ginawa noong 2015 ay wala ng bisa dahil napalitan na ito. Gusto ko lang malaman kung tama ba sila? — Ardie 

---

Dear Ardie,

Una sa lahat, alamin natin kung ano ba ang konsepto ng huling habilin. Ayon sa Article 783 ng New Civil Code, ang huling habilin ay naglalaman ng iba’t ibang disposisyon o pagpapamana ng isang tao. Maaaring isaad ng isang tao sa kanyang huling habilin kung sino-sino ang gusto niyang pamanahan at kung gaano kalaki ang mana ng bawat isa. Ngunit maliwanag sa batas na kailangang ang “form” o ang paggawa ng huling habilin ay naaayon sa batas upang ito ay magkaroon ng bisa. Ang nasabing huling habilin ay magkakaroon ng epekto pagkatapos mamatay ang isang tao. 

Ang tanong ngayon ay kung sakaling ang isang tao ay gumawa na ng huling habilin, maaari pa ba niya itong bawiin? Ang sagot ay oo. Ayon sa Article 828 ng New Civil Code, ang isang huling habilin ay maaaring bawiin ng gumawa nito bago siya mamatay. 

Kaya naman nakasaad sa Article 830 ng nasabing Code, na ang huling habilin ay maaaring bawiin sa pamamagitan ng: (1) batas; (2) sa paggawa ng panibagong huling habilin; o (3) sa pagsunog, pagpunit, pagkansela ng nasabing huling habiling, kalakip ng intensyon na ang nasabing huling habilin ay mawalan ng bisa: 

“Art. 830. No will shall be revoked except in the following cases:

(1) By implication of law; or

(2) By some will, codicil, or other writing executed as provided in case of wills; or

(3) By burning, tearing, cancelling, or obliterating the will with the intention of revoking it, by the testator himself, or by some other person in his presence, and by his express direction.” 

Nguni’t maliwanag din na nakasaad sa Article 834 ng New Civil Code, na kung ang isang tao ay kinilala ang kanyang ilehitimong anak sa kanyang huling habilin, at ang nasabing huling habilin at binawi sa pamamagitan ng paggawa ng panibagong huling habilin, ang pagkilala sa ilehitimong anak ay mayroon pa ring bisa sa kabila ng pagbawi ng naunang huling habilin:

“ARTICLE 834. The recognition of an illegitimate child does not lose its legal effect, even though the will wherein it was made should be revoked.” 

Sa iyong sitwasyon, kung sakaling ang naunang huling habilin na ginawa ng iyong ama ay nabawi sa pamamagitan ng paggawa niya ng pangalawang huling habilin, ang pagkilala na ginawa ng iyong ama ay mananatiling may bisa kahit na mayroon na siyang pangalawang huling habilin. 

Sana ay nabigyan namin ng linaw ang iyong katanungan. Ang payong aming ibinigay ay base lamang sa mga impormasyon na iyong inilahad at maaaring magbago kung mababawasan o madaragdagan ang mga detalye ng iyong salaysay. 

Maraming salamat sa iyong patuloy na pagtitiwala.

Family business sa gobyerno dapat wakasan, Anti-Political Dynasty Bill, isabatas na

ni Pablo Hernandez @Prangkahan | March 13, 2026

NGAYONG MAY KRISIS SA LANGIS, DAPAT MAGSANIB-PUWERSA SINA PAOCC CHIEF ACORDA AT PNP-REGION 4-A DIRECTOR GEN, MARANTAN SA PAGLANSAG SA OIL PILFERAGE SYNDICATES SA CAVITE, BATANGAS AT QUEZON – Sa panahon ng krisis sa langis at pagtaas ng presyo ng mga produktong petrolyo, mahalagang magsanib-puwersa sina Presidential Anti-Organized Crime Commission (PAOCC) Executive Director Ret. P/Gen. Benjamin Acorda Jr. at bagong itinalagang PNP-Region 4 Director, Brig. Gen. Hansel Marantan, upang lipulin ang mga oil pilferage syndicates sa Cavite, Batangas, at Quezon.

Kabilang sa kanilang target sina alyas "Rico," "Bogs," "Dondon Alahas," "Jayvee," "Amang," "Aldo," "J. Cruz," at "Madick." Raket ng mga ito ang pagbili ng ninakaw na krudo mula sa tinaguriang "Paihi Gang" sa mga oil tanker—isa rin itong dahilan kung bakit itinaas ng mga oil companies ang presyo ng kanilang produkto.

Sa panahon ng krisis, panahon na rin para tuluyang malansag ang mga oil pilferage syndicates sa Cavite, Batangas, at Quezon. Period!

XXX

INUNGGOY NINA PBBM AT VP SARA ANG TAUMBAYAN NA UNITEAM DAW SILA, HINDI PALA DAHIL AFTER NILANG MANALO, NAGBANGAYAN NA KAYA DAPAT PAREHO SILANG MA-IMPEACH – Ayon kay Vice President Sara Duterte, dapat daw si Pangulong Ferdinand "Bongbong" Marcos (PBBM) ang ma-impeach at hindi siya. Sa totoo lang, parehong dapat silang ma-impeach dahil niloko nila ang mahigit 32 milyong botanteng Pilipino na bumoto sa kanila noong 2022 election. Sa slogan nilang "Uniteam," ipinangako nilang magsanib-puwersa upang iahon sa kahirapan ang mamamayan, ngunit hindi ito ang nangyari.

