ni Leonida Sison @Boses | July 8, 2026
Kapag may nagaganap na karahasan sa paaralan, madalas na nakatuon ang pansin sa pagpapataw ng parusa at agarang aksyon. Ngunit para sa maraming magulang, guro, at estudyante, mas mahalagang matiyak na may sapat na suporta sa kalusugang pangkaisipan upang maagapan ang mga problemang maaaring humantong sa mas mabigat na sitwasyon.
Kasunod ng mga insidente ng karahasan na kinasasangkutan ng mga menor-de-edad, muling nabigyang-diin ang kahalagahan ng pagpapatibay ng mga programang pangkalusugang pangkaisipan sa mga paaralan. Hindi lamang kasi tungkulin ng mga paaralan ang pagpigil sa karahasan. Kinakailangan ang sama-samang pagkilos ng pamilya, komunidad, pamahalaan, at iba pang institusyong nagtataguyod ng kapakanan ng kabataan upang makalikha ng ligtas at maayos na kapaligiran para sa lahat.
Mahalagang palakasin ang mga programang nakatuon sa pag-iwas sa problema, maagang pagtukoy sa mga senyales ng emosyonal at asal na suliranin, at agarang pagbibigay ng tulong sa mga nangangailangan. Kabilang dito ang mas maayos na counseling services, mentoring programs, social-emotional learning, mental health education, at mga hakbang laban sa bullying upang mahikayat ang mga kabataang humingi ng tulong bago pa lumala ang kanilang pinagdaraanan.
Para naman sa mga kabataang nahaharap sa mas seryosong suliraning pangkaisipan, kinakailangan ang mas malawak na suporta mula sa mga eksperto. Mahalaga ang psychological assessment, tamang interbensyon, paggabay sa pamilya, at agarang pagre-refer sa mga nararapat na serbisyo upang matiyak ang kanilang kaligtasan at kapakanan. Kailangan din ng sapat na bilang ng mga guidance counselor, psychologist, social worker, at iba pang espesyalistang maaaring magbigay ng tuluy-tuloy na suporta sa mga mag-aaral.
Hindi rin dapat magtapos sa loob ng paaralan ang responsibilidad sa paghubog at pagprotekta sa kabataan. Dapat maging matatag ang ugnayan ng pamilya, komunidad, mga paaralan, at mga institusyong nangangalaga sa mga bata upang mas maging epektibo ang mga hakbang sa pag-iwas sa karahasan. Mahalaga ring itaguyod ang paggalang, malasakit, mapayapang pakikitungo, at wastong pagresolba ng mga alitan. Kasabay nito, dapat ding palawakin ang kaalaman sa responsableng paggamit ng social media at tiyakin ang ligtas na pag-iingat ng mga mapanganib na bagay sa loob ng tahanan.
Malinaw na ang kaligtasan ng mga kabataan ay hindi nakasalalay sa iisang tao o institusyon lamang. Nakasalalay ito sa sama-samang pagkilos ng buong lipunan upang maagapan ang mga problemang maaaring mauwi sa trahedya.
Ang pananagutan, rehabilitasyon, paggaling, at pag-iwas sa karahasan ay magkakaugnay na layunin. Kapag naging seryoso ang bawat sektor sa pagprotekta sa kabataan, mas malaki ang posibilidad na makabuo ng mga paaralang tunay na ligtas, may malasakit, at nagbibigay ng pag-asa para sa mas magandang kinabukasan ng susunod na henerasyon.