Makaraan lang ang higit isang taon sa puwesto, naghiwalay na sila ng landas at nagbangayan nang nagbangayan. Nagdulot ito ng pagkakahati-hati ng paniniwala ng mga Pilipino at walang katapusang alitan sa social media. Tsk!

XXX

DAPAT MAISABATAS NA AGAD ANG ANTI-POLITICAL DYNASTY PARA MATIGIL NA ANG PAGPAPALAMON NG TAUMBAYAN SA 5K POLITICAL FAMILIES – Sinabi ni Lanao del Sur Rep. Zia Alonto na kapag naisabatas ang anti-political dynasty, mahigit 5,000 pulitiko mula sa mga political families ang tatamaan dahil hindi na sila puwedeng kumandidato para sa posisyon sa pamahalaan.

Sana ay maipasa na agad ang batas na ito upang matigil na ang pagpapalamon ng taumbayan ng mga pulitiko na matagal nang itinuturing na family business ang mga puwesto sa gobyerno. Period!

XXX

KAPAG NAPATUNAYANG 'MARITES' LANG ANG PAG-DELIVER NG MALE-MALETANG MAY PERA, PAGKABULOK SA BILIBID ANG AABUTIN NG 18 EX-MARINE – Kasong cyberlibel ang ipinapataw ngayon sa nagpakilalang 18 ex-marines kaugnay ng kanilang ibinulgar na deliberasyon, ayon sa utos ng kanilang dating amo, si former Ako Bicol party-list Rep. Zaldy Co, tungkol sa umano’y malalaking perang kickback sa flood control projects mula sa ilang politiko at opisyal ng gobyerno.

Kapag napatunayan sa korte na naninira lang ang 18 ex-marines na ito, maaaring humantong ang kanilang akto sa parusang pagkakakulong sa Bilibid. Boom!

Pagpo-promote ng online gambling stop, mga influencer dapat lang parusahan

ni Leonida Sison @Boses | March 13, 2026

Gamitin sana sa wasto ang malaking impluwensya sa internet para sa kapakanan ng taumbayan. 

Sa panahon ngayon na halos lahat ng impormasyon at entertainment ay nagmumula sa social media, napakalaki ng kapangyarihan ng mga influencers sa paghubog ng opinyon at kilos ng publiko. 

Dahil sa lawak ng kanilang naaabot na audience, inaasahan ng marami na gagamitin nila ang kanilang impluwensya sa paraang makabubuti sa lipunan. 

Kaya naman kapansin-pansin at mahalagang pag-usapan ang kamakailang hakbang ng pamahalaan laban sa ilang influencers na umano’y nagpo-promote ng ilegal na online gambling.

Ipinatake-down ng Cybercrime Investigation and Coordinating Center (CICC) ang social media pages ng apat na kilalang online personalities na patuloy umanong nag-eendorso ng ilegal na online gambling sites. 

Ang apat na account na ito ay may pinagsamang mahigit 15 milyong followers, dahilan upang mas maging seryoso ang epekto ng kanilang mga content sa publiko.

Ayon sa ulat, paulit-ulit na umanong nilabag ng mga nasabing influencers ang babala ng pamahalaan hinggil sa pagpo-promote ng ilegal na sugal online. 

Dahil dito, nagpasya ang mga otoridad na ipatanggal ang kanilang mga social media pages sa platform ng Meta Platforms. Gayunman, hindi rito nagtatapos ang hakbang ng mga otoridad. 

Patuloy na mino-monitor ng mga grupo at ahensya ang iba pang posibleng account, kabilang na ang mga backup pages na maaaring gamitin upang ipagpatuloy ang parehong gawain.

Sa panig ng civil society, iginiit ng national campaigner ng Digital Pinoys, na mahalagang maging responsable ang mga influencers sa kanilang mga ineendorso online. 

Ayon pa sa kanya, hindi lamang umanong simpleng entertainment ang nakikita ng publiko sa social media, maaari rin ito umanong maging daan ng panlilinlang, pinansyal na pagkalugi, at lalo na ang pagkalantad ng kabataan sa ilegal na gawain tulad ng online betting.

Malinaw na ang impluwensya sa social media ay may kaakibat na responsibilidad. Hindi lamang ito tungkol sa views, likes, o kita mula sa endorsements. 

Ang bawat post at rekomendasyon ay may kakayahang makaapekto sa desisyon ng libu-libong tao, lalo na sa mga kabataang madaling maimpluwensyahan.

Ang hakbang ng pamahalaan at ng mga digital watchdog groups ay isang paalala na ang kapangyarihan sa internet ay hindi dapat inaabuso. 

Ang tunay na halaga ng pagiging influencer ay hindi nasusukat sa dami ng followers kundi sa positibong epekto nito sa lipunan.

Mahalagang manatiling mapanuri sa mga content na nakikita online. Hindi lahat ng inirerekomenda ng kilalang personalidad ay ligtas o makabubuti. Samantala, para sa mga influencers, ang kanilang platform ay isang malaking pribilehiyo na dapat gamitin sa tamang paraan. 

Kapag ginamit ang impluwensya upang maghatid ng tamang impormasyon at positibong halimbawa, mas nagiging makabuluhan ang presensya nila sa umuusbong na media platforms at tunay na nagiging kapaki-pakinabang sa sambayanan.

---

Para sa inyong opinyon, sumbong, hinaing o nais hinging tulong ito ang pagkakataong marinig ang inyong boses, sumulat lamang sa BOSES at ipadala sa Bulgar Bldg. 538 Quezon Avenue, Quezon City o mag-email sa boses.bulgar@gmail.com